Full transcript
0:00Allah bir bəndənin qəlbini əgər təqva
0:02[musiqi] üçün seçərsə, təqva üçün
0:05saflaşdırarsa, o qəlbə [musiqi] dünya
0:07sevgisi və nəfsani istəklər daxil olmaz.
0:11İnsanın zahirdə ədəb göstərməkliyi
0:14onun daxilindən xəbər verir. Allaha ədəb
0:18[musiqi] və etiram, hətta valideynlərə,
0:21özümüzdən böyük olan insanlara,
0:23ustadlara. Əəb insanın içindən
0:27qaynaqlanan bir şeydir. Özümüzü məcbur
0:30eləyərik, özümüzü yaxşı göstərək,
0:33özümüzü mömin göstərək, imanlı göstərək
0:36özümüzü. Amma bu əgər içdə, daxildə
0:39[musiqi] saflaşma olmasa, bu davam
0:41eləməyəcək. Bu özün bir yerdə büruzə
0:44verəcək. Zahirdə ədəbli olmaq üçün insan
0:48gərək daxilini saflaşdırsın. Əxlaq və
0:51ədəb yalnız quru qaydalar toplusu deyil,
0:54əzizlər. Əxlaq və ədəb insanın
0:56qəlbindəki təqva [musiqi] və imanın
0:59səviyyəsinin göstəriciləridir.
1:02Bismillahir rəmanir rəhim.
1:04Əlhəmdülillah rbil alə.
1:12Salam dəyərli dostlar, hörmətli
1:13möminlər.
1:15Xoş gördük sizi verilişimizin bu günkü
1:18buraxılışında.
1:21Əzizlərim, biz Hücurat surəsinin
1:25hədis əsasında təfsirinə start vermişdik
1:29və
1:30surənin ilkin ayələri barəsində söz
1:34açmışdıq və qeyd elədik ki,
1:37Hücurat surəsinin əvvəlinci ayələri
1:41Allahla əlaqəli,
1:43Allahın
1:46seçilmiş bəndələri ilə əlaqəli ədəb
1:49qaydalarını önə çəkib.
1:53Peyğəmbərə hörmətsizlik
1:56bu ayələrdə tənqid olunub. Buyurur ki,
2:08ey iman gətirənlər,
2:10peyğəmbərdən Allahdan önə keçməyin və
2:13təqvalı olun. Allah eşidən və biləndir.
2:17Və həmçinin buyur
2:23səsinizi
2:25peyğəmbərin səsindən ucaltmayın.
2:27Peyğəmbərlə danışanda ədəbli olun.
2:30Peyğəmbərə hörmətsizlik eləməyin.
2:37Bir-birinizlə danışdığınız kimi
2:39peyğəmbərlə danışmayın. Əgər bu
2:41hörmətsizlik və ədəbsizlik olunarsa,
2:44əməlləriniz puç olar. Və keçən
2:46verilişlərdə əməllərin ehbatı barəsində
2:50və məhv olması barəsində müəyyən
2:53miqdarda söz açdıq. Və həmçinin üçüncü
2:56ayədə
3:01onlar ki, bu ədəbə, bu hörmətə riayət
3:04eləyirlər peyğəmbərlə davranışda və
3:07Allahın rəsulu ilə davranışda,
3:14bu insanlar Allahın,
3:17onların qəlbin təqva üçün saflaşdırdığı
3:21insanlardır.
3:26Allah, yəni onların qəlbini təqva üçün
3:28saflaşdırıb. Bu
3:31mövzu önə çəkilib bu ayədə və bu barədə
3:36bir neçə nöqtəni və məsələni diqqətinizə
3:39çatdırın. Əlbəttə, bu ayələr
3:43bədəvi ərəblərin peyğəmbərə
3:46etdiyi hörmətsizlik barəsində nazil
3:48olub. Onun əksi olaraq o insanlar ki,
3:52peyğəmbərin hüzurunda ədəb qaydalarına
3:55riayət eləyirlər, o barədə də yenə də
3:57Xudavnd Mutal söz açıb. Yəni bunlar o
4:00insanlardırlar ki, Allah onların qəlbini
4:02təqva üçün saflaşdırıb. İmam Cəfəri
4:05Sadiq əleyhissalamdan qeyd olunan bir
4:07dənə hədis nəql eləyək. Buyurur ki,
4:12Allah imtahan eləyir, saflaşdırır
4:15qəlbləri. Bu mənadır ki, Allah bir
4:18bəndənin qəlbini əgər təqva üçün
4:20seçərsə,
4:22təqva üçün saflaşdırarsa, o qəlbə dünya
4:26sevgisi və nəfsani istəklər daxil olmaz.
4:30O qəlb tamamilə Allahın rizası üçün
4:34çalışar və hərəkət edər və addım atar.
4:38Xoş [xorultu] olsun belə insanların
4:39halına ki, bütün rəftarı, bütün addımı,
4:43bütün davranışı Allah üçün olsun. İnsan
4:47bütün həyat tərzin əgər bax bu ölçü
4:51əsasında, bu meyar əsasında qurarsa,
4:55bütün davranışı, hətta danışığı, hətta
4:59baxışı, hətta eşitdikləri belə Allah
5:02üçün olarsa, bu insanlar bu ayənin
5:05misqıdırlar.
5:07Allah təala onların qəlblərini təqva
5:10üçün saflaşdırıb. Peyğəmbərin vəfatından
5:13öncə də bu ədəb riayət olunmalı idi. Və
5:16peyğəmbər dünyasını dəyişəndən sonra da
5:18fərqi yoxdur. Peyğəmbərin hədislərinə
5:21nisbətdə, peyğəmbərin sünnəsinə nisbətdə
5:24ədəb qaydaları hamısı riayət
5:26olunmalıdır. Əgər peyğəmbərdən bir dənə
5:28əmr olunubsa, ona riayət eləmək, o onu
5:31həyatımıza tətbiq eləmək peyğəmbərə
5:33ehtiram və hörmətdir. tarixdə nəql
5:36olunan bir dənə faktı bu ayə barəsində
5:38hansı ki imtə
5:41təqva
5:43bu
5:45hissə barəsində nəql olunur. Deyir ki,
5:47həzrəti Əli əleyhissalam və səhabələr
5:50məsciddə əyləşmişdilər
5:53rəsulullah dünyasını dəyişəndən sonra
5:56sallallahu aleyhi və al və səlləm
5:58əyləşmişdilər. deyir bir dənə yəhudi,
6:01şam əhli olan yəhudi məscidə daxil olur.
6:04Bu kim idi? Tövratı, İncili, Zəburi
6:06hamısını bilirdi. Belə bir insan idi. Və
6:10belə bir müraciətlə yanaşdı onlara. Dedi
6:13ki, ey Muhəmmədin ümməti, siz heç bir
6:15peyğəmbərin məqamını və heç bir rəsulun
6:19fəzilətini buraxmayıbsız, hamısını öz
6:21peyğəmbərinizdə cəmləmisiz. Yəni həzrəti
6:24Adəm əleyhissalamla üzü bu tərəfə bütün
6:26peyğəmbərlərdə olan bütün məqamlar,
6:29fəzilətləri hamısını cəm eləmisiz.
6:31Deyirsiz ki, bu peyğəmbərdə var, ey
6:34Muhəmmədin ümməti. Həzrəti Əli
6:37əleyhissalam da orda idi. Buyurdu ki,
6:39deyir mən sizdən suallarım var, soruşmaq
6:42istəyirəm. Nələrisə soruşmaq istəyirəm.
6:44Həzrəti Əli əleyhissalam buyurur ki,
6:45buyur soruş. Və bu məsələni önə çəkir.
6:48Allahın rəsulu barəsində fəzilətlərin,
6:52yəni onun baxışında
6:54şişirdilmiş formada, yəni bütün
6:56peyğəmbərlərdə olan fəzilətlər hamısı
6:58axırıncı peyğəmbərdə cəmləşib və sizin
7:00belə bir əqidəniz var. bu barədə
7:04sual eləyir və həzrəti Əli əleyhissalam
7:07cavabında buyurur ki, ey yəhudi qardaş,
7:09indi bil ki, həzrəti Muhəmməd sallallahu
7:11al və s elə bir şəxsdir ki, elə bir
7:14şəxsdir ki, Allah-təala quranda həmin
7:16Hücurat surəsində deyir ki, onun
7:19qarşısında səsi ucaltmaq əməllərin puç
7:23olmasına səbəb olur və onun qarşısında
7:27ədəb qaydalarına riayət eləmək,
7:29peyğəmbərlə, ədəblə danışmaq
7:32O insanlar ki, Allah onların qəlblərini
7:36təqva üçün saflaşdırıb.
7:39Bu həddə peyğəmbər fəzilətlidir.
7:42Peyğəmbər elə bir şəxsdir ki, Allahtəala
7:45hətta möminlərə və ümmətinə icazə vermir
7:48ki, peyğəmbərin yanında səsini
7:50uzatsınlar. Bu qədər məqamı var Allah
7:52dərgahında. Bu qədər mənziləti var Allah
7:55dərgahında. Və həmçinin həzrəti Əli
7:58əleyhissalam burda
8:00qeyd eləyir ki, həzrəti rəsuli əkrəm
8:03sallallahu al səəmin
8:06məqamlarını tək-tək qeyd eləyir və deyir
8:08ki, bütün peyğəmbərlərdə həzrəti İsa
8:11əleyhissalamda, həzrəti Musa
8:12əleyhissalamda, bütün peyğəmbərlərdə
8:14olan məqamlar hamısını Allah-tala
8:15cəmləşdirib. Həzrəti Rəsuli Əkrəm
8:18sallallahu al və səəm.
8:21Dediyimiz kimi bu ayələrdə ən əsas
8:24mövzumuz ədəb qaydalarıdır. Ədəb
8:27qaydaları riayət olunmalıdır. Səsi
8:30ucaltmamaq
8:32yalnız zahiri ədəb qaydası deyil.
8:35İnsanın zahirdə ədəb göstərməkliyi
8:39onun daxilindən xəbər verir. Daxildə
8:43böyük şəxsiyyətlərə,
8:45ustadlara, peyğəmbərlərə,
8:48Allaha ədəb və etiram, hətta
8:52valideynlərə, özümüzdən böyük olan
8:54insanlara, ustadlara. Ədəb insanın
8:58içindən qaynaqlanan bir şeydir. Nəinki
9:00məsələn, zahirdə biz bir iki ədəb
9:03qaydasına riayət eləyirik. zahiri bir
9:06şeylərdir bunlar. Xeyr, insanın
9:08daxilindən qaynaqlanan bir şeylərdir.
9:10Ona görə də Xudavndala deyir ki, bu
9:12insanlar, ədəbli insanlar, peyğəmbər
9:16qarşısında ədəbli olan insanların o içi
9:19və daxili paklaşıb. Onlar daxili pak
9:23olan insanlardırlar ki, bu cür rəftar
9:25eləyirlər. Bu içəridən qaynaqlanan
9:28əqidəvi bir məsələdir. Böyüklərə hörmət,
9:31peyğəmbərə hörmət. Allah qarşısında. Biz
9:34Allah qarşısında təzim eləyirik, səcdəyə
9:36gedirik. Bu bizim içimizdən qaynaqlanan
9:39bir şeydir. Buna əsasən ilk öncə biz
9:43gərək daxilimizi saflaşdıraq.
9:46Daxili saflaşdırmaq lazımdır. Zahirdə
9:49bir neçə əməllər görə bilərik. Biz
9:52özümüzü məcbur eləyərik özümüzü yaxşı
9:56göstərək. Özümüzü mömin göstərək, imanlı
9:59göstərək özümüzü. Amma bu əgər içdə
10:02daxildə saflaşma olmasa, bu davam
10:06eləməyəcək. Bu özün bir yerdə büruzə
10:08verəcək.
10:10Ona görə də ilk öncə insan gərək ki,
10:12daxilini saflaşdırsın. Zahirdə ədəbli
10:16olmaq üçün insan gərək daxilini
10:18saflaşdırsın. Ona görə Xudavala qeyd
10:21eləyir ki, bu insanlar o insanlardır ki,
10:23onların daxili saflaşıb təqva üçün.
10:27Daxil. Bəli. Bu da bir məsələdir ki,
10:30qeyd olunub burda. Bu ayənin bəyanında
10:34demək olar burda qəlbin təqva ilə
10:37əlaqəsi məsələsini biz önə çəkək.
10:40İmtahan saflaşma deməkdir.
10:46İmtahan sözünün mənası saflaşma
10:48deməkdir.
10:50Təmizləmə deməkdir.
10:53Əməl insanın qəlbindəki təqvanın
10:57o təzahürüdür. İnsanın qəlbində əgər
11:00təqva olarsa, saflaşandan sonra təqva
11:03yer alır və təqva olarsa, o özün demək
11:07büruzə verəcək. Əxlaq və ədəb yalnız
11:11quru qaydalar toplusu deyil, əzizlər.
11:13Əxlaq və ədəb o daxildən qeyd elədiyimiz
11:17kimi gələn bir şeydir. Onlar insanın
11:19qəlbindəki təqva və imanın səviyyəsinin
11:23göstəriciləridir.
11:25Və ayənin axırında buyurur ki,
11:31burda yenə də çox maraqlı bir məqamı
11:36diqqətinizə çatdırım. Məğfirət məsələsi,
11:39bağışlanma məsələsi. Deməli, əcrun əzim,
11:44böyük mükafatdan qabaq gəlib. Əcrun
11:47əzim, məğfirət məsələsi böyük mükafatdan
11:51öndə gəlib. Bu o anlamı daşıyır ki,
11:55insan heç vaxt mükafata
11:59nail olmaz. Allahın ona verdiyi
12:02mükafata, yəni layiq olmaz. Məgərin ki,
12:06öz için, öz daxilin saflaşdırsın,
12:09məsələn, tövbə etsin, günahlardan
12:11bağışlansın. Burda həmin məsələni Allah
12:15təala önə çəkir ki,
12:20o insanlar ki, onların qəlbi təqva üçün
12:23saflaşıb, onlar üçün əvvəl məğfirət var,
12:26yəni bağışlanmaqlıq var və onun dalısı
12:29əcrun, əzim var. Mükafat üçün gərək
12:32neylyəsən? Özünü saflaşdırasan. Əgər
12:34özünü saflaşdıra bilməsən, özünü
12:36paklaşdıra bilməsən, günahlardan tövbə
12:38etməsən, mükafat özü də əzəmətli mükafat
12:41sənə nail olmayacaq. Bizə nail
12:43olmayacaq. Bizə lazımdır ki, əvvəl
12:46özümüzü saflaşdıraq, sonra Allahın
12:48mükafatına göz dikək və Allahdan mükafat
12:52gözləyək. Allahdan arzu eləyirəm ki,
12:54bizi və bütün möminləri o qəlbi təqva
12:58üçün saflaşdırılan insanlardan Allah
13:01tala bizi qərar versin. Və alykum və
13:05rəhmətullahi və bərəkatuh.