Full transcript
0:00అందరికీ నమస్కారం ముందు వీడియోలో జానపద
0:02సాహిత్యాన్ని మూడు శాఖలుగా వర్గీకరించారని
0:05చెప్పుకున్నాము గేయ శాఖ వచన శాఖ దృశ్య శాఖ
0:08ముందు వీడియోలో ఆల్రెడీ గేయ శాఖ గురించి
0:11తెలుసుకున్నాము ఇప్పుడు ఇక వచన శాఖ మరియు
0:14దృశ్య శాఖ గురించి తెలుసుకుందాము ఇప్పుడు
0:16ఇక దృశ్య శాఖ గురించి తెలుసుకుందాము
0:18జానపదులు ప్రదర్శించే ప్రదర్శన కలలన్నీ
0:22కూడా ఈ శాఖలోకే వస్తాయి అంటే మానవుడు
0:25స్వయంగా ప్రదర్శనలో పాల్గొంటారు ఈ కలలు
0:28దృశ్య శ్రవణ వికాసాన్ని కలిగిస్తాయి అంటే
0:32దృశ్య అంటే చూడటం శ్రవణ అంటే వినడం
0:35మానవుడు స్వయంగా ప్రదర్శించే అంటే చూసే
0:39వీధి నాటకం కానీ యక్షగానం బుర్ర కథ హరికథ
0:42వంటివి ఎంతో ఆహ్లాదకరంగా కనిపిస్తాయి
0:46రంగస్థలం పై అంటే స్టేజి పైన నటులు వివిధ
0:49రకాల వేషాలు వేసుకొని రంగు రంగు బట్టలు
0:52వేసుకొని ప్రజల కళ్ళకు వినోదాన్ని
0:55సంతోషాన్ని కలిగిస్తాయి ఇందులో మొదటిది
0:58యక్షగానం చూడండి యక్ష గానం అంటే యక్షులని
1:01పిలవబడే జక్కుల వారు ప్రదర్శించే కల ఇది
1:04అంటే వీరు ప్రధానంగా ఏం చేస్తారంటే
1:06పురాణాలు ఇతిహాసాలు ఉన్నాయి కదా అంటే
1:09రామాయణం మహాభారతం వాటిల్లోంచి ఆ కథలు
1:12తీసుకొని అలాంటి పాత్రలే వేసుకొని వాటికి
1:15తగ్గ వేషాలు వేసుకొని సంగీతం నృత్యంతో
1:18ప్రజలను అలరిస్తూ ఉంటారు వాటినే యక్షగానం
1:22అని అంటాము ఇక రెండవది ఒగ్గు కథ ఒగ్గు కథ
1:25తెలంగాణ ప్రాంతంలోని జానపద కల ఒగ్గు అంటే
1:28శివుని చేతిలో డమరుకం అని అర్థం ఒగ్గు
1:31కథని గొల్ల కురుమలు ఒగ్గోళ్ళు
1:33ప్రదర్శిస్తూ ఉంటారు వాళ్లే ఎక్కువగా
1:36వేస్తూ ఉంటారు ఒక కళాకారుడు ప్రధానంగా
1:39ముందుంటాడు కొంతమంది వెనకాల వంతకులు
1:42ఉంటారు మధ్య మధ్యలో మగవాళ్లే ఆడవేషాలు
1:45వేసుకొని ప్రేక్షకులను అలరిస్తూ ఉంటారు ఇక
1:48కథలు చెబుతూ ఉంటూ డోలు కొడుతూ తాళం కంజీర
1:52వంటి వాయిద్యాలన్నీ వాయిస్తూ బీరప్ప కథలు
1:55మల్లన్న కథలు శివపార్వతుల కథలు ఈ విధంగా
1:58కథలు చెప్తూ ప్రేక్షకులను అలరిస్తూ ఒగ్గు
2:02కథలు చెప్తూ ఉంటారు ఇక మూడవది తోలు
2:04బొమ్మలాట తోలు బొమ్మలాట అంటే పశువుల
2:07తోలుతో తయారు చేసిన బొమ్మలను లైట్ కాంతి
2:10ద్వారా తెరపైన ప్రతిబింబిస్తారు ఇక్కడ
2:12చూపిస్తున్నట్టు ఈ విధంగా తెరపైన
2:15ప్రతిబింబిస్తారు బొమ్మలను దారాలతో
2:18కదిలిస్తూ కథలు చెప్తూ ముఖ్యంగా రామాయణ
2:21మహాభారత కథలు తీసుకొని ఆ బొమ్మలను ఆడిస్తూ
2:25మనకి చూపిస్తూ ఉంటారు బొమ్మలను ఆడిస్తూ
2:28చేసే ఆట తోలుబో కొమ్మలాట ఇక నాలుగవది
2:32గంగిరెద్దులాట ఇక గంగిరెద్దులాట ఎలా
2:34ఉంటుందో మనందరికీ తెలుసు ప్రతి
2:36సంక్రాంతికి గంగిరెద్దును రంగు రంగు
2:39బట్టలతో అందంగా అలంకరించి ఊరూరా తిప్పుతూ
2:43దానితో వ్యాసాలు చేపిస్తాడు ఆ యజమాని ఏం
2:46చెప్తే దాని ప్రకారం గంగిరెద్దు చేస్తుంది
2:48నమస్కారం పెడుతుంది రెండు కాళ్ళ పైన
2:51నిల్చుంటుంది ఇలా గంగిరెద్దు
2:53విన్యాసాలన్నీ మనకి ఫస్ట్ సెమిస్టర్ లో
2:56పాఠ్యాంశం కూడా ఉంది అది గంగిరెద్దు లాట
2:58ఇక ఇవన్నీ కూడా దృశ్య శాఖకి చెందినవి అంటే
3:02చూస్తూ మనం ప్రత్యక్షంగా చూస్తూ ఎంతగానో
3:05సంతోషపడుతూ ఉంటాం ఇప్పుడు ఇక వచన శాఖ వచన
3:09శాఖలో కథలు సామెతలు పొడుపు కథలు జాతీయాలు
3:13నీతితో కూడిన కథలు వీరగాధలు ఇవన్నీ వచన
3:17శాఖలోకే వస్తాయి ఈ శాఖలో కథలు అనేవి
3:20పిల్లలకు ఎంతగానో ఆకర్షిస్తాయి కథలని కథలు
3:23కానీ నీతితో కూడిన కథలు కానీ పిల్లలకి
3:26చాలా ఇష్టం ఉంటుంది జంతువులు పక్షులతో
3:29పాటు పాత్రుల కథలు సమ్మక్క సారక్క సర్వాయి
3:32పాపన్న వీర కథలు ఇవన్నీ కూడా ఎంతగానో
3:35ఆసక్తి కలిగిస్తాయి ఇలాంటి వాటిల్లోనే ఒక
3:38కథ గురించి తెలుసుకుందాం చూడండి అనగనగా
3:41ఏడుగురు అన్నదమ్ములు వారు అడవిలో ఒక నది
3:45ఒడ్డున నివసిస్తున్నారు అక్కడికి ఒక దయ్యం
3:48రూపంలో ఉన్న ఒక స్త్రీ వచ్చి ఇలా అంటుంది
3:51నేను అడవిలో తప్పిపోయాను నాకు మీ దగ్గర
3:54ఉండటానికి ఆశ్రయం ఇవ్వండి అని అడుగుతుంది
3:57ఇక వాళ్ళు ఆ దయ్యం రూపంలో ఉన్న స్త్రీ కి
4:00ఆశ్రయం ఇస్తారు ఆ దెయ్యం వారితో మాయమాటలు
4:03చెప్పి వారిలో ఒకరిని పెళ్లాడి అతన్ని
4:06చంపి తినేస్తుంది ఇలా మళ్ళీ వచ్చి
4:09మరొకరిని తీసుకెళ్లి చంపి తినేస్తుంది ఇలా
4:12ఆ ఏడుగురిని చంపి తినేయాలని అనుకుంటుంది
4:15కానీ చివరి వాడు మాత్రం ఆమె మోసాన్ని
4:18కనిపెడతాడు ఈ విషయాన్ని ఊర్లో వాళ్ళందరికీ
4:22చెప్పి ఆమెని తరిమి కొట్టి తన మిగతా
4:24అన్నదమ్ములని బతికించుకుంటాడు ఈ కథ
4:27పూర్తిగా కావాలంటే కింద పిడిఎఫ్ లో స్టోరీ
4:30మొత్తం పెడతాను చదువుకోండి ఈ కథలు దయ్యం
4:33మానవ రూపంలో రావటం చివరికి తన వాళ్ళందరిని
4:36కాపాడుకోవటం ఎంతో ఆసక్తిని కలిగిస్తాయి ఇక
4:40మనం చిన్నప్పుడు దయ్యాల కథలు ఎన్నో
4:42చెప్పుకునే వాళ్ళం ఎంతో ఇంట్రెస్టింగ్ గా
4:44వినేవాళ్ళం అవి నిజం కాకపోయినా భయపడుతూ
4:47ఉండేవాళ్ళం ఆ విధంగా ఇలాంటి దయ్యాల కథలు
4:50కానీ ఇలాంటి నీతితో కూడిన కథలు కానీ మనకి
4:53ఎంతగానో ఇంట్రెస్టింగ్ గా ఉంటాయి ఇక
4:55ఇందులోనూ ముఖ్యంగా సామెతల గురించి
4:57తెలుసుకుందాము సామెతలు అంటే ఏంటో మనకి
5:00తెలుసు ఇప్పటికీ మన పల్లెటూర్లలో ప్రజల
5:03నోళ్ళలో సామెతలు వింటూనే ఉంటాం ఇళ్లలో
5:06వ్యవసాయం దగ్గర చుట్టుపక్కల సామెతలు అనేవి
5:09వినిపిస్తూనే ఉంటాయి ఉదాహరణకి ఒక సామెత
5:12చూడండి మన దీపం అని ముద్దాడితే మూతి
5:15కాలకుండా ఉంటుందా అని అంటారు అంటే పెద్ద
5:18సారాన్ని అతికొద్ది అక్షరాలలో ఒకే లైన్ లో
5:21అవతల వాళ్ళకి సందేశాన్ని హాస్యాన్ని
5:24వ్యంగ్యాన్ని అంటే వెటకారాన్ని సామెత
5:27రూపంలో చెప్పేస్తుంది సామెతలని ఇంగ్లీష్
5:30లో ప్రోవెర్బ్స్ అని అంటాము సామెతలని
5:33మొదటిసారిగా 15వ శతాబ్దంలో వరహ పురాణంలో
5:37మొదటిసారిగా ఉపయోగించారు సామెతలకు నాలుగు
5:40లక్షణాలు ఉన్నాయి అవి సరళత సరసత సహజత
5:43సంక్షిప్త అంటే చిన్న పదాలతో క్లారిటీగా
5:47చమత్కారంగా సహజంగా లోతుగా అర్థం కలిగి
5:51ఉండేవి సామెతలని చెప్పవచ్చు ఇక ఉదాహరణ
5:54సామెతలు చూడండి తెలుగులో సామెతకి నానుని
5:57లోకోక్తి అనే అర్థాలు ఉన్నాయి సామేతని
6:00హిందీలో కహావత్ కన్నడలో గాధే తమిళంలో
6:04ఫలమూలి మలయాళంలో ఫలిం చోల్ అని అంటారు ఇవి
6:08గుర్తున్నవి రాసేయండి ఇక కొన్ని సామెతలు
6:10ఉదాహరణలు చూద్దాము దానం చేయని చేయి కాయలు
6:14కాయని చెట్టు అనేది ఒక సామెత సాటి మనిషికి
6:17దానం చేయాలి సహాయం చేయాలి అలా సహాయం
6:20చేయకపోతే కాయలు కాయని చెట్టుకు ఏ విధంగా
6:23అయితే గుర్తింపు ఉండదో దానం చేయని వారికి
6:25కూడా ఆ విధంగానే గుర్తింపు ఉండదు ఇక ఏడ్చే
6:28వాడికి ఎడమ పక్కన పుట్టేవాడికి కుడి పక్కన
6:31కూర్చోరాదు అనేది సామెత అంటే ఏడ్చేవాడికి
6:34ఎడమ పక్కన కూర్చుంటే ఎడమ చేతితో ముక్కు
6:36చీరి చీమిడి మన మీద వేస్తాడని
6:38పుట్టేవాడికి కుడి పక్కన కూర్చుంటే సూది
6:41కూర్చుకుంటుందని ఈ సామెత ఇలాంటివి మరెన్నో
6:44సామెతలు ఉంటాయి ఎగ్జామ్ లో మీకు వచ్చిన
6:46సామెతలు కూడా రాసి వాటి గురించి
6:49వివరించినా కూడా పర్లేదు ఇక తర్వాత పొడుపు
6:52కథలు పొడుపు కథలు విజ్ఞానాన్ని వినోదాన్ని
6:55ఆలోచనల్ని కలుగజేస్తాయి ఏదైనా ఒక పొడుపు
6:59కథని చెప్పగా ఆలోచిస్తాం మెదడుకి పదును
7:02పెడతాం వ్యక్తిలోని జ్ఞానాన్ని బయట
7:04పెడుతుంది పొడుపు కథలు పొడుపు కథని
7:06ఇంగ్లీష్ లో రీడిల్స్ అని అంటారు పొడుపు
7:09కథకు తట్టు ఇచ్చు కథ విప్పు కథ మొదలైన
7:12పేర్లు అనేవి ఉన్నాయి ఇప్పుడు ఇక పొడుపు
7:15కథ లక్షణాలు చూడండి పొడుపు కథకు బుద్ధి
7:17చతురత ఆశ్చర్యత అలంకారికత చమత్కారికత
7:21ప్రవృత్తి కారికత హాస్యోస్రకత అనే
7:24లక్షణాలు ఉంటాయి అంటే పొడుపు కథలో సంఘటనలు
7:28ఆసక్తికరంగా ఆశ్చర్యంగా చమత్కారంగా అందంగా
7:32హాస్యంతో నిండి ఉంటాయని వీటి యొక్క
7:34లక్షణాలు ఇప్పుడు ఇక కొన్ని పొడుపు కథలు
7:37చూడండి నేను పొడుపు కథలు చెప్తాను మీరు
7:39కామెంట్స్ లో వాటికి ఆన్సర్స్ చెప్పండి
7:42ఎర్రటి పండు మీద ఈగైనా వాలదు ఏంటది ఇక
7:45రెండవది కిటకిట బండి కిటారు బండి ఎందరు
7:48కూర్చున్న విరగని బండి ఏంటది ఇక మూడవది
7:52మూత తెరిస్తే ముత్యాల పేరు ఏమిటది
7:54నాలుగవది నీళ్లలో పుడుతుంది నీళ్లలో పడితే
7:58చస్తుంది ఏంటది ఇక ఐదవది కోన కొమ్మ మీద
8:01మిఠాయి బెల్లం ముట్టుకోబోతే మొదటికి మోసం
8:04ఏమిటది వీటన్నిటికీ నాకు కామెంట్స్ లో
8:06ఆన్సర్ చేయండి ఇదంతా మనకి జానపదం గురించి
8:10ధన్యవాదాలు