Full transcript
0:12Bağışlayan və mehriban uca Allahın adı
0:14ilə. Allahın salavat salamı olsun
0:16peyğəmbərimiz və onun pak ailəsinə.
0:19Salamlayıram əziz izləyicilərimiz
0:20sizləri. Quran səfirləri verilişində mən
0:24yenidən siz əziz izləyicilərimizin
0:27Quransevərlərin, Quran həvəskarlarının,
0:30qurana məhəbbəti olanların
0:32xidmətindəyəm. İnşallah bu verilişimizdə
0:35də dünyanın məşhur simalarından
0:39və həyatı çox maraqlı olan bir Quran
0:43səfiri, Quran qarisi ki, onunla sizin
0:47onun həyatı ilə, onun həyatının
0:49gözəllikləri ilə, onun həyatının
0:52təcrübələri ilə
0:55mən sizin xidmətinizdə olacağam
0:57inşallah.
0:59Mənim danışacağım şəxs Məhmud Əlil
1:02Bənna.
1:04Atasının adı Əli olub Məhmudun. Məhmud
1:071926-cı il dekabr ayının 17-də Misrin
1:12Şubrabas kəndində anadan olub. Şubrabaz
1:14kəndi çox gözəl, təbiəti, dağlıq,
1:19əkinçilik və çox səfalı bir kənd olub.
1:22Və oranın səfalı olması, insanların
1:25ruhlarının, ruhiyyələrinin pak olması və
1:29insanların Allaha yaxın olmaqları üçün
1:32bir gözəl şərait idi. Biz
1:35peyğəmbərimizin belə tarixində oxumuşuq
1:37ki, peyğəmbərimiz Məkkəy şəhərində
1:41anadan olub. Məkk şəhəri səfalı yer
1:43olmadığı üçün, Məkk şəhərində ağac və
1:47əkinlər olmadığı üçün, Məkkə şəhəri bir
1:50uşağın böyüməsi üçün əlverişli bir yer
1:54deyildi. Və Məkkəy şəhərinin insanları
1:57çətin şəraitdə yaşadıqları üçün
2:00ruhiyyələri və təbiətləri biraz kobud
2:03olurdu. Adəti üzrə imkanlı insanlar öz
2:07övladlarını
2:09Məkkədən kənarda səfalı yerlərə
2:11göndərirdilər ki, həm böyümələri üçün
2:14yaxşı yerdə böyüsünlər. Səfalı yerlərdə
2:17böyüyən insanların əxlaqları çox gözəl
2:20və incə olur. Biz bu peyğəmbərimizin
2:24həyatından ilham alaraq Məhmud
2:27Əlilbənanın
2:29gözəl bir kənddə, gözəl təbiətli, səfalı
2:33bir kənddə tərbiyə almasın. Bundan ilham
2:36alırıq ki, Məhmud Əlilbənna da o kəndin
2:40abu-havası bunu tələb eləyirdi ki,
2:42Məhmud Əlilbənna da gözəl, əxlaqlı bir
2:46insan olacaqdı. və əksəriyyəti ibadətlə
2:50və əkinçiliklə məşğul idi. Amma Məhmud
2:54Əlilbənanın atası Allaha bəndəçiliyin
2:58tam fərqli bir yolunu özünə örnək tutmaq
3:01istəyirdi. Məhmud Əlilbənanın atasının
3:04ən böyük arzusu o idi Quran qarisi
3:08olsun. Məhmud Əlilbnanın atası Əli idi.
3:12Əlinin ən böyük arzusu bu idi ki, gözəl
3:15Quran müəllimi olsun. Quran oxuya
3:17bilsin. Amma müvəffəq ola bilməmişdi.
3:20Müvəffəq ola bilmədiyi üçün həmişə bu
3:23məsələdən qəmlənərdi. Arzusu bu idi.
3:26Allah mənə elə bir övlad verginən ki, o
3:29övladım mənim çata bilmədiyim, mənim
3:32əldə edə bilmədiklərimi övladım etsin.
3:35Mənim övladım sənin dininə, sənin
3:38kitabına xidmət etsin. Və mənim belə
3:41gözəl övladım olduğum üçün sənin yanında
3:45bir iftixarım olsun ki, mən belə bir
3:48övlad yetişdirmişəm. Allah Əliyə Məhmud
3:52adında bir oğlan verdi. Onun adını
3:55Allahın adından götürərək belə bir
3:58qərara gəldi ki, inşallah mənim övladım
4:01Quran qarisi olacaq, Quran hafızı olacaq
4:05və qurana əməl edən olacaq. Məhmud
4:08böyüdü və altı yaşına çatanda özündə
4:13Quran öyrənməyə, Quran əzbərləməyə həvəs
4:16yarandı. Atası öz kəndlərində olan
4:20məktəblərdən birində Şeyx Musa adında
4:23bir Quran müəllimi var idi. Məhmudu
4:26aparıb onun yanına Quran öyrənmək üçün
4:29və Quran əzbərləmək üçün qoydu. Ustad
4:33Musa bunu görəndə gördü ki, bu uşaqda
4:36qeyri-adi bir istedad var. Bu uşaqda
4:39qeyri-adi bir nuraniyyət var. Məhmudda
4:42bu potensialı görən ustad belə qərara
4:45gəldi ki, mən Məhmud üçün daha çox
4:48zəhmət çəkməliyəm. Daha çox ona vaxt
4:51ayırmalıyam. Onun üçün əlimdən gələn hər
4:54bir şeyi edim ki, bu uşaq gələcəyin
4:58parlaq simalarından olsun. üstadının
5:01buna rəğbəti Məhmudda belə bir düşüncə
5:04yaratmışdı ki, üstadım ki, mənə artıq
5:07zəhmət çəkir, mən də daha artıq zəhmət
5:10çəkməliyəm. Bəli, əzizlər, Məhmud
5:13gecənin yarısına qədər yatmayıb
5:16müəlliminin ona Quran əzbərləmək üçün
5:19verdiyi tapşırığı əzbərləyərdi. Bax,
5:22budur insanın zəhmətinin nəticəsi. İnsan
5:26yuxusundan da keçməlidir, insan
5:29rahatlığından da keçməlidir ki, əlində
5:32müvəffəqiyyəti olsun. Bir gün Məhmud
5:34Küçənin uşaqlarına, öz yoldaşlarına
5:37qoşulur və pammıq yığını vaxtı idi.
5:41Deyir ki, mən də getmək istəyirəm pammıq
5:43yığımına baxmağa. Anası çox istəyirdi
5:47ki, Məhmud müvəffəq
5:50quranq qarilərindən, Quran
5:52müəllimlərindən və Quranı təbliğ edən
5:55simalardan olsun. Dedi oğlum getmə. Sən
5:58getsən orda başın qarışacaq və sən
6:01müəllimin sənə verdiyi tapşırıqları
6:04rahat yerinə yetirə bilməyəcəksən.
6:07Məhmud anasının sözünə qulaq asmır və
6:10gedir pammıq yığımını izləməyə. Həmin
6:13günün səhərisi dərsə gələndə anası gedib
6:17ustad Musaya tapşırmışdı ki, bu günləri
6:20əgər Məhmud Quran tapşırığını gözəl
6:23yerinə yetirməsə, mən sizə tam ixtiyar
6:26verirəm. Onu tənb edin. Məhmud deyir,
6:30mən gəldim, ustadım məndən soruşdu.
6:32Dərsi lazımlı şəkildə ona mən müəllimin
6:36verdiyi tapşırığı təqdim edə bilmədim.
6:39Məndən soruşdu, Məhmud, niyə
6:41əzbərləmisən? Dedim ki, mən getmişdim
6:44pammıq yığımını izləməyə. Dedi, bəs axı
6:47anon sənə demişdi, get pammıq yığımına.
6:49Dedi, yox, anam narazı idi. Dedi,
6:51müəllim məni o qədər tənbh elədi, o
6:55qədər bizim öz dilimizdə deyək döydü ki,
6:58mən doğrudan dedim ki, bu müəllim məni
7:01bu qədər döydü. Sabahdan mən qorxuram,
7:04dərsə gəlməyəcəm. Gəldim evə. Anamın bir
7:08gözü gülərək və bir gözü ağlayaraq ki,
7:10məni döymüşdü, amma özü tapşırmışdı ki,
7:12məni tənbh eləsin. Mən heç nə başa
7:15düşmədim. Səhər dərsə getmirdim. Bir də
7:18gördüm ki, qapımız açıldı. Müəllimimiz
7:21şeyx Musa evə daxil oldu. Gəldi anamın
7:24yanından məni tutdu əlimdən ki, niyə
7:27dərsə gəlməmisən? Dedim, qorxuram.
7:29Deyir, məni zorla apardı Quran
7:32məktəbinə. Mən dedim ki, qoy ayaqqabımı
7:35geyinim, qoy yeməyə özümlə pendirçörək
7:37götürüm. Dedi, yox, elə belə də
7:39getməlisən. Deyir, mən orda mənim
7:42müəllimim məni bu zəhmətlə, bu əziyyətlə
7:45ora çəkib aparanda özü-özümə dedim, axı
7:47bunlar necə ata-anadırlar? Bunlar etiraz
7:49eləmirlər müəllimə. Bir anlığını anladım
7:52ki, bu müəllimin özünə məni bu cür tənbh
7:56eləməyi atam-anam tapşırıb. Bəli.
7:59Bəzi hallarda şagirdlərlə xoş rəftar
8:03onlara səbəb olur. Gözəl şagird
8:06olsunlar, müvəffəq olsunlar. Bəzi
8:08hallarda çox xoş rəftar görsətmək səbəb
8:12olur ki, onlar səhlənkarlıq etsinlər.
8:15Məhmud özü iqrar eləyir ki, əgər mənim
8:19valideynlərimin,
8:20mənim müəllimimə bu tapşırığı olmasaydı,
8:23mən bu gün tanınmış simalardan və
8:26tanınmış Quran səfirlərindən olmazdım.
8:29Quran təbliğatçısı olmazdım. Və mən çox
8:33təşəkkür eləyirəm atama, anama ki, mənim
8:36üçün səhlənkarlıq etmədilər. Mən çox
8:39təşəkkür edirəm müəllimim şeyx Musaya
8:42ki, o da mənə hamıdan çox ki, məndə o
8:46potensialı görüb hamıdan çox mənə diqqət
8:49ayırdı və vaxt ayırdı və zəhmət çəkdi.
8:53Şeyx Məhmud 12 yaşında Quranı tamamilə
8:57əzbərlədi. müəllimi. Bunun üçün şeyx
9:00Musa çox zəhmət çəkmişdi və atası
9:04müəlliminə təşəkkür əlaməti olaraq
9:07evində Məhmudun Quran əzbərlədiyi üçün
9:11bayram təşkil elədi. Dostlarını ora
9:13çağırdı. Orda Quran tilavət elədilər.
9:16Hər kəsən bir hədiyyə verirdi şeyx
9:19Mahmuda və ustadına ki, atası istəyirdi.
9:23Əsl söz budur ki, nəinki övladıma
9:26təşəkkür eləyim, əsl söz budur. Mənim
9:29övladımı Quran hafizi edən müəllimə mən
9:33təşəkkür edim. Məhmudun atası Allah ona
9:37belə bir övlad verdiyi üçün və bu övladı
9:41bu qədər zəhmətlə gətirib Quran hafizi
9:44dərəcəsinə çatdıran müəllim üçün hər nə
9:47qədər o mehriban Allaha şükr etsəm azdır
9:51deyə həmişə deyərdi. Və bir gün belə bir
9:55qərara gəldi ki, Əl-Əzər Universitetinə
9:58bağlı bir məktəb var. Məhmudu göndərim
10:02ora və ora da yenidən öz elmin, savadını
10:06artırsın. Atasının dostlarından biri ona
10:09tövsiyyə elədi ki, yaxşı olar ki, sən
10:12övladı Minşavi məktəbi var Tənta
10:16şəhərində. Övladı apar, orda qoy. Çünki
10:20orada Quran hafizlərinə xüsusi bir
10:23diqqət var. Çünki orada daha mükəmməl
10:27dərslər keçirilir
10:30və belə də oldu. Məhmudu atası apardı
10:34Tənta şəhərində Minşavi məktəbinə qoydu.
10:37Şeyx Məhmud böyük ustadları təqlid
10:40edərdi. Bəli, əziz Quran şagirdləri.
10:43Bəli, əziz Quran sevərlər. Bəli, əziz
10:46Qurana həvəsi olanlar. Bu bizlər üçün
10:49bir nümunə olmalıdır. Biz əgər istəyirik
10:51gözəl bir Quran qarisi olaq, bir gözəl
10:55qarini, bir böyük qarini təqlid eləmək
10:59bizlər üçün yetərli olmaz. Biz bir neçə
11:02qarini təqlid eləməliyik. Məhmud özü bir
11:06neçə qarini təqlid eləməyə başladı. Şeyx
11:09Məhmudun təqlid etdiyi ustadlar mərhum
11:14Şeyx Məhəmməd Rəfət, Şeyx Məhəmməd
11:17Səlamə, Şeyx Əbdülfəttah Şəşai və Şeyx
11:21Məhəmməd Suidi. Bir müddət bu məktəbdə,
11:24Minşavi məktəbində şeyx Məhmud bu gözəl,
11:28böyük ustadları təqlid etməyə başladı.
11:32Elə şəkildə təqlid edirdi ki, ustadları
11:35elə bil onların özləri oxuyur. Bir
11:38müddətdən sonra 15 yaşı var idi Şeyx
11:41Məhmudun. Belə qərara gəldi ki, ta
11:44burdan o yana mən kimlərisə təqlid
11:48etməməliyəm. Mən özüm tilavətdə bir
11:52şəxsiyyət olmalıyam. Şeyx Məhmud belə
11:55deyərdi. Bir Quran qarisi, istəyirsə
11:58böyük bir Quran qarisi olsun, neçə şərt
12:01var ki, lazımlı şərtlərdəndir? Birincisi
12:05Quranı əzbərləməkdir. Əgər istəyirsən
12:08gözəl bir Quran qarisi olasan, gərək
12:10hafiz olasan, Quran hafizi olasan.
12:14İkinci şərt Quranı gözəl təcvidlə
12:17bilməkdir. Şeyx Məhmud sonda bir Quran
12:21qarisinə
12:23lazım olan məsələlərdən birini də belə
12:25nəql edir. Bu bizlərin hər birimiz üçün
12:28lazımdır. Əziz Quran şagirdləri, əziz
12:31Quran müəllimləri, əziz Quran
12:33həvəskarları,
12:35biz əgər istəyirik gözəl bir Quran
12:38qarisi olaq, o qədər qariləri
12:40dinləməliyik. Quran qiraətindən
12:43o qədər xəbərdar olmalıyıq ki, qarinin
12:47üzün belə görməsə, onun tilavət etdiyi
12:50zaman bilməliyik ki, bu tilavət edən
12:54qari kimdir. Bəli. Tanınmış simalardan
12:57Əbdülbasit,
12:59Minşavi, Əlilbənna, Mustafa İsmail,
13:03Qəlvəş, Şəhhad ki, bunlar əksəriyyət
13:07üçün tanınmış simalardır. Amma bəzi
13:10simalar var ki, onlar bizlərin
13:12xəbərsizliyimizdəndir.
13:14Amma elə onlar da tanınmış simalardır. O
13:17qədər Qurana qulaq asmalıyıq. Onların
13:20üzünü belə görməsək tilavət edəndə biz
13:23bilməliyik bu tilavəti edən hansı
13:26qaridir. Bu Bəsyunidir, bu Leysidir ki,
13:30bizim bütün qarilər haqqında məlumatımız
13:34və onların səslərinin tonları, onların
13:37səslərinin incəliklərindən xəbərdar
13:40olmağımız bizi ən böyük qarilər
13:43dərəcəsinə aparıb çatdırar. Şeyx Məhmud
13:47belə nəql edir. Mən Minşav məktəbində
13:51iki il dərs alanda o qədər mənim şagird
13:54tələbə yoldaşlarımın mənim səsimdən
13:57xoşları gələrdi ki, məni dəvət edərdilər
14:01öz otaqlarına. Mən onlar üçün gəlib
14:03Quran oxuyım. Orda Hüseyn adında bizim
14:06bir müəllimimiz var idi. Hamı ondan
14:08qorxardı. Mən bir gün Quran tilavət
14:11edirəm otaqda. Bir də gördüm uşaqlar
14:14hamısı qaça-qaça düşdülər ki, müəllim
14:16gəlir. Amma mən də qorxmuşdum,
14:18tilavətimi saxlamışdım. Sən demə bizim
14:22müəllimimizin də mənim tilavətimdən xoşu
14:25gəlmişdi. Gəldi əlim qoydu mənim
14:27çiynimə. Dedi Məhmud qorxma tilavət elə.
14:31Nə gözəl tilavət edirsən? Deyir mən
14:33tilavət edəndən sonra mənə tövsiyyə
14:36elədi. Sən bundan da böyük məktəblərə
14:39getməlisən. Sən bundan da artıq özünü
14:42inkişaf elətdirməlisən. Daha böyük
14:45ustadlardan, Məhəmməd Salam kimi
14:48ustadlardan, müəllimlərdən dərslər
14:51öyrənməlisən. Və mən o müəllimimin
14:53tövsiyyəsindən sonra Qahirəyə getdim və
14:57orda daha böyük ustadlardan dərslər
15:00aldım. Və orada insanların, orada qurana
15:05həvəsi olanlar, qurana məhəbbəti
15:08olanların rəğbətini qazandım ki, daha
15:10məni ordan kənara getməyə qoymadılar. Və
15:14mən orda yaşayanda anamı da, qardaşımı
15:17da özümlə gətirmişdim. Mənimlə birlikdə
15:22yaşayırdılar.
15:23Mənim tilavətimdən insanların o qədər
15:26xoşu gəlirdi. Mən Qahirədə olanda orada
15:29bir cavanlar cəmiyyəti var idi. Orda
15:32böyük müəllimlər və böyük şəxsiyyətlər
15:34var idi. Mənim tilavətimdən xoşları
15:37gəldiyi üçün məni dəvət edirdilər. Mən o
15:40cavanlar cəmiyyətində gedib Quran
15:43tilavət eləyirdim. Günlərin bir günündə
15:46bir bayram məclisi idi. Mənim xəbərim
15:49olmadan orada canlı yayım, radio üçün
15:52canlı yayım olacaq idi və orada tilavət
15:55olunmalı idi. Mən tilavət etmək üçün
15:58məni dəvət etdilər. Hamının çox xoşu
16:00gəlirdi ki, mən orda tilavət edəcəm. Və
16:05amma o radionun məsul şəxsləri
16:08bilmirdilər. Elə bilirdilər ki, elə
16:10tilavəti radioya icazəsi olan şəxs
16:13oxuyacaq orada. Mən tilavət etməyə
16:15başladım. Tövbə surəsinin 40-cı ayəsi.
16:19Nə xoş olardı əzizlər, sizlər də görəsiz
16:22ki, Məhmud orada Tövbə surəsinin 40-cı
16:26ayəsini necə gözəl, hüzünlü səslə
16:29tilavət edib.
16:34ربه
16:37فقال
16:39رب انني
16:43من
16:52>> təbii ki mən orda tilavət edəndə mənim
16:55səsim ilk olaraq bilərəkdən qəsdli
16:58şəkildə olmayaraq yəni heç kəsin belə
17:00bir qəsdi yox idi ki mən radioda
17:02oxuyacam mənim özüm üçün də bir sürpriz
17:05oldu və o səbəb oldu mən oradan radioya
17:08yol tapım və qədəm qoyum. Təbii ki, mən
17:12orada onu tilavət edəndən sonra radionun
17:14məsul şəxsi dedi ki, bu ki radioya
17:17tilavət etmək üçün hələ hüquq
17:19qazanmayıb. Nə üçün bunu çıxartdınız siz
17:22radioda tilavət etsin? Məni oraya dəvət
17:25edən və mənim üçün tilavətə şərait
17:27yaradan çox möhtərəm bir Seyid Əbdülal
17:31adında bir müəllim idi, şəxsiyyət idi. O
17:34dedi ki, indi biz də bilərəkdən
17:36etməmişik, amma siz şərait yaradın. Qoy
17:39bu şeyx Məhmud gəlsin radionun
17:43şərtlərindən və imtahanlarından keçsin
17:46və burdan o yana da radionun da icazə
17:49verdiyi qarilərdən olsun və ondan sonra
17:53məni radioya imtahan üçün dəvət etdilər.
17:57Şeyx Məhmudun həyatının çox maraqlı
18:00dövrləri də bu radio dövründən sonra
18:03başladı. Şeyx Məhmudun həyatının daha
18:06maraqlı günləri bu radioya dəvətdən
18:09sonra başladı ki, inşallah biz gələn
18:12verilişimizdə o hissə haqqında və orada
18:15olan lazımlı məqamlar haqqında da siz
18:18əziz izləyicilərimizə və Şeyx Məhmudun
18:20tilavətləri haqqında siz əziz
18:23izləyicilərimizə məlumat verəcəyik.
18:25Ümidvarıq ki, Allah bu böyük şəxsiyyət,
18:28bu Quran səfiri və bu Quran xidmətçisi
18:31kimi Quranqarilərin bizim ölkəmizdə də
18:35qərar verib və daha da artıq qərar
18:38verəcək. Allahdan istəyimiz odur. Allah
18:40bizi dinimizə, şəriətimizə, Quranımıza,
18:44əhlibeytimizə xidmət eləməyə müvəffəq
18:47eləsin. Allah amanında gələn
18:49verilişlərədək. M.