Çilingir Sofrası 205 / Sofrada Mehmet Genç (3) - İbn-i Arabi’de 5586 Menzil

0:02Arabi ile tanışınca

0:04hüsü dikem çalışmalarında

0:07eee şey beni çok etkiledi. Yani

0:11pek çok kitabı var. Benim muhatap

0:14olduğum bir Hüthatül Mekkiye, bir

0:16Husulik, Tedbiratül İlahi bir de varlık

0:20ağacı.

0:21Seceretül Kevin.

0:22>> Seceretül Kevin. Evet.

0:24>> Bunları okuyunca eee şeyi hissettim.

0:28eee, deryanın içinde kaybolduğumu

0:30hissettim. Şöyle bir sözü var. Diyor ki,

0:34"500

0:36eee, 86 olsa gerek. Menzilde dolaştım

0:41diyor.

0:43Şimdi menzil ne ya? Menzil nüzul etme.

0:48Yani bir inmeyi anlatıyor. Nüzul, eee,

0:51insanın indiği yer aklı. Başka bir yere

0:54inemez ki. Yani bu dünyanın aklı ama

0:57bunun içinde sadece dünyevi akıl değil.

1:00Ben eee böyle bunları düşünürken

1:03tefekkürümle eee Metin abinin söylediği

1:07bir şey vardı. Dedi ki Kur'an-ı Kerim

1:10eee 114 sureden oluşur. Bunun yi batını,

1:17yedi zahiri iç içedir açılır. O yüzden

1:20deryadır bitmez. okumalar, manlamlar,

1:24manalar, istidatlar, kaplar değiştikçe,

1:27eee, sen bunları başka türlü anlarsın.

1:30Yani bir kaba bir itikada sığdıramazsın.

1:34İkinci önemli nokta, ben de tuttum 114

1:38sureyi, sure suret yani

1:41insanın şuuru esasında Kur'an-ı Kerim'de

1:457 ile çarptım. Bir daha 7 ile çarptım.

1:485586

1:49menzilin eee 114 surenin 7 batını 7

1:54zahiri açılımı olduğunu görünce e bunlar

1:57tabii çoğul laflar. Eee bunu nereye

2:01taşımak lazım? Yani bu işin sonu yok.

2:05Açtıkça kendini açıyorsun. Açtıkça

2:07kendini açıyorsun. Eee buna çalışırken

2:11bir itikat oluşturmak değil bir

2:14zenginliğin içine gark olmak. Bu son

2:17derece önemli bir ipucu. O yüzden

2:20Muhittin Arabi'nin şu sözü eee bana eee

2:25önder oldu.

2:28Bineyğin hayal, binicin akıl olsun.

2:31Şimdi hayal alemi bitmez ki ama akıl onu

2:36tanımlı kılarak sınırlı hale getirir. Bu

2:38dünyaya doğru indirir. Ben de varlığın

2:41mertebelerini Muhiddin Arabi'de

2:43çalışmaya başladığımda temelde beş

2:46varlık mertebesini açıyor. 7 diyenler

2:50var, 3 diyenler var, 5 diyenler var.

2:52Fakat beşi baz alırsak eee lahut,

2:57ceberrut, melekut, düşünce ve hayal

3:00alemi ve nasut. Şimdi bunun kilit

3:04noktası hayal alemi yani düşünce alemi.

3:08Bir baktım ki Muhittin Arabi'yi

3:10anlamakta güçlük çekiyorum fakat Metin

3:13abi beni uyardı. dedi. Gözden

3:15kaçırmayacağım bir şey var. Dedi.

3:17Muhiddin Arabi'nin bütün anlatımı

3:19berzahta hayal alemindedir dedi. Nasut

3:23yahut da senin oraya takılıp kaldığın

3:25idealar alemi yani ayağını sabiteler

3:28düzeyinde kalamazsın. Bunu o hayal

3:32aleminde tevhide getirir. Burayı es

3:35geçme. Hakikaten Muhittin Arabi

3:37okuyucularının en büyük sıkıntısı. E ya

3:40bu dünyada bu neye denk düşer? Yahut da

3:43düşüncede her ikisini tevhide getirdiği

3:46yer hayal aleminde yani teşbihte tenzihi

3:51görmek zorundas.

3:52>> Berzah da buna denir.

3:53>> Berzah da buna denir. Bu yakaladığım bir

3:56nokta. İkincisi mertebe konusu. E zaten

4:00bu mertebeleri varlık düzeylerinin

4:03varlık olduğu gibi bir de bilinç

4:05düzeyleri olarak da açılımı var. Yani

4:08Muhyiddin Arabi'nin ısrarla eee beni

4:11oraya doğru çeken temel özellikleri

4:14söylüyorum. Varlığı anlamaya çalışırken

4:17neyle anlıyorum? Bilinç türleriyle

4:19anlıyorum. O zaman bu ilahi bilincin

4:22beşeri bilince açılımı, beşeri bilincin

4:26ilahi bilince seyahati mertebeler olarak

4:29bakıldığında her mertebede haktır

4:32diyorum. O zaman mertebelerdeki hitap

4:36muhataba dikkat edeceksin. Kimsenin

4:39mertebesinin dışında bir düşünceyile

4:42ayarını bozmayacaksın.

4:44>> Tam da burada zaten kellib ve bil kaderi

4:47ukulim diyor Resul-i Ekrem. insanlara

4:50akıllarının ölçüsü eee ile konuşun. İşte

4:54o mertebeler

4:55>> yani

4:57>> o mertebeye çıkmamış bir insana o yani

4:59yüksek bir mertebenin kelamını edersen

5:02onun yaşantısında yok. Dolayısıyla ona

5:05zulmetmiş olursun. Mertebesindeki insana

5:08da eğer kendi mertebesindeki kelamı

5:10söylemezsen bu sefer de hakka zulmetmiş,

5:13kelama zulmetmiş olursun. Ama kell

5:16veadulim

5:18insanların akıllarının ölçüsüne göre

5:20hitap ediniz. O bu ariflerin işi yani

5:24ancak arifan bunu yapabilir. Dolayısıyla

5:26herkesten beklenmez. Herkes sanatçı

5:29olamaz. Herkes ne der yani tüccar

5:32olamaz. Herkesin yeteneğine göre, hayı

5:34sabitesinin dışa vurumuna göre eee ve o

5:37gayreti çalışmasıyla ortaya çıkan bir

5:40meseledir tabii bu. Evet.

5:43Şimdi buradaki eee bir diğer uyarıcı

5:46nokta şu. Eee ben bu dünyanın işleriyle

5:50uğraşırken en kolay anlama biçimi onları

5:54kategorize ederek anlamaya çalışıyorum.

5:57Bu Aristocu bir akıl. Hiç problem yok.

6:00Ve bu dünyada geçerli mertebe olarak.

6:03Fakat esas konu yani bu sıfatlar alemi

6:07dondurulmuş olduğu için yani aklımız

6:10itikat haline getiriyor. Onu ilişkisinde

6:14düşünemiyoruz. Kategorik olarak belli

6:17sınır içerisinde tefekkür ediyoruz. Bu

6:19da geçişleri engelliyor. Yani eee

6:23kategorik olanı hayal ve düşünceler

6:26aleminde temsil eden bir yönü var. Bir

6:29de eee üst aleme bakan ruhlar ve e

6:34ayağını sabiteler alemine bakan yüzü

6:36var. O yüzden Muhiddin Arabi'nin yaptığı

6:40bir vurgu var. Diyor ki sıfatlara değil

6:43nispetlere bakacaksın. Düşünürken benim

6:47takıldığım en önemli engel buydu. Yani

6:50eee oraları aşabildiysem ne hala aşarsam

6:53yol alıyorum. O da ilişkisinde. O yüzden

6:57Metin abinin 94'te bizim gibi

7:00pozitivist, materyalist efendim eee eee

7:06eee düşünce aleminde, pozitivist

7:09bakışında eee bunlar hep sıfatlar

7:12alemine işaret ederek kolay dünyayı

7:15kurmayı sağlayan bir şey. Ama Metin abi

7:17şöyle diyordu. Diyordu ki aynılılıkta

7:21ilişki yoktur.

7:24Benzerlikte ilişki vardır. Benzerlikte

7:26ne var? Hem aynılık hem farklılık var. E

7:30o yüzden aynılığımız zeminimizi teşkil

7:33ederken farklılığımızla ilişkiyi

7:36yaratır. Ancak farklılıkta ilişki

7:39vardır. O zaman ilişki,

7:42çelişki, çatışkı.

7:46Çelişki hem ilişkiyi

7:49çatışkıya götürür hem de uzlaşıya da

7:52götürebilir. Bu dünyanın halini

7:53görüyoruz. Eee, ilişki, çelişki,

7:57çatışkı, uzlaşı. İşte bunun kendisi

8:02bir oluşuma neden oluyor. Bu oluşumun

8:07bütün sürecine yani ilişki, çelişki,

8:10çatışkı, uzlaşı, oluşum bir süreçtir.

8:15Peki bitti mi? Hayır. Bir süreç bir

8:19yoldur. Yollar bitmez. Yine o oluşumun

8:23içinde yeni farklılıklar, ilişkiler,

8:26çelişkiler, çatışkılar

8:29ve oluşumlar.

8:31Süreklilik var. O zaman Muhittin

8:33Arabi'de bunun karşılığını ben şöyle

8:36gördüm. Eee, halkı cedit,

8:40>> sürekli bir yeniden yaratılım.

8:44Hatta son dönem çalışmalarımda iyice

8:46ipin ucu kaçtı. eee diyor ki eee yani

8:51varlık diyor senin gördüğün varlık

8:53benzeşmeden dolayı aynı gibi

8:55hissedersin.

8:57Her seferinde olurken fesata yani

9:00bozuluma uğrar. O bozulur yeniden kurma

9:04her seferinde onun ilahi bilincindeki

9:08kodlar ayağını sabitelere göre yeniden

9:11yaratılı.

9:12>> Yani çok enteresan. Yani burada devam

9:16eden bir görüntü yok. Her seferinde yok

9:18oluyor. Yeniden ayağınız. O zaman şeyi

9:22anladım. İki kişi varsa üçüncüsü

9:25Allah'tır. Üç kişi varsa dördüncüsü

9:27Allah. Hiçbir şeyi hak Allah'ı

9:29kaldırarak varlığa veya bilince

9:32taşıyamaz.

9:34>> Sürekli yeniden bir yaratılım var. Bunu

9:36da bize e şöyle söylemişti seneler önce.

9:40eee bilimde metafiziğin karşılığı olarak

9:44fizikte bunun karşılığını görmezseniz bu

9:49lakırtıdan başka ileriye gitmez. Tekrar

9:52edersin başkasına taşımak için. Ne

9:54yapacağız? 5 hazreti varlık mertebesini

9:58bilimsel metotlarla

10:00çalışacaksınız. Yani kuantum düşüncesi,

10:04isafiyet, holografi,

10:07sibernetik ve diyalektik düşünceye sahip

10:11olmazsanız bu mertebelerin karşılığını

10:14bilinçte göremezsiniz. Ben bunun üzerine

10:17çalışmaya başlayınca eyvah dedim ya.

10:22Yani

10:23biz zanlarımızı konuşuyormuşuz bugüne

10:26kadar. Çünkü bir ayeti gösterdi. O da

10:30benim dünyamı değiştiren bir ayettir.

10:33Eee, hü elevvel elahir,

10:37el zahir el batın. Bunu çalışırken

10:42hü mü dedim, hak mı dedim? Orada da ben

10:45takıldım. Yok dedi başta. Hü. Hü ne

10:47gayp. Yok.

10:49Bu dediği öznenin bir inşasıdır.

10:53Evveli esmalar, ahiri onun hayata

10:57geçirilip kazanılmış sendeki değerleri,

11:01zahiri ilmi yahut da gerçekleşeni

11:04duyulara gelen batını da düşüncesi. O

11:07yüzden neyi ele alırsan al dört yönüyle

11:11ele almazsan özne inşa olmaz dedi.

11:15Olursa ne olur? Hak olur dedi.

11:17>> Eyvallah. Şimdi bunlar insanın eee

11:21gerçekten seyri sülukundaki bir

11:25fener. Yani denizciyim ben bilirim ama

11:29gerçekten fener yoksa yolunu göremez.

11:33Kendimizi inşa etmeye geldik. E dedim

11:36peki nasıl olacak? Yani tasavvuf hem

11:39felsefi hem mistik yanı var. Yani neden

11:43içsel nefsi terbiyeler var. Bir de aklın

11:46tasfiye ve tesfiyesi ve düzeni var. Hem

11:50aklı hem gönlü inşa eden bir varlık

11:54olarak ben tasavvuftan vazgeçemem diye

11:57felsefe çalışsam eksik kalıyor. Bir yere

11:59kadar getiriyor. Tamam bunları

12:02anlıyorsun, anlamlandırmaya çalışıyorsun

12:04ama kalbi olarak dönüşümün yaşandığı

12:08yere tanıklık edemediğin zaman eksiklik

12:12oluyor. sohbet ediyorum daha önceki

12:14hallerimde olan arkadaşlarımla diyorlar

12:17sen bunları nereden buldun? Nereden

12:20bildin? Ya bu ruhsal bir konu. Ruhu

12:23ihmal edersen, aklı parlaklaştırırsan

12:27o zaman sınırlı kalırsın. Bunlar

12:29birbirini

12:31ikame eden değil, tamamlayan unsurlar.

12:34ikame yani aklın yerine aşkı geçireceğim

12:38yahut da eee

12:41mistik düşünceleri. Hayır değil. İkisi

12:43birbirini tamamlıyor. E bunun da kökünü

12:47şöyle açıklamıştı seneler önce. Bunlar

12:50benim kulağıma küpe işler. Gelen vahiyi

12:54biz nasıl anlayacağız? Temel problem bu.

12:56Yani kitap ortada vahiy ama bunun zahiri

13:01burhan batını irfan.

13:05Mukayese ve kıyasla ayetlerle bunun

13:08zahirdeki görüntüsü akılla ama anlayışı

13:13manası irfan. Bu da nefsin terbiyesi.

13:17Kalbin o feyzi, o sezgiyi, keşfi alarak

13:21bunu tamamlaması.

13:23Vahiye beyan diyor. Beyan edilenin

13:27burhan ve irfanda karşılığı

13:30gösterilemezse

13:31vahiy havada kalır. Zaten çoğu zaman

13:34konuşmalarımızda

13:36hayır bana diyor irfan lazım. E burhanı

13:39dalı gerekli onu boş ver. Yahut da

13:41irfanını söylüyorsun. Hayır diyor bana

13:44diyor burhanını söyle. Ben diyor sadece

13:47ayetlere bakarım. Sınırlı kalırsın.

13:49Zevke eremezsin. Eksik kalırsın. Yani

13:53İsmail Emre'nin ben zevk kavramını

13:55duydumda eee 280 uzandım. Çünkü bütünlük

14:00zevk veriyor.

14:02Parçalığı olmak şirktesin, eziyettesin,

14:05azaptasın. Bütünlüğü zaten o bütünlüğe

14:08getiren beyan, vahiy burhanı ve irfanı.

14:12E şimdi burhan bu dünyada çok gelişmiş

14:15vaziyette ama irfan geleneksel öğretinin

14:19içinde değil. Kadim Bilyelikte de

14:22gelenekselde o vardı. Onu alıp modern

14:26dünyanın içine sokmakla

14:30mümkün olabilir. Bunu da ayrıca açmak

14:34isterim yani. Çünkü bir hikayem daha

14:37var. Ben burada noktayı koyuyorum. Metin

14:39abi buyurun.

14:40>> Şimdi eee Arif gelince sofranızı

14:43bereketlendi.

14:45>> Çok şükür.

14:46>> Çok şükür. Çok güzel. E bunu

14:48taşlandıralım bakalım.

14:52Buyurun. Zevke daldınız tabii. Ah sesi

14:54gidiyor. [kahkaha]

14:58[müzik]

15:04[müzik]

15:13[müzik]

15:15Sevda vadisine düştüm. Ganlış [müzik]

15:19şahım Ali.

15:23Kimsesiz kaldım karanlık günde [müzik]

15:27gümrahım Ali.

15:31[müzik]

15:32Doğmuyor Mihri ümidim çıkmıyor mahım

15:37Ali. [müzik]

15:38Doğmuyor Mihri ümidim çıkmıyor mahım

15:43Ali.

15:46>> [müzik]

15:47>> Gelmiyor mu kulağına

15:51ey [müzik] bahım Ali?

15:56Merhamet [müzik] et halime her şeye

16:00agahım Ali.

16:04[müzik]

16:05Var mı senden başka? Söyle ilticagahım

16:09[müzik]

16:10Ali. Var mı senden başka? Söyle iltica

16:15yahuali

16:20[müzik]

16:27[müzik]

16:29bir günahkar insanım ben yok [müzik]

16:33peygambere

16:39[müzik]

16:40istemem bir türlü git Bitmek böyle huzri

16:45mahşere

16:47[müzik]

16:52tesadüf eylerim [müzik] derken belki bir

16:56gün rehbere tesadüf [müzik]

16:59eylerim derken belki bir gün rehbere

17:04düşmüş [müzik] emelsiz ayaksız bak

17:07aslanı ayber verel

17:13merhamet et [müzik] halime her şey

17:16agahım

17:24var mı senden başka söyle ilticagahım

17:29Ali var mı senden başka söyle

17:33ilticagahım

17:35Ali

17:37>> [müzik]

17:45[müzik]

17:47>> Çıkmıyor bir anciğerden derdi sevda

17:52hançeri.

17:54[müzik]

17:59Hakkın aşkına esir olduğum günlerden

18:04beri

18:08[müzik]

18:10zikreylerim

18:12ismini ben kalü beladan beri [müzik]

18:16zikrederim

18:18ismini ben kalü beladan beri o kadar

18:23yandım yakıldım ki [müzik] unuttum her

18:27yeri.

18:34>> [müzik]

18:34>> Merhamet et halime her şey agahım Ali.

18:41[müzik]

18:43Var mı senden başka söyle ilticagahım

18:48Ali? Var mı senden başka? Söyle

18:53ilticagahım

18:54Ali. [müzik]

19:03Aşk

19:04>> Alimin hali gelince bir suskunluk çöktü.

19:07[kahkaha]

19:08>> O rüyadaki yüz güzeldi değil mi bu?

19:10>> Evet güzel.

19:12>> Sonuncu zat

19:13>> ya. Bir 100 bir vakafada 200 dönüyor.

19:19Muhammed dönüyor Ali. Ben bunu Metin

19:22abiye şeyde anlattım. Bir İsveç gezimiz

19:24olmuştu. Eee, Metin abi karın içinde

19:29balkonda güneşleniyordu. Hiç

19:31unutmuyorum. Elime de Kaygusuz aptal eee

19:35miracını okuyorum.

19:37>> Abi orada da aynı şeyi efendi görmüş

19:40kaygısuz aptal. Ben o zaman şok oldum.

19:43Bu dedim nedir abi dedim. Bu dedi

19:46arketipalidir Mehmetciğim dedi. E bu

19:49dedi İslam dünyasında kapılar açılıyorsa

19:52Muhammed'in şuur Allah'a bağlanan ama

19:55Muhammed'e bağlanmanın yolu da Ali'dir.

19:58O yüzden tarikler 12'sinin 11'i Ali

20:01üzerinden açılır dedi. Mesela o bilgiler

20:05de öyle seyran etti. O yüzden e Ali'nin

20:09bizde ali yüce. Ben bu ali yüceyi şurada

20:14anladım yine bir sohbette. Eee

20:18dört tane esmayı açtı Metin abi

20:22sohbette. Dedi ki

20:25latif,

20:27nezih,

20:29zarif ve melahat. Yani nezahat bunlar

20:35dedi Mekke'de dedi dışarıda bir eee

20:39akabeyuşu var. Oradan herkes çıkamazmış.

20:43Peki güzide tepesi.

20:45>> Güzide oluşu çok önemli. sırda, akılda,

20:49ruhta, efendim nefsteki arınma tipleri,

20:53bu insan karakterleri o yüceliğe

20:56gelmediğin zaman kesif alemdeki

20:59esmalarla hepimiz zaten ister istemez

21:02uğraşıyoruz. Ama bizim latif, nezih ve

21:08zarif hale gelmemiz, yükselmemiz

21:11gerekiyor ki bu esmalar bizden iş

21:13yapmalı. O zaman arifler sofrasına

21:17oturabilirsin. Kırklar meclisi. Ve zaten

21:22Kur'an-ı Kerim'deki bir ifade de şu:

21:25"Allah zikredeniz eee zikredin ki o da

21:29sizi yüce mecliste ansın." Yani yüce

21:32meclise çıkış letafetle odur. O yüzden

21:36eee benim din mertebeleri konusunda baz

21:39aldığım bir vaka var. Cibril vakası.