Full transcript
0:00İnsan səni Allaha nə qürurlu elədi, nə
0:03səni vadar elədi ki, rəbbinə asi olasan.
0:06>> İnsan var ki, unudur özünü, başqalarına
0:08qarşı mehribandır, rəhimlidir. Biz niyə
0:11özünə qarşı rəhimli ola bilmir?
0:13>> İblis deyir ki, oturacaq bunların
0:14yolunun ortasında və kəsəcəyəm bunların
0:16qabağında. Qoymayacam ki, sən istədiyin,
0:18sən bunları nə üçün yaratmısan ora
0:19getsinlər. Əgər insan özünü günahkar
0:22bilməzsə, tövbə eləməyə can atmayacaq.
0:24Deməli, bu insan özündən razı olacaq.
0:26Nəticədə düşəcək qəflətə. Ömür [musiqi]
0:28insanın sərmayəsidir. Ömrü qəflətdə
0:32keçirmək, ömrü zay eləməkdir.
0:35>> Nəfsi paklamağa nələr maneir? Onlardan
0:38istəyərdim danışas. [musiqi]
0:39>> Adamın yazığı da gəlir elə adamlara.
0:41Dünyada yaşayırlar, dini qəbul
0:43eləmirlər, dinə inanmırlar. Nə əməl
0:46eləyəcəksizsə, xeyir əməl eləyəcəksizsə,
0:47onu görəcəksiz. Nə şərr əməl
0:49eləyəcəksizsə, onu görəcəksiz. Əgər
0:51mənim bu günüm, dünənimdən pisdirsə, mən
0:54iblis kimi uduzmuşam. Biz vəzifəliyik
0:56ki, özümüz əxlaqlı olaq heç digərlərini
1:00də əxlaqa vağdar eləyək.
1:10[musiqi]
1:13Bismillahir rəmanir rahim. Hər vaxtınız
1:15xeyirli olsun, dəyərli
1:17[boğazı təmizləmə] ilahi əxlaq
1:18izləyiciləri. Bu gün də evlərinizin
1:20qonağıyıq. Təbii ki, dəyərli ruhanimiz
1:23Seyid Milkəzimov birlikdə. Hacı, xoş
1:25gəlmisiz.
1:26>> Çox sağolun. Mən də sizi və tamaşaçıları
1:28salamlayıram.
1:29>> Neçə həftələrdir nəfsin paklığından
1:31danışırsız. Bu gün də ilk olaraq elə
1:34nəfsi paklamağa nələr maneir? Onlardan
1:38istəyərdim danışas.
1:39>> Bismillahir rəhmanir rəhim.
1:41Əlhəmdulillahi rəbbil alə.
1:49Rəbbrəli sədri və əmriq.
1:56Bəli, sonuncu verilişdə təzkiyədən
1:59danışdıq. Nə olduğu barəsində
2:03ki, nəfsi saflaşdırmaqdan ibarətdir.
2:07Nəfsi saflaşdırmağa mane olan bir sıra
2:11səbəblər var. Onlardan
2:13birincisi, bir nömrəlisi
2:17ilk verilişimizdə danışdığımız
2:19qəflətdir.
2:23Əxlaq fənnində ümumiyyətlə,
2:27deməli, qəflət Allaha gedən yolun
2:30maneəsi,
2:32ayıqlıq isə lazımi şərti sayılır. Əxlaq
2:37ustadları belə deyirlər. İnsan diqqət
2:40eləməlidir ki, mənim nöqsanım var, mən
2:43kamil deyiləm,
2:45amma kamil olmalıyam. Mən bir dənə
2:48səfərə başlamışam. Bu səfərin azuqəsini
2:50toplamalıyam.
2:53Mən ehtiyaclıyam. mənim ehtiyacımı bir
2:57ehtiyacsız varlıq ödəməlidir.
3:01Mən naqisəm, kamil varlıq məni kamil
3:04eləməlidir.
3:06Müsafirəm, mənə bələdçi olmalıdır. Mənim
3:10azuqəm olmalıdır. Ta bu səfəri
3:13yola verə bilim və gedib çata bilim.
3:16Əgər insan özünü naqis bilməzsə,
3:19düzəlməyə can atmayacaq. Əgər insan
3:21özünü günahkar bilməzsə, tövbə eləməyə
3:23can atmayacaq. Deməli, bu insan özündən
3:26razı olacaq. Nəticədə düşəcək qəflətə.
3:31Qəflət də bunu istədiyi, öz istədiyi
3:33yerə aparacaq. Bu insanın özünün
3:35istədiyi yerə yox, [xorultu]
3:38qəflətin özü istədiyi yerə aparacaq. Bir
3:41missafir, bir səfərə gedən adam bilir
3:44ki, mənim səfərim, məsələn filan
3:46qədərdir. Mən 10 gün, 15 gün səfərdə
3:48olacaq. O 15 gündə mənə nə qədər azuqə
3:50lazımdır. İndi qədimdə belə idi də.
3:52Qədimdə yemək aparırdılar. İndi pul
3:54aparırlar. Nə qədər mənə pul lazımdır?
3:56Nə qədər mənə azuqə lazımdır? Bunu
3:59toplamaq lazımdır. Hardan toplamaq? Öz
4:01vətənindən toplamalıdır. Öz yerindən
4:03toplamalıdır ki, bu səfərdə əziyyətə
4:05düşməsin. Bir adam özünü missafir
4:08bilməzsə, o yatmış sayılır. Niyə? Çünki
4:12getməyəcək,
4:14irəliləməyəcək.
4:16Nəticədə yolda olan soyğunçular filanlar
4:20bunu soyacaqlar. yatmış adamdır. Bu
4:23özünü müdafiə eləyə bilməyəcək.
4:27Özü də Qurani Kərimdə Allah təala özü
4:30bildirib bizə ki, iblis deyib
4:34oturacaq. Deyir əlbəttə ki, oturaca
4:39sənin sirat müstəqimində oturacağam.
4:41Onları arxadan saxlayacağım, qabaqdan
4:43saxlayacaam, sağdan, soldan saxlayacam.
4:46Qoymayacam onlar gedib sən istəyən yerə
4:49çatsın. Allaha deyir. Yəni sən ki
4:51bunları ora üçün yaratmısan, Allah
4:54əlbəttə bizi ali cənnətlər üçün
4:57yaradıbdır.
4:59Mərhəməti üçün yaradıbdır. Amma iblis
5:02deyir ki, oturacaq bunların yolunun
5:05ortasında və kəsəcəyəm bunların
5:06qabağında. Qoymayacam ki, sən istədiyin,
5:08sən bunları nə üçün yaratmısan ora
5:10getsinlər.
5:12Peyğəmbərlər gəliblər niyə? Gəliblər ki,
5:14bizi ayıtsınlar. Desinlər ki, siz
5:16missafirsiz, siz səfərə gedirsiz. Sizin
5:19daxilinizdə belə gövhərlər var. Bu
5:21gövhərləri siz gərək tumurcuqlandırasız,
5:24yetişdirəsiz. Bunlar gərək meyvə
5:26versinlər.
5:28O adam ki, möhkəm yatıb, o adamı ayılda
5:32bilməz. Peyğəmbərin səsi çatmayacaq onun
5:34qulağına. Allah təala özü quranda
5:35buyurur. Fatir surəsində buyurur ki,
5:41o qəbirdə olanların sən səsini çatdıra
5:43bilməyəcəksən. Niyə? Çünki onlar elə
5:45yatıblar. Biz danışanda de fil qulağında
5:48yatıblar. Heç nədən xəbərləri yoxdur.
5:51İndi adamın belə deyək yazığı da gəlir
5:54elə adamlara. Dünyada yaşayırlar, dini
5:58qəbul eləmirlər, dinə inanmırlar.
6:00Üstəgəl dinin o gözəl əxlaqından, o
6:03gözəl əqidəsindən, o gözəl əhkamından
6:06bəhrələnmirlər və elə bilirlər ki, düz
6:08eləyirik. Onlar yatıb onlara peyğəmbərin
6:10səsi gəlib çatmayacaq.
6:14O adam ki, peyğəmbərin səsi gəlib çatır
6:16ona. O adam səfərdə olduğunu bilir. O
6:20adam hara getdiyini bilir və özü üçün
6:23azuqə toplamağa başlayır. O bilir ki,
6:26mənim bu günüm dünənimdən yaxşı
6:28olmalıdır. Mənim iki eyni iki saatım
6:32bir-birinə oxşamamalıdır.
6:35Əgər mənim belə deyək bu günüm
6:39dünənimdən pisdirsə mən iblis kimi
6:41uduzmuşam, məlun olmuşam. Bu günüm
6:44dünənimə bərabərdirsə,
6:46peyğəmbər (s) buyurur
6:51iki dənə günü, iki gün orda vaxt
6:55mənasındadır, müddət mənasındadır.
6:58İki vaxtı bir-birinə bərabər olan adam
7:01zərərdədir, ziyan eləyibdir.
7:04O bilməlidir ki, mənim bundan əvvəlki
7:06vaxtım indiki vaxtımdan naqis idi. Sonra
7:11gələn vaxtım daha kamildir
7:13və buna can atmalıdır. Bunun üçün
7:15getməlidir.
7:17Bu yolda qəflət
7:20insanı saxlayır və qəflət də canın çirk,
7:23ruhun çirkir.
7:25Bunu həm əmimməyə imamlarımız şəbaniyyə
7:28xütbəsində
7:31deyilir bu
7:33ki, doğrdan da canın çirkidir, ruhun
7:36çirk, çirkab olan güzgü doğru göstərməz,
7:40düzgün göstərməz. Çirkab olan güzgü heç
7:43nəyi göstərmir.
7:46Adam girir əl üzünü yuyur.
7:49Vanna otağında əl üzünü yuyur. İsti su
7:52ilə yuyanda buxarlanır. Güzgünü bir
7:54balaca buxarlandırır. Adam özünü görmür.
7:58Çirkab da canın o cür
8:02çirkabıdır. Üzr istəyirəm bu qəflət
8:04canın çirkabıdır. Və ruhu ki
8:07çirkləndirdi.
8:10Bilirsiz qiyamətdə insan batini ilə
8:13məşhur olacaq. Batin insanın batini
8:15çıxacaq üzə. Əgər insanın ruhu
8:18çirklənibsə, batini çirklənibsə, çirkab
8:21çıxacaq orda üzə. Və bu insanı bədbəxt
8:24eləyən bir şeydir ki, insanın batini
8:27zühur eləyəcək və orda da insanın batini
8:30çirkab şəklində, qəflət şəklində olacaq.
8:34Deməli, qəflətlə
8:36nəfsi saflaşdırmaq bir yerə sığan
8:39deyil. Ya gərək qəflət olar, ya gərək
8:42təhzib ola. Yəni insanı saflaşdıran
8:45ol. Yox, əgər insan çalışmazsa özünü
8:48saflaşdırmağa,
8:50o zaman insanın ruhu çirklənəcək. Niyə?
8:53Çünki insanın ruhu daim xatirələrlə
8:57doludur.
8:59Hər xatirə insanın ruhuna bir təsir
9:01qoyur
9:03və təsir qoyan xatirələr ruh üçün yeni
9:07bir dənə hal yaradır. Bu yeni hal yeni
9:09bir dənə hökm istəyir. Bu yeni hal üçün
9:13bir dənə yeni hökm olmalıdır. Bu yeni
9:15hökmü də əxlaq fənnini götürüb boynuna
9:18ki, mən ruhun müxtəlif halları üçün
9:21müxtəlif hökmləri mən verəcəyəm. Əgər
9:23insanda əxlaq olmazsa, insan əxlaqını
9:26düzəltməzsə, yəni nəfsini düzəltməzsə, o
9:29zaman
9:31o çirkab ruha çirkab əxlaq hökm
9:34eləyəcək.
9:36Nəticədə insanı
9:39istəmədiyi yerə aparacaq. Yəni insan ora
9:41üçün yaranmayıb, ora üçün yaradacaq.
9:44Yəqin ki, bilirsiz insan nəzərdə tutur
9:47ki, mən daha bundan sonra məsələn
9:50nalayiq sözlər danışmayacam. Bir
9:52müddətdən sonra insanın dilinə artıq
9:55nalayiq sözlər gəlmir. Nalayiq sözlər
9:57gələndə insan özü-özünə yazığı gəlir ki,
9:59mən bu boyda zəhmət çəkmişdim. Niyə axı
10:01mən dilimi bulaşdırdım? Amma adamlar da
10:04var ki, əxlaqdan bəhrələnməyiblər. Elə
10:08hər yerdə nalayiq sözlər də deyirlər.
10:10İstədikləri kimi də danışırlar. O
10:12adamlar artıq ruhlarını çirkab
10:14eləyiblər. Onların təzib nəfsi yoxdur.
10:17Nəfslərini deməli paklamaq yolun özləri
10:20özlərinə bağlayıblar. Nə qədər ruhlarını
10:23paklamalıdırlar ki, gəlib əvvəlki o
10:26sıfır halına çatsınlar ki, hə mən burda
10:28idim, indi başlayım düzəldim özüm.
10:31Çünki adam yoldan çıxarsa
10:36tikanlığa gedir.
10:39Nə qədər getsə qayıdanda da bir o qədər
10:41tikan batacaq ayağına. Gedəndə nə qədər
10:44tikan batıbsa, qayıdanda da bir o qədər
10:45tikan batacaq ayağına. Bu getdiyi yolda
10:49tikanlar nə qədər əziyyət eləyibsə,
10:50qayıdanda, hələ yola qayıdanda, hələ
10:53sıfır nöqtəsinə qayıdanda bir o qədər
10:55buna əziyyətlər olacaq.
10:57Odur ki, indi ayılmaq lazımdır ki, o
11:00qəfləti özündən uzaq eləyəsən. Çünki o
11:04acı, şirin xatirələr
11:07nəfsdə, insanın ruhunda təsir qoyur
11:11[xorultu] və nəfs, ruh müxtəlif hallərə
11:14düşür də. müxtəlif
11:16gah sevinir, gah kədərlənir, gah
11:19şadlanır və hər hal üçün də bir dənə
11:23yeni əmr lazımdır.
11:26Ağıl, idrak yeni bir dənə əmr
11:28eləməlidir.
11:30O ağıl, o idrak əmr eləyə bilər ki,
11:33əxlaqla
11:35bəzənibdir, ilahi rəngə boyanıbdır. O
11:38hökm eləyəndə insan ilahi tərəfə gedir.
11:43Yoxsa
11:44çirkab ruh, çirkab hökm insanı daha da
11:49çirkaba bulaşdırır, daha da
11:52ağırlaşdırır.
11:59İnsan nə qədər yaxşı işlər görürsə, özü
12:03ilə, başqasına yox, özü ilə nə qədər
12:06yaxşı işlər görürsə, özünə nə qədər
12:08maraq göstərirsə, özünü nə qədər
12:10düzəldirsə,
12:12gedib o dünyada baxıb görəcək ki,
12:13Allahın süfrəsində elə o elədiyim o
12:16yaxşı şeylərdir. Bunu Allah Quranda bizə
12:18buyurur da. Quran ayəsidir və Allah
12:22buyurur
12:24Allahdan daha öz əhdinə riayət eledyən
12:27ikinci bir varlıq kimdir?
12:30Ən
12:31belə deyək vəfalısı Allahdır.
12:37Allahdan daha vəfalısı kimdir? Allah
12:39buyurubdur ki,
12:44nə əməl eləyəcəksizsə, xeyir əməl
12:45eləcəksə, onu görəcəksiz. nə şərl əməl
12:48eləyəcəksizsə, onu görəcəksiz. Yəni biz
12:50əgər özümüzlə yaxşı məşğul olsaq, yaxşı
12:54işlərlə məşğul olsaq, xeyir işlərlə
12:57məşğul olsaq, gedib görəcəyik Allahın
12:58süfrəsində elə onlardır. Allah da öz
13:01əhdinə vəfa eləyən varlıqdır. Nə
13:03göndərmisizsə, o ordadır.
13:06Özündən qabaq nə göndərmisənsə,
13:09o ordadır. Onu qeyd elədik bundan
13:11qabaqkiı verilişlərdə ki, əgər doğrudan
13:14da dəstəmazla və niyyətlə bir işi Allaha
13:18xatir görürsənsə, o səndən qabaq gedir.
13:24Yasin surəsində Allah təala buyurur ki,
13:27mələklər yazırlar maqədəm özdən qabaq
13:30göndərdikləri. Hansına ki ruh vermişik,
13:32yəni pak şəkildə eləmişik o xeyir işi.
13:37Dəstəmazla eləmişik. O xeyri gedibdi
13:39orda və bizi gözləyir. Öz sahibini
13:41gözləyir. Gedib onu süfrədə hazır
13:43görəcəyik.
13:45Qəflət əgər məsələn mən dünya malını
13:49qorumaqdan qəflət elədimsə, mənə dünyəvi
13:51ziyan dəyəcək. Bunu bilirik də.
13:54[xorultu] Ya oğru gəlib götürəcək, ya
13:56həmin mal xarab olacaq, vaxtı keçəcək.
13:59Əgər dünya malını qorumaqda əgər qəflət
14:02eləsəm, indi əgər axirə təzkiyədən əgər
14:06saflaşmadan mən qəflət eləsəm nə olacaq?
14:09Həm bu dünyam xarab olacaq, həm
14:11aqibətim, axirətim xarab olacaq. Bir
14:14ömür zay olacaq. Bir var bir dənə malın
14:17zayı olsun. Lap belə çox bahalı maldır.
14:20Maşın zayı oldu ya ev zayı oldu. Bir də
14:22var ki, insanın ömrü zay. Ömür insanın
14:24sərmayəsidir.
14:26Ömrü qəflətdə keçirmək ömrü zay
14:30eləməkdir. Allahtala ona görə Quranda
14:33Kavsar surəsində buyurur ki,
14:39[xorultu] doğrdan da insan xəsarətdədir,
14:41ziyankarlıqdadır.
14:43Niyə? Çünki ən azından ömrün gedir də.
14:46Ən azından ömrünü hədər verirsən.
14:52iman gətirib əməl eləyənlərdən başqa.
14:56Deməli, insan ziyana düşməməkdən ötrü
15:00məcburdur ki, qəflətdən kənar olsun.
15:02Qəflət də təzykiin bir nömrəli
15:04düşmənidir. Ona maneir və bu maneəni
15:08aradan qaldırmaq hər bir insanın
15:10borcudur.
15:11>> Allah razı olsun.
15:13İnsan öz üzərində çalışması ən vacib
15:16prinsiplərdəndir də. Məsələn, insan var
15:19ki, unudur özünü, başqalarına qarşı
15:22mehribandır, rəhimlidir. Biz niyə özünə
15:25qarşı rəhimli ola bilmir? Bu da bir
15:28gözəl bir sualdır. İstəyərdim bu barədə
15:29danışas. Bəli, gözəl sualdır. Həzrəti
15:31Əli əleyhissalam Nəhcdülbəlağada bir
15:33dənə
15:36ayə barəsində danışır. O ayə belə insan
15:44səni Allaha
15:47o rəbbinə nə qürurlu elədi. Nə səni
15:50vadar elədi ki, rəbbinə asi olasan. Nə
15:53səni vadar elədi ki, cəsarət tapasan
15:57Rəbbinə.
16:00İki dənə termin var əxlaqda. Birinə
16:03deyirlər Füzul, birinə deyirlər əqul.
16:06Füzul o adamlara deyirlər ki, yalnız
16:10kənardakılara baxır. Özündən
16:12kənardakılara baxır. O necə geyinib, o
16:14necə rəftar eləyir, o necə yeyir, o necə
16:17içir, ancaq özündən kənara baxır. Buna
16:19deyirlər Füzul. Füzul bir növ axmaq
16:22deməkdir. Məhəmməd Füzuli də o sözdən
16:24götürübdür öz ləqəbini. Əqul isə əvvəl
16:28öz içinə baxır. Ağıllıdır da. Öz içinə
16:31baxır. Sonra kənara baxır. Əgər ömrü
16:33qalsa kənara baxır.
16:36Bizim xasiyyətimiz, mühitimiz belədir
16:39ki, biz daim kənara baxırıq. Biz heç
16:43vaxt özümüz üçün yaşamırıq.
16:46Qəribəsi budur. Dünyanın hər yerində evi
16:48ev tikirlər yaşamaqdan ötrü. Ev alırlar
16:50yaşamaqdan ötrü. Bizdə ev tikirlər, ev
16:54alırlar. Ölməkdən ötrü. Deyirlər ki,
16:56ölər günümə bir dənə evim də yoxdur. Və
16:58yaxud da ki, camaat gəlib nə deyər?
17:00Mənim indi yaşamağım mənim üçün maraqlı
17:02deyil. Camaat mən öləndən sonra gələcək,
17:04mənə nə deyəcəkdən maraqlanıram. Biz
17:06əvvəl kənara baxırıq
17:09və öz ömrümüzü kənarla tənzimləyirik. Bu
17:12düzgün, ağıllı iş deyil. Bu Füzuldur.
17:15İnsan öz içinə baxmalıdır. Özünü
17:18düzəltməlidir və o cür yaşamalıdır.
17:23Özümü düzəltməliyəm. Heç mənim
17:25vəzifəmdir. Allah mənə vəzifə verib ki,
17:27mən özümü düzəltməli, əxlaqən özümü
17:28düzəltməliyəm. Vacib eləyibdir Allah
17:30bizə. Və vəzifəliyik ki, digərlərinə də
17:35əl yetirək. Qoymayaq ki, digərləri də
17:37dünyamızı korlasınlar. Həzrəti peyğəmbər
17:40sallallahu al və səəm buyurur ki, mən
17:42sizin dünyanızı bir gəmiyə bənzədirəm.
17:46Suyun üzündə bir gəmidir. Siz də hamınız
17:48onun içindəsiz. Bir nəfər durur gəmini
17:51deşməyə.
17:52Hamı laqeyid şəkildə desə ki, mənə nə
17:54özü boğulacaq. O gəmi deşilsə hamınız
17:57boğulacaqsız.
18:00Biz vəzifəliyik ki, özümüz əxlaqlı olaq.
18:05Heç digərlərini də əxlaqa vağdar eləyək.
18:09İctimai qınaq adında bir var. O
18:13Qurani Kərimdə əmr bəruf nəhəz münkər
18:16kimi təsbit olunubdur. Biz əmri bəruf
18:19eləməliyik. Yəni yaxşılığa çağırmalıyıq
18:21camaatı. Pislikdən çəkindirməliyik.
18:24Pislikdən çəkindirmək yəni sərt şəkildə
18:28dava eləyərək yox, elə şəkildə ki, o
18:30qəbul eləsin.
18:33O bizdən qəbul eləyə bilsin. İndi o adam
18:37digərini də islah eləməlidir ki, özünü
18:40islah eləyib artıq qurtarıb. İndi bu
18:42əlbəttə heç kəsə bəhanə verməməlidir.
18:44Mən hələ özümü islah eləməmişəm, deməli
18:46digərinə keçməməliyəm. Yox bu həkimlik
18:48kimi deyil. Məsələn, mənə desələr ki,
18:50sən həkim ol, onun üçün ömür lazımdır,
18:52oxumaq lazımdır, istedad lazımdır. Mən
18:56deyə bilərəm ki, mən onu sağalda
18:58bilmərəm. Niyə? Çünki həkim deyiləm.
19:00Amma deyəndə ki, əxlaq normalarını ona
19:04öyrət, mən deyə bilmərəm ki, xeyr, mən
19:06hələ özümü düzəltməmişəm. Niyə? Mən
19:09özümü düzəltmək bir nömrəli vacibdir
19:11mənə. Yəni hər nə qədər tez mən bunu
19:14eləməliyəm, üstəgəl digərlərinə də əl
19:16atmalıyam, digərlərinə də kömək
19:18eləməliyəm, qoymamalıyam ki, digərləri
19:20xəsarətə düşsünlər. Həzrəti Əli
19:22əleyhissalam orda buyurur ki, insan səni
19:25nə vadar elədi ki, rəbbinin,
19:28belə deyək, əleyhinə gedəsən.
19:31İnsan baxır bir nəfər yatıbdır, gün
19:34düşür üstünə. gəlir orda durur kölgə
19:36salır ona və yaxud da ki, bir
19:38düzəldir ki, ona kölgə düşsün.
19:41Ürəyi yanır ona. Bir nəfər xəstədir,
19:43ondan qabaq ağlayır, çalışır ki, onu bir
19:45təcili yardım eləsin, ne eləsin.
19:48Bunların hamısını görürük də. Bunu
19:51insanlarımız yaxşıdır, bunları
19:53eləyirlər. Amma çox qəribədir. Gəlib
19:55özünə çatanda
19:58bilir ki, axirət var. Bilir ki, eşidib
20:01də. Yəni bilir, bilir ki, axirət var.
20:04bilir ki, orda cəhənnəm var. Bilir ki,
20:06orda yanmaq var. Bilir ki, Allah bizdən
20:09nəsə istəyibdir insan olmağımızdan ötrü.
20:12Amma özünə yazığı gəlmir.
20:15Nəyə görə bu belədir? Çünki inamı azdır,
20:19etiqadı azdır. Əgər yəqin bilsə,
20:22yəqini olsa, əlbəttə ki, buna riayət
20:25eləyər. yəqini yoxdur.
20:29O tərəfdə məad, yəni insanın aqibəti,
20:33axirəti o qədər böyük bir dənə hadisədir
20:35ki, insan ömür xərcləyib o hadisəni
20:38öyrənməyə vacibdir. Çünki çox böyük
20:41hadisədir. İnsanın dəyər ki, ömrünü
20:44xərcləsin, onu öyrənsin. Çünki əbədi bir
20:48dənə həyatdır. Çünki bu dünya
20:50müvəqqətidir. 60 il, 70 il, 80, 100 il.
20:54Bu müvəqqətidir.
20:55Amma insan ki ölümü öldürdü, insan ki
20:58öldü, ölüm bir dənə bu dünyadadır da. O
21:01dünyada ölüm yoxdur.
21:04Əbədi bir dənə həyata gəlirsən orda hər
21:06əbədidir. Əgər əziyyətə
21:08düşəcəksənsə, dünyadakı əməllərin səni
21:11əyləndirəcək. Əgər sən dünyada düzgün
21:14yaşamamısansa, o əməllər səni
21:16əyləndirir.
21:18Adam yuxu görəndə bir də görürsən ki,
21:20məsələn, səhradayam, ilan qatıb məni
21:22qabağına. Qaçırsan, qaçırsan, ayılıb
21:25görürsən ki, əlçim yunun içində
21:27yatmısan, amma tərrəmisən.
21:29O yuxunun sənin cisminə təsir, cisminə
21:32təsir qoyub. Yorulmusan,
21:35boğazın göynəyir, töşəyürsən, amma
21:38yatmısan. İndi təsəvvür eledyin ki,
21:41bərzəx aləmi yuxu aləmi kimi bir şeydir.
21:44Dünyada elədiyim əməllər məni
21:46əyləndirəcək. Əgər dünyadakı əməllərim
21:48ilandırsa, qurbağadırsa, əqrəbdirsə,
21:52məni buna rəyləndirəcəksə, mən orda
21:54hansı hala qalacam? İnsan bir balaca bu
21:56barədə düşünməlidir.
21:58Özünü islah eləməlidir.
22:01Özünü islah eləmək əvvəldə çətindir. Çox
22:04çətin görsənir adamı.
22:07Amma bu aldadıcı, çətindir.
22:10Bunun çətinliyi yalançı çətindir. Bu
22:15əgər bir şeyin çətinliyi yalançıdırsa,
22:19doğruluğu,
22:20asanlığı doğrudur.
22:23Əgər çətinliyi yalandırsa, asanlığı
22:27doğrudur. Deməli, həqiqətdə insan addım
22:30atdıqca baxır, görür ki, ilahi köməklər
22:32gəlir. Mən necə də tez bu işlərdən əl
22:36çəkə bilirəm, necə də mən o pis
22:38vərdişlər ki var, o pis xasiyyətlər ki
22:41var, mən necə də onları asanlıqla,
22:44deməli dəf eləyə bilirəm?
22:46İnsan insana vacibdir ki, ya bunları dəf
22:49eləsin, ya rəf eləsin, ya müvəqqəti
22:52olaraq özündən uzaqlaşdırsın, ya da bir
22:53dəfəni uzaqlaşdırsın.
22:55İndi
22:58qəfləti nə yaradır bizdə?
23:01Bunlar hamısı qəflətin nəticəsi olur.
23:04Qəfləti bəs bizdə nə yaradır? Qəfləti
23:07bizdə yaradan çağırılmamış
23:09qonaqlarımızdır.
23:12Çağırılmamış qonaqlar, yəni çağırılmamış
23:13xatirələrimiz.
23:15Biz yaşayırıq, yaşadıqca müxtəlif
23:17xatirələr toplayırıq özümüzdə və o
23:19xatirələri diri saxlayırıq canımızda.
23:22İçimizdə diri saxlayırıq. Bu xatirələr
23:24həmişə yadımıza düşür. Əgər məsələn
23:27gülməli, vaxtilə ağladığımız şeylərə
23:29bəzən gülürük. Vaxtilə güldüyümüz
23:31şeylərə bəzən xatirə olaraq.
23:34Bu xatirələr bizim beynimizdə deməli
23:37diri qalır və o diri qalan xatirələr
23:42bizi özünə bağlayır. Nəticədə biz həqiqi
23:47olaraq
23:49Allaha nəfsi təzki eləməyə deyil. O
23:53xatirələrə bağlı oluruq. O xatirələr də
23:56bizi öz istədiyi yerə aparır. O
23:58xatirələr bizi qoymur ayılmağa. O
24:01xatirələr bizi öz boyunduruğu altında
24:03saxlayır. O xatirələr bizi
24:07belə deyək təzki eləməyə, nəfsimizi
24:12saflaşdırmağa mane olur.
24:14>> Təəssüf ki, verilişimizin sonuna gəldik,
24:17çatdıq.
24:19>> Allah sizdən razı olsun. Çox gözəl
24:21danışırsız. Var olun.
24:22>> Vaxt hardan gəlir? Keçir, heç bilmirik.
24:25Bəli, dəyərli izləyicilər, artıq
24:26proqramımızın sonuna gəldik, çatdıq.
24:29İnşallah növbəti verilişlərdə
24:31görüşənədək. Allah aman qalın.
24:44>> [musiqi]