Full transcript
0:00İlahi, sevmədiyin insanın əli ilə mənə
0:04yaxşılıq eləmə. Özündən asılı olmaz
0:07ürəyim sevər onu. Nemətləri yada salmaq
0:10bizim insanlıq vəzifəmizdir. Və nə gözəl
0:12də sözdür. Elə həqiqətən də belədir.
0:14Sənə nemət verənə təşəkkür eləyəsən,
0:16yada salasan. Hər bir insanlıq
0:19vəzifəsidir ki, ona olunan yaxşılığı
0:21yaddan çıxartmasın. Nemət sahibi
0:23Allahdır. Bunu insan biləndən sonra
0:26artıq o nemət sahibinə təşəkkür
0:27eləyəcək. Nə deyirsənsə bilginən ki, bu
0:29Allah verib mənə. Elm Allah verib mənə.
0:32Söz danışıramsa, Allah verib mənə. Nitq
0:34Allah verib mənə qüdrət Allah verib
0:36mənə. Nə iş görürsənsə, bilginən ki,
0:39Allahın neməti iləndir. İnsan bunu
0:41biləndən sonra günaha gedər.
0:43>> Bəzi valideynlər uşaqlarına öyrədirlər.
0:46Məsələn, kimsə ona nəsə verdisə,
0:49konfetmi ya nəsə nə deyərlər? Sağ oldu.
0:52Təşəkkür
0:54>> rəbbimizə, Allaha da bəndəni, ya uşağı,
0:57ya cavanı öyrətməliyik ki, Allahına da
1:00şükr elə, Allahına da təşəkkür elə.
1:02>> Allah nida eləyir ki, ya Davud, mənim
1:04nemətlərimə şükr elə, layiqincə şükr
1:06elə. Davud əleyhissalam dedi ki, ilahi,
1:08mən necə sənə şükr eləyə bilərəm ki,
1:10sənin nemətin saysız hesabsızdır,
1:12həddsiz, hüdudsuzdur. Mən sənə necə
1:14layiqincə şükr eləyə bilərəm? Allahdan
1:16nida gəldi ki, ya Davud, artıq şükr
1:18elədin. Mən bunu istəyirdim ki, sən
1:20biləsən ki, bütün nemətlər məndəndir.
1:23Bunu zikr eləməyin özü elə Allaha
1:25şükürdür.
1:34Bismillahir rahmanir rahim. Allahın
1:36salamı olsun sizə əziz və dəyərli
1:39izləyicilər. Xoş gördük sizi. Quranda
1:42axtardığın cavablar adlı proqramımız
1:46yenə də davam edir. Dəyərli ruhani alim,
1:49ilahiyyəçi alim Seyid Ağa Rəşid
1:51Talıbovla salamlayıram sizi. Bir daha
1:54xoş
1:54>> gördük.
1:55>> Necəsiz? Yaxşısınız. Çox sağ olun.
1:58>> Gözəl bir bəhs gedir
2:02təfsir sahəsində. təfsir üzrə inşallah
2:05ki, bu gün də maraqlı olacaq düşünürəm
2:08dinləyicilər, izləyicilər üçün.
2:12Fatir surəsindən maraqlı bir ayə var.
2:16İcazə versəz onu səsləndirim.
2:30ilahə
2:35hacı çox maraqlı bir ayədir burda
2:39xaliqiyyət, uluviyyət və rüubiyyətdən
2:43söhbət açılır.
2:46Burada üç məsələ, önəmli məsələ, yəni
2:49tohidin məsələsi. Burd
2:51>> üç əsas mərtəbəsi.
2:52>> Bəli. mərtəbəsi yer alır. İlk öncə ya
2:56əyyənnas
2:59Allah bütün insanlara müraciət eləyir.
3:02Bax bu elə bu məsələdən başlayaq. Və
3:06sonrakı məsələ də budur ki, nəyə görə
3:09biz Allaha şükr etməliyik? Bu nemətlər
3:12müqabilində Allaha çoxlu şükürlər
3:15etməliyik. buna da bir açıqlama
3:17gətirərsiz. Sonra da təbii ki, digər
3:19suallarımız da var. Buyurun, söz sizdə.
3:22>> Bismillahir rəhmanir rəim.
3:28Hər şeydən əvvəl bir daha mən həm sizi,
3:30həm əziz tamaşaçılarımızı, izləyiciləri
3:32salamlayıram.
3:34Bizim bəhsimiz quranda axtardığın
3:37cavablar, yəni Allahın bəndəsindən
3:40soruşduğu suallar.
3:42soruşduğu suallar demək olar və bu
3:46suallar vasitəsilə Allah öz
3:48yaratdıqların xüsusilə insanları
3:50düşündürməyə çağırır, fikirləşməyə
3:53çağırır. Ona görə Allah bizə sual verir.
3:55Çünki adətən biz bilirik ki, sualın əsli
3:59bilməyən biləndən soruşmalıdır. Amma
4:01bilən bilməyəndən soruşmur. Hə, bilən
4:03bilməyəndən əgər soruşursa, ya onu
4:06imtahan eləyir, sınağa çəkir, yaxud da
4:08onu düşündürməyə vadar eləyir. İstəyir
4:10ki, o təfəkkür eləsin. O düşünsün, o öz
4:13ağlıyə, məntiqi ilə nəticəyə çatsın. Ona
4:17görə Allah-təala da bu üslubdan istifadə
4:19eləyib. Quranda bir neçə ayələr bizə
4:22sual formasında insanlara, bəşəriyyətə
4:24ünvanlayıb. Bu sualların da əsas çoxluğu
4:28tohid barəsindədir. Allah tanımaq
4:30barəsindədir birbaşa. Düzdür, axirət
4:32dünyası ilə da bağlı keçən verilişlərdə
4:35də bunu demişəm mən. Növbə ilə inşallah
4:38onlara da çatacağıq. Amma əsasən quranda
4:41cavabsız suallar və yaxud Quranda
4:43xaliqin məxluqdan soruşduğu, Allahın
4:45insanlardan soruşduğu suallar əsasən
4:48tohid barəsində, Allah tanımaq
4:50barəsindədir. Və Fatir surəsinin üçüncü
4:53ayəsində də belədir. Allah təala buyurur
4:55ki,
4:58ey insanlar, Allahın sizə verdiyi
5:00nemətləri yadınıza salın. Allahın sizə
5:03verdiyi nemətləri xatırlayın. Sonra
5:05buyurur ki, xaliqin hə sual sonra
5:08başlayır.
5:12Allahdan başqa sizin xaliqiniz varmı
5:15səmadan, göydən və yerdən sizə ruzi əta
5:18eləsin? Bu sual həmin bu hissədir. Amma
5:22hər bir ayəni, bunu bəlkə də keçən
5:24dərslərdə demişəm, verilişlərdə demişəm,
5:27bəlkə də deməmişəm. Amma bunu bilmək
5:29lazımdır ki, fikrimcə və böyük
5:32təfsirçilərin fikrincə, daha doğrusu,
5:35bir Quran ayəsin dolğun, düzgün, tamam
5:37və kamil başa düşməkdən ötrü bir neçə
5:40addım var. Yəni belə deyil. Məsələn,
5:42çünki bilirəm bizdə bəzi xalqımızın bəzi
5:44nümayəndələri elə güman eləyirlər ki,
5:46elə hər hansı bir tərcümədən mən Quranı
5:47oxusam və yaxud iki-üç dənə ərəb dilində
5:49söz bilsəm, mən Quran yox belə deyil.
5:52Quran ayəsini, bir ayəni kamil şəkildə
5:55başa düşməkdən ötrü, fəhm eləməkdən ötrü
5:59neçə addım var, mərhələ var. Birinci
6:01addım həmin ayədə olan sözləri,
6:05kəlmələri, tək-tək kəlmələrin əsl
6:07muradını bilmək ki, bu kəlmədən murad
6:10nədir, o kəlmənin mənası nədir, bu
6:12kəlmənin mənası nədir. Bu birinci
6:14mərhələdir. İkinci mərhələ də bu ayə
6:17şəklində, cümlə şəklində. Çünki bəzən
6:20bizim öz doğma Azərbaycan dilində də
6:21var. Görürsən ki, təklikdə söz, istər
6:23lüğəti mənası, istər insanlar işlədəndə
6:25təklikdə bu sözü bir mənada işlədilər.
6:27Amma o cümlədə ifadənin tamamilə
6:29mənasını dəyişir. Yəni cümlədə özünə
6:31məxsus bir məna daşıyır. Onu biz hardan
6:34başa düşürük? Cümlənin quruluşundan başa
6:36düşürük. cümləni sözlərin bir-biri ilə
6:38rabitəsindən başa düşürük və sair.
6:40Quranda da belədir. Quran da sözlərdən
6:42və kəlmələrdən ibarətdir. Ona görə
6:43birinci mərhələdə, birinci addımda
6:45Quranın tək-tək kəlmələrinin, ayədə olan
6:47kəlmələrin mənasını biləndən sonra
6:49ayənin ayə kimi, cümlə kimi, bitmiş bir
6:52fikir kimi bütövlükdə mənasını bilmək və
6:56on hə bunan qurtarmır. Hələ bundan sonra
6:58ayənin özündən qabaq, özündən sonrakı
7:00ayələrlə rabitəsi. Dördüncü mərhələdə
7:03isə bu ayənin dəlalət elədiyi məna digər
7:06ayələrdə varsa, digər surələrdə varsa,
7:09onun da əlaqəsini bilmək. Və
7:11üstəgəlinsin beşinci addımda da ayənin
7:13səbəb və şənni nüzulu əgər gəlib bizə
7:15çatıbsa, çünki bilirik bəzi ayələrdə
7:17təəssüflər olsun ki, səbəb nəzulu, şənli
7:19nəzulu gəlib bizə çatmayıb. Amma bəzi
7:21ayələrdə çatıb. O, onu da bilmək beşinci
7:25addımda və orda olur kamil. Ona görə mən
7:27də bu düzdür sual Allahın bizə verdiyi,
7:30insanlara verdiyi sual ayənin ortasından
7:32başlasa da, istəyirəm ki, elə əvvəldən
7:34başlayaq, ayə kamil şəkildə izah
7:37olunsun. Bu ayədə birinci Allah təala
7:40başlayır xitabla. Bəs siz çox doğru
7:42buyurdunuz ki, xitabla başlayır. Ya
7:44əyyuhənnas, ey insanlar. Quranda
7:47ümumiyyətlə müxtəlif xitablar var.
7:48Məsələn, yaənnas, ey insanlar, amanu, ey
7:51iman gətirənlər. Bu təqribən ümumi
7:54xitablardır. Sonra xüsusi xitablar da
7:55var. Məsələn, bir insana, peyğəmbər
7:58salavatullah və alə və yaxud kafirlərə
8:02və yaxud Bəni İsrailə və yaxud və yaxud
8:04belə suallar var. Amma ümumi xitab kimi
8:08götürəndə yaas
8:10ey insanlar bu müəyyən ayələrdə bu cür
8:13gəlib. İndi sual bundan ibarətdir ki,
8:15görəsən bu xitabların dəyişilməsi, ey
8:19insanlar, ey iman gətirənlər,
8:20dəyişilməsi ancaq məsələn fənni bir
8:24şeydir. Yəni fənni nə deməkdir? Yəni söz
8:26gözəlliyindən ötrüdür. Çünki biz də
8:28bilirik elə doğma Azərbaycan dilində də
8:31hər hansı bir barədə, mövzu barəsində
8:33yazı yazsın və yaxud danışsan eyni
8:35sözdən çox istifadə eləmək eyb sayılır,
8:38nöqsan sayılır. Hətta bu qəzəldə də
8:39belədir, şeirdə də belədir ki, eyni
8:42beytdə, eyni sözü üç dəfə, dörd dəfə
8:44işlətməyi bir beytdə görürsən ki, bu
8:47səhv tuturlar bunu. Böyüşlər səhv
8:48tuturlar ki, belə olmaz. Məsələn, mən bu
8:51gün səhər evdən çıxdım, məscidə gəldim,
8:54məsciddən evə gəldim, evdən işə gəldim.
8:58nə qədər gəldim sözü olacaq bu. Hə, bir
9:00dəfə demirsən ki, mən məscidə gəldim,
9:02mən ordan evə üz tutdum, sonra mən
9:04yönəldim işə. Hə, yönəldim, üz tutdum,
9:07gəldim. Bu ifadələr, ibarələr
9:10dəyişiləndə söz daha da gözəl olur. İndi
9:12sual budur ki, Allahtəala
9:13Qurani-Kikərimdə sözləri dəyişərkən,
9:16məsələn, ey insanlar xitabından, ey iman
9:19gətirənlər xitabına keçirsə, bu ancaq
9:22elə sözün gözəlliyindən ötrüdür, yoxsa
9:24sözün gözəlliyindən əlavə? İndi yeri
9:27gəlmişkən bunu da deyim, elə keçən
9:28verilişlərdə, keçən dərslərdə ola bilsin
9:30bunu deməmişəm. Bəlağət və fəsahət
9:32deyilən iki dənə termin var. ikisi də
9:34elmə aiddir. Əlbəttə, fəsahətli, xüsusi
9:37bir elm yoxdur. Ancaq söz kimi işlənir,
9:39ifadə kimi işlənir ki, filankəs
9:41fəsahətlidir, filan söz fəsahətli
9:43sözdür, filan cümlə fəsahətli cümlədir.
9:46Amma bəlağət isə var. Elm kimi də var,
9:48işlənilib, hazırlanıb. Bu fəsahətlə
9:51bəlağətin fərqi nədədir? Bəlağət mənanın
9:54güclənməsinə fikir verir. Fəsahət isə
9:56sözün gözəlliyinə. Ona görə fikir versiz
9:58adi sözə də deyərlər ki, bu söz
10:00fəsahətli sözdür. Cümləyə də deyərlər.
10:02Amma məsələn bu söz bəlağətli sözdür.
10:05Belə yoxdur bizdə. Çünki sözdə axı heç
10:08bir məna yoxdur. Var məna amma yəni
10:10fikir bildirmir. Fikir bildirəndə cümlə
10:13şəklinə düşəndə sözlər orda bəlağət
10:15meydana gəlir. Amma fəsahət bəli tək
10:18sözdə də ola bilər, cümlədə də ola
10:19bilər, bir yazıda da ola bilər. bəy,
10:21Quran həm fəsahətdə gözəldir, həm
10:24bəlağətdə gözəldir. Quran həm fəsahətdə
10:26kamildir, həm bəlağətdə kamildir. Yəni
10:29Quran söz kimi də ən gözəl sözlər Allah
10:31seçib, zikr eləyib. Quranda məna
10:34baxımından da ən bəlaqətli, ən dolğu
10:37mənalar Qurani-Kərimdə cəmlənib. Yəni
10:39həm bəlağəti, həm fəsahəti Quranın o,
10:42belə deyək də, son zirvədədir. Son
10:44zirvədir. İndi amma mən deyirəm ki, bu
10:47xitabların dəyişkən olması
10:49Qurani-Kərimdə təkcə fəsahətə görə
10:52deyil. Yəni söz gözəlliyinə görə deyil.
10:54Bu xitab dəyişilməsinin altında böyük
10:56məna da var. Məna nədən ibarətdir?
11:00Fikir verin, bizə əsas burda çox fayda
11:03verir ilahi xitabdan sonra gələn
11:05tapşırıq. Çünki xitabdan sonra həmişə
11:08tapşırıq olmalıdır. Ey insanlar,
11:12>> nəsə olmalıdır da. Məsələn, mən
11:13çağırıram, Oqtay qardaş, sən sənə. Bəli.
11:17Niyə çağırdın məni? Elə-bə olmaz ki.
11:19Yəni çağırmışamsa nəsə deməliyəm. Ya gəl
11:21bura, ya bunu oxu, ya bunu müraciət və
11:24sair. Nəsə tapşırıq. Xitabdan sonra
11:26həmişə tapşırıq olmalıdır. Xitabdan
11:29sonra tövsiyyə olmalıdır. Xitabdan sonra
11:31əmr olmalıdır. Xitabdan sonra göstəriş
11:33olmalıdır. Bu ilahi xitablardan sonrakı
11:37göstərişlərə baxanda bizə çox gözəl bir
11:39dənə məna əlimizə keçir. Biz görürük ki,
11:43Allah o yerdə ki, Quranda deyir yaas
11:46ardınca hansı göstərişi verirsə, o bizim
11:49insanlıq sifətimizdir,
11:51insanlıq vəzifəmizdir. Yəni ey insan,
11:55insan olaraq sən bu işi görməlisən. Day
11:57hansı dindəsən, hansı məzhəbdəsən, hansı
12:01əqidədəsən, hansı inancdasan, o önəmli
12:04deyil.
12:05>> Ey insan, mən bunu insan olaraq səndən
12:08istəyirəm. Yəni mən insanı yaratmışam.
12:10İnsan bu xarakterə malik olmalıdır. Amma
12:13deyəndə ki, Allah, ey iman gətirənlər,
12:16onun dalında göstərişə baxanda görürsən
12:18ki, o iman əhli olaraq bu işi
12:20görməlisiz. O iman əlamətidir. Deməli,
12:23bizim bir insanlıq vəzifəmiz var. Bizim
12:26bir iman mömin olaraq, iman əhli olaraq
12:29vəzifəmiz var. Allahtəala bütün bunları
12:32xitabla bizə başa salıb. Deməyin məsələ,
12:35ey insan, mən səndən insan olaraq bunu
12:37tələb eledirəm. Yauhənnas məlumdur
12:40artıq. Ondan sonra gələn göstəriş mənim
12:43insanlıq vəzifəmdir.
12:46Ey iman gətirənlər, artıq mən bilirəm
12:48ki, bundan sonra göstəriş mənim iman
12:51əlamətimdir.
12:52İman əhli olaraq mənim vəzifəmdir. İndi
12:55fikir ver Qurana gör nə gözəld
13:02ki namaz qılmağa başladı, dəstəmaz
13:03alındı. Dəstəmaz iman əhlinin
13:06vəzifəsidir.
13:08İman. Amma bax
13:13ey insanlar, sizi xəlq edən rəbbinizə
13:15ibadət edin. Deməli, ibadət ümumi
13:18şəkildə insanlığın vəzifəsidir. Yəni
13:21insan insan olaraq bilir ki, məni
13:23yaradan xaliqimə mən ibadət eləməliyəm.
13:26Məni yaradan xaliqimə mən ehtiram. Hə.
13:29Necə ibadət eləyim,
13:31hansı şəkildə ibadət eləyim, o artıq
13:34sənin iman əhli olaraq təyin olunur.
13:36Sənin üçün vəzifə. Namaz, oruc, zəkat,
13:40bu vaxtdan bu vaxt bu dəstnəmaz almaq
13:42lazımdır, üzü qibləyə durmaq lazımdır və
13:45sair. O təfsilatı bizə iman gətirən,
13:48iman əhli olaraq vəzif. Amma əsl ibadət
13:51isə burdadır. Allah deyəndə ki,
13:58ey insanlar, Allahın sizə verdiyi neməti
14:00yadınıza salın,
14:02>> xatırlayın, zikr eləyin.
14:04>> Hə, deməli nemətləri yada salmaq bizim
14:07insanlıq vəzifəmizdir. Və nə gözəl də
14:09sözdür. Elə həqiqətən də belədir. Çünki
14:12insan olaraq lazımdır ki, hökmən gərək
14:15islam dinində olasan və yaxud filan
14:17dində olasan və yaxud filan əqidədə
14:19olasan. sənə nemət verənə təşəkkür
14:21eləyəsən, yada salasan.
14:24Hər bir insanlıq vəzifəsidir ki, ona
14:27olunan yaxşılığı yaddan çıxartmasın.
14:29>> Bəzi valideynlər uşaqlarına öyrədirlər.
14:33Məsələn, kimsə ona nəsə verdisə,
14:35konfetmi, ya nəsə şirniyyat verdisə nə
14:39deyərlər? Sağol deyə. Təşəkürmək
14:42lazımdır. Bəli. Amma
14:45rəbbimizə, Allaha da bunu belə deyək ki,
14:49bəndəni, ya uşağı, ya cavanı
14:52öyrətməliyik ki, Allahına da şükür elə,
14:54Allahına da təşəkkür elə. Doğrumu?
14:56>> Bəli. O təşəkkürdən əvvəl ona Allahın
14:59nemət sahibi olmayı başa salmaq. Bəli.
15:01Bəli. Allah nemət sahibi Allahdır. Bunu
15:04insan biləndən sonra artıq o nemət
15:07sahibinə təşəkkür eləyəcək. Bunu ona
15:09başa salmaq lazımdır ki, bilsin ki, o
15:11həqiqətən də nemət sahibi Allahdır.
15:13Həqiqətən də elə onu bu ayədə də bəhs
15:16odur. Ona görə Allah bu sualı bizə verib
15:18düşündürür ki,
15:22Allahdan başqa xaliqinizmi var səmadan
15:25və yerdən sizə ruzi versin? Hə, yaxşı.
15:28Deməli, ey Allahın nemətlərini yada
15:31salmaq, ümumiyyətlə heçə Allah demə
15:33denən yaxşılığın müqabilində təşəkkür
15:36eləmək bizim insanlıq vəzifəmizdir. Ona
15:39görə Allah xitabı başlayıbnas, ey
15:41insanlarla. Bu bir nöqtə. Amma sual
15:44burda meydana gəlir ki, Allahın nemət,
15:47niyə Allah bizdən tələb eledyir ki, onun
15:48nemətlərini zikr eləyək? Niyə Allah
15:50bizdən tələb eledyir ki, biz onu
15:52xatırlayaək? Nemətləri xatırlayaq. Yəni
15:53nemətləri xatırlayanda nə olur?
15:55>> Yəni bunun nə xeyri var faydası var?
15:56>> Əlbəttə, bu nemətləri xatırlamaq da
15:59burda təkcə yəni sözlə deyil. Məsələn,
16:02Allah mənə çörək Allah söz də var
16:04içərisində, niyyət də var içərisində.
16:07Əsasən, ümumiyyətlə zikrin əsası Oqtay
16:10qardaş, buna həm siz, həm bizim əziz
16:12xalqımız, dinləyicilərimiz buna fikir
16:14versinlər ki, istər şükrün, istər zikrin
16:17əsl mahiyyəti hüzurul qəlbdir. Yəni
16:20insan ruhunda hazır eləsin, düşüncəsində
16:23hazır eləsin. Məsələn, mən min dəfə
16:25dilimdə sizə təşəkkür eləsəm, amma
16:27ürəyimdə sizə qarşı kin, küdürət varsa
16:30hə var da bəzi belə insanlar var. nemət
16:33ona kimsə yaxşılıq eləyir. O yaxşılıq
16:36edənə şükr eləmək, yaxşılıq edənə dua
16:38eləmək əvəzinə, yaxşılıq eləyənə
16:41minnətdarlığını bildirmək əvəzinə
16:43ürəyində ona qarşı kin saxlayır. Mən
16:44tanıyıram hətta görmüşəm. Yəni belə
16:46insanlar görmüşəm. Təəssüflər olsun
16:49>> ki, görürsən məsələn bu çətin anda mənim
16:50yoxumdur, hələ bunun var. Bu sənə
16:52yaxşılıq eləyib də. Sən əksinə dua
16:54eləməlisən ona. Sən ona minnətdarlığı
16:56bildirməlisən və Allaha şükür eləməlisən
16:58ki, belə bir insanlar var ki, hələ bu
17:00çətin dönəmdə də öz xeyirxahlığına əl
17:02çəkmirlər, öz yaxşılıqlarından əl
17:04çəkmirlər. Sən minnətdarlığı
17:06bildirməlisən. Yaxşı, sözüm nədədir?
17:08Sözüm bundadır ki, ona görə zikrin əsası
17:13dil tələffüs deyil. Zikrin əsası hüzurul
17:16qəlbdir. Ruhən hazır olmaqdır. O quranda
17:18bir ayə var e.
17:21Allahı, atanızı zikr edən kimi zikr
17:24edin.
17:28Belə ayə olmalıdır quranda. Allahı zikr
17:31edin. Necə? Atalarınızı zikr edən kimi.
17:36Biz atalarımızı necə zikr eledirik?
17:38Məsələn, otururuq təsbih götürürük ki,
17:39məsələn, mənim atam, mənim atam, mənim
17:41atam. Belə zikr eləyirik.
17:43>> Atanın o heybəti, atanın o əzəməti,
17:46ataya olan ehtiram. Məsələn, indi mən
17:49elə özümdən deyirəm, Allah bütün
17:50dünyasını köçənlərə rəhmət eləsin. Mənim
17:52atam 27 il bundan əvvəl dünyasını
17:54dəyişib. Amma bu 27 ildə elə bir an
17:57olmayıb ki, onun hörməti, ehtiramı,
17:59təzimi, heybəti bir an mənim gözümdə,
18:02nəzərimdə azalsın. Əksinə bir az da
18:04artıb.
18:06Deməli, atanı zikr eləyən kimi Allahı
18:08zikr elə. O heybəti, o əzəməti, əlbəttə
18:11bu müqayisə olunmaz e. Amma Allah bizə o
18:14misal çəkir ki, başa düşməkdən ötrü ki,
18:16ən azı, ən azı, ən aşağı həddi
18:20söz yox, Allah heç kəslə müqayisə
18:21olunmaz. Allahın əzəməti heç bir
18:23əzəmətlə müqayisə olunmaz. Heç Allahın
18:25əzəmətinin müqabilində əzəmət deyilən
18:26bir də yoxdur başqası üçün. Hətta
18:28onu onunla müqayisə eləyəsiz. Amma yenə
18:30deyirəm, Quran ayəsi olduğuna görə
18:32Allahı atalarınızı zikr edən kimi zikr
18:35edin. Nəinki elə ancaq ləbsdə. Bəli.
18:37Atanın da yaxşılıqlarından danış,
18:38fəzilətindən danış, ona da rəhmət oxu. O
18:41qəşəng dillə olsa gözəl. Amma qəlbində
18:43və ürəyində o heybəti hazır elə, o
18:46əzəməti hazır elə. Allahı zikr eləmək də
18:49budur. Allah nemətlərini zikr eləmək də
18:51budur. Mən min dəfə dilimlə desəm ki,
18:53Allahın, Allah mənə nemət verib, Allah
18:55mənə nemət verib. Amma əmələ gələndə və
18:58yaxud ruhən, qəlbən, düşüncə ilə sən
19:02nemət sahibin başqasını bilsin. O zikr
19:05düz olmadı, doğru olmadı. Və yaxud
19:07alimlər deyərlər ki, şükrün həqiqəti
19:09nədir? Deyərlər ki, şükrün neçə
19:12mərhələsi var da. Dillə, zikrlə şükür və
19:15sonra əməli şükür və sair. Deyərlər ki,
19:18şükrün bir mərhələsi də, yəni kamil şükr
19:21olmaqdan ötrü, mən şükr edən bəndə
19:23olmağımdan ötrü bir şərti də budur ki,
19:27Allahın verdiyi neməti Allah icazə
19:30verdiyi yerdə sərf eləyəs.
19:33önəmli məsələdir. Allah verdiyi neməti,
19:36Allah icazə verdiyi, məsələn, sən əgər
19:39Allahın verdiyi neməti onun icazə
19:41vermədiyi yerdə sərf eləsən, 100 dəfə də
19:43dilində desə şükrən lillah, şükrəhli
19:45sayılmırsan, şakir sayılmırsan, şükredən
19:49sayılmırsan. Niyə? Çünki sən Allahın
19:51nemətini israf elədin. Sən Allahın
19:53nemətini
19:54zay elədin. Sən Allahın nemətin o icazə
19:57vermədiyi yerdə sərf elədin. Ona görə
20:00bun icazə verilmir? Məsələn, Allah mənə
20:02elm verib. Sən o elmi insanların
20:04xidmətin üçün istifadə elə. Mən o elmi
20:07insanlara zərər üçün əgər istifadə
20:09eləsəmsə, bu hansı şükürdən danışmaq
20:11olar? Burda şükrün nə mənası qaldı?
20:15Hə. Ona görə bəzi təfsirçilər nə
20:16deyirlər? Deyirlər ki, Quranda ki ayə
20:18var. Allah peyğəmbərə deyir ki,
20:22demədiik.
20:27Çün neməti desək de rəbbinin
20:29nemətlərindən danış. Amma bir neməti
20:31rəbbinin neməti ilə danış. Rəbbinin
20:35neməti ilə. Düzdür o mənası da var.
20:37Rəbbinin nemətlərində o mənanı da verir.
20:38O ba hərfinin neçə mənası var da. İndi
20:40burda ərəb dili dərsi açmayı. Amma bir
20:44bəzi bəzi ona görə dedim ki, bəzi
20:46təfsirçilər bu cür deyirlər. Deyirlər
20:48ki,
20:50fərq eledir.
20:53Nə fərq eledyir? Deyir bunun bir mənası
20:55da var ki, rəbbinin neməti ilə danış.
20:59Yəni nə deyirsənsə bilginə ki, bu Allah
21:01verib mənə. Elm Allah verib mənə. Söz
21:05danışıramsa, Allah verib mənə. Nitq
21:07Allah verib mənə. Qüdrət Allah verib
21:09mənə. nə iş görürsənsə bilginən ki,
21:11Allahın neməti iləndir. İnsan bunu
21:14biləndən sonra günaha gedər.
21:17Mən Allahın nemətini necə ona üsyana
21:20sərf eləyə bilərəm
21:21>> və təkəbbürdən də uzaq olar.
21:22>> Hə, indi bax gəldi həmin o mövzumuz
21:25gəldi ki, niyə görə Allah bizə əmr
21:27eləyir ki, mənim nemətlərimi yada salın?
21:29Niyə? Nə üçün? Bax mən sizə neçə dənə
21:31deyim.
21:33Neməti yada salmağın faydaları.
21:35Birincisi, elə bunu yada salmaq özü
21:39şükürdür. Elə şükrün bir birinci
21:43mərtəbəsi, birinci mərhələsi Allahın
21:45verdiyi neməti zikr eləməkdir. Boş zikr
21:48eləmək. İlahi sən mənə ruzi verdin.
21:51İlahi sən mənə can sağlığı verdin. İlahi
21:53sən mənə övlad verdin. Bu artıq
21:55şükürdür. Elə çünki hədisi Qüdsidə də
21:57var. Allah nida eledyir ki, ya Davud
22:00mənim nemətlərimə şükr elə. Layiqincə
22:02şükr elə. Davud əleyhissalam dedi ki,
22:04ilahi, mən necə sənə şükr eləyə bilərəm
22:06ki, sənin nemətlərin həddsiz,
22:09hüdudsuzdur, saysız hesabsızdır.
22:11>> Artıq şükür elədi bunu deməklən artıq
22:13şükür elədi.
22:14>> Bəli, sənin nemətin saysız hesabsızdır.
22:16Hədsiz, hücudsuzdur. Mən sənə necə
22:18layiqincə şükr eləyə bilərəm? Allahdan
22:20nida gəldi ki, ya Davud, artıq elədin
22:23şükri. artıq şükr elədi. Mən bunu
22:26istəyirdim ki, sən biləsən ki, bütün
22:29nemətlər məndəndir. Bunu zikr eləməyin
22:31özü elə Allaha şükürdür. Bu bir dənə
22:33faydası. İkinci faydası Allahın
22:36nemətlərini zikr eləmək nemətlərin
22:38artırmasına səbəb olar. Ona görə Allah
22:41bizə bunu tapşırıq verir, tövsiyyə
22:44eledyir, əmr eləyir bizə. Əmrdün, zikr
22:46edin. Niyə? Sizin özünüzədir faydası.
22:49Mənə yox, sizədir. Çünki bu səbəb olacaq
22:52ki, nemətlərin artırılmasına. Dualarda
22:54da önəmlidir bu. Bu indi əziz
22:55tamaşaçılar istifadə eləsin dua
22:57eləyəndə.
22:59Düzdür demirəm icazə yoxdur amma xoşa
23:02gələn deyil ki, Allaha dua eləyəndə
23:04birbaşa istəklə başlayasan. İlahi mənə
23:07ruzi ver. Bundan qabaq Allahın verdiyi
23:09nemətləri yada salmaq lazımdır. Əvvəl
23:11duadan əvvəl. İlahi sən verdin mənə əta
23:14eləmisən. Sən mənə can sağlığı ver. Sən
23:16mənə r sən məni varlıq aləminə
23:18çıxartmısan. Sən məni sən məni bütün bu
23:21əvvəl yada sal. Yada sal. Sonra isə bu
23:25duanın qəbul olmasına da səbəb olur.
23:26Duanın müstəcəb olma şərtlərindən biri
23:28də budur. Ona görə siz bütün dualar
23:30məsələn kumel duasına fikir ver. Niyə
23:32kumel duasını mən misal çəkirəm? Çünki
23:34duaların içərisində belə deyək də
23:36duaların şahı əgər adlandırsayı o kumel
23:39duasıdır.
23:41Özü də kumel duasının o faydaları
23:43barəsində əvvəlində də var yazılıb.
23:46yazılıb ki, günahların bağışlanması,
23:49ruzi bolluğu yaratması
23:52və təhlükədən əminamanda qalmaq. Sə
23:55verirəm Allaha, dünya və axirət
23:57xoşbəxtliyi bu deyil.
23:59Dünya və axirət xoşbəxtliyi nədən
24:01ibarətdir? Təhlükədən əminaman olsun.
24:03Hə, ruzi olsun. Bir də nə olsun?
24:07Günahlar bağışlanmağı. Dünya və axirət
24:09saadətidir. Fikir ver, üçün də yazılıb
24:11ki, Kumel duasının faydaları budur ki,
24:13üçünə də səbəb olur, vasitə olur. İndi
24:16bax gə duasının əvvəlində
24:20harda istək yerinə gəlib, tələb yerinə
24:22gəlib çatırıq. Harda çatırıq? Ən axırda.
24:25Ən axırda altıya yeddi cümləsi istəkdir
24:30ki, həzrəti Əli əleyhissalam orda
24:31buyurur ki, ilahi, mənə əta elə, mənim
24:33günahlarımı bağışla, mənə elə bir qəlb
24:35verginə ki, tamamilə sevgi ilə dolsun.
24:38lap axırdı. Amma duasının bütün
24:40əvvəlləri əvvəl
24:44ey Allah mən səndən istəyirəm o
24:46rəhmətinə xatir hər şeyi əhatə eləyib. O
24:48qüdrətinə qadir hər şeyə qadirdir. Fikir
24:50ver hələ demir nə istəyirəm. hələs
24:53qüdrətin, rəhmətin, böyüklüyün, əzəmətin
24:56yad eledir, yad eledir, yad eledir.
24:58Ondan sonra axırda gəlir o beş ya altı
25:01cümlədə deyir ki, mənim ilahi istəyim
25:03budur. Fikir ver. Yaxşı, bu ikinci
25:06səbəb, faydası budur. Allahın
25:08nemətlərini zikr eləmək nemətlərin
25:10artırılmasına səbəb olar. Üçüncü faydası
25:15Allaha məhəbbət yaradır. Sən ona
25:17nemətlərini yad edə-edə ona qarşı
25:18sevgini. Ümumiyyətlə indi hələ insanlar
25:21üçün bir misal çəkim. Məsələn, bir nəfər
25:23ki, sənə yaxşılıq eləyir,
25:26sən onu yada saldıqca ona məhəbbətini
25:28artır.
25:30Ona yada saldıqca məhəbbətini artır. Ona
25:33görə həzrəti Rəsulullahın çox qiymətli
25:35bir sözü var. Buyurur ki,
25:38insanlar yaxşılığın quludurlar.
25:42yaxşılığın quludurlar. Və sonra həzrəti
25:45Rəsulullahın bir duası da var. Gözəl
25:47duadır. Deyir ki, ilahi, sevmədiyin
25:50insanın əli ilə mənə yaxşılıq eləmə.
25:54Özümdən asılı olmaz ürəyim sevər onu.
25:57>> Allah
25:58>> sevmədiyin insanın əli ilə mənə yaxşılıq
26:01eləmə. Özümdən asılı olmaz. ürəyim sevər
26:04onu. Deməli, Allah yaxşılıqda elə bir
26:07qoyub ki, istər-istəməz yaxşılıq
26:09eləyən adam edən üçün yaxşılıq olunan
26:13adamda görürsən qəlbində məhəbbət
26:14yaranır. Allahın da nemətlərini zikr
26:17eləmək insanın Allaha məhəbbətini
26:20artırır. İnsanın Allaha bağlılığını
26:22artırır. Rabbitəsini və əlaqəsini
26:24artırır. Yenə də var. Əgər vaxtımız
26:26varsa davam eləyək. Yoxdursa Ardın çünki
26:28>> əgər icazə versəz növbəti verilişə
26:30saxlayaq. Çox maraqlı idi həqiqətən də.
26:33Və sonrakı məsələdə də yenə də tövhiddən
26:36danışılır ayədə. Bəli. Bəli. Var hələ.
26:39>> Bəli. İnşallah yenə də davam edərik.
26:43Allah razı olsun sizdən.
26:45>> Köməyiniz olsun ağa. Minnətdarıq sizə.
26:48Əziz və möhtərəm izləyicilər növbəti
26:50həftə verilişimizi gözləyin və bu
26:53verilişi də paylaşmağı unutmayun. Allah
26:56sizə yar olsun.