Çilingir Sofrası 232 / El Tutmak

0:02Sin Hanım, şimdi Fani Efendi diyor ki,

0:05"Güzelliği serpip dağıtan

0:08burada bir görünen el, bir de görünmeyen

0:11el var diyor. Görünen el bir bedeni olan

0:15bir insan değil mi? Görünüyor yani. Eli,

0:18eli de sadece bu eee elimizi

0:21kastetmiyor. Dili, eli, yüzü görünüyor.

0:23>> Evet.

0:24>> Peki görünmeyen el nedir diye insan

0:26merak ediyor. Görünen el var. Tamam. Bir

0:28de görünmeyen el. Görünmeyen el de ilim.

0:32İnsanın ilmi görünmez.

0:34>> Evet.

0:35>> Göze görünmez

0:36>> ama insana irşat eder değil mi?

0:39Kulaktan. Dolayısıyla bir görünen

0:42dediğimiz gözle ilgili temaşa ettiğimiz

0:45dünya. Bir de duyulan içte anlamı oluşan

0:49eee anlam dünyası. Görünen el,

0:52görünmeyen el. Kasıt bu. Şimdi diyor ki

0:56Fani Efendi,

0:58"El tutup güzelleşenler,

1:01el tutmayı biraz evvel anlattı.

1:02Sohbetine girmek, irfan sohbetine

1:05girmek, hal,

1:07>> sevgi, muhabbet hepsi birlikte ne

1:10yapıyor? Güzelleştiriyor. O zaman diyor

1:12ki el tutup güzelleşenler Allah güzeldir

1:15ve güzeli severe layık olmuş olurlar.

1:18Allah sevgisini kazanırlar.

1:21Bu güzellik milletin yaptığı gibi

1:23makyajla değil ilim ve irfanla oluşur.

1:28İlim ve irfan.

1:30Bu ilmin kıymetini bilenler

1:31güzelleşirler.

1:33Bilmeyenler ise oldukları gibi ahlak

1:35olarak, yabanıl meyve olarak, aşı

1:38tutmamış meyve olarak kalırlar. İlmin

1:41kıymetini bilmek öğrenileni yaşama

1:44geçirmek demektir.

1:48>> Bilgiyi sadece bilmek değil onu fiilen

1:51yaşama geçirmek, ahlak haline getirmek

1:53demek.

1:54>> Edimsel dediğiniz

1:55>> ide edimseldir bu. Bu yapılmazsa

1:59kendine ilim verilen sorumlu olur.

2:03>> İlmin sahibi aşı yapan el yani

2:07mürşittir.

2:09>> İlmin sahibi.

2:10>> Evet.

2:11Şimdi insan olarak dünyaya gelindiğine

2:13göre tekamül etmeye çalışmak bir nevi

2:16görevdir. İnsanlığın görevi.

2:18>> Çünkü olgunlaşmadan gidenler tekrar uzun

2:22devran denen enerji şarkına girmek

2:25zorundadırlar.

2:26>> Hani bu çok eee halkın ağzında da var.

2:28Devri daime girdi.

2:30>> Halbuki devri daime girdiyse tekrar

2:32kainata karolduysa bakın enerjinin

2:35deposuna tekrar atıldıysa insan-ı

2:37kamilin ümmetin mesinde olan kainat

2:42Allah görünmeyen insan ise görünendir.

2:46Görünene insan-ı kamil demişler. Bu

2:50kamil insan olmasaydı kemalat-ı ilahi

2:52gaipte kalırdı. bilinemezdi. Zuhur

2:55alemine gelmediği için tekmirlenemezdi.

2:59Yani bugün dinimizi tamamladım eee sözü,

3:03ayeti yerine gelmezdi.

3:08Eğer tanrı olmasaydı insan var olmazdı.

3:11İnsan var olmasaydı tanrı bilinmezdi

3:13derler arifler. Yani bu tevhidin iki

3:16görünümü gibi zahir ve batın anlamında.

3:21Ev hakkın evi.

3:24Tüm yollar da o eve çıkar. El tutmak bir

3:27yönden yola girmek demektir. O girilip

3:30üzerinde ilerlenen yol yolcuyu o eve

3:33götürecektir.

3:35İlahide

3:37biz mürşid-i hak biliriz dediğimize ve

3:40elini tuttuğumuz mürşit kendisi yolda

3:42kalmayacağına göre biz de onunla

3:45birlikte gider. İşte eee resule tabi

3:48olun değil mi? ayeti kerime. O çünkü

3:53Hakka yolculukta sana rehberlik eder.

3:56Senin elinden tutar ve seni yuvaya

3:59>> Evet.

4:00>> götürür.

4:05Bu yola giren kişi ister bilsin ister

4:07bilmesin kendisinde olan değişikliklerle

4:11eee kendisini eee temayüz eder ve bu

4:14belirtiler kendisinde ortaya çıkar.

4:17Bu değişikliklerin başında muhabbet

4:20gelir.

4:21>> Bakın çok ilginç. Bu yola giren bilsin

4:22ya da bilmesin, arif olsun ya da

4:24olmasın.

4:25>> Onda muhabbet açığa çıkar. Ve bu

4:27muhabbet sadece insanlara değil,

4:29çevreye, hayvanlara, bitkilere, kainata

4:33seme veçulla tüm var olanlara doğru bir

4:36muhabbet çıkar içinde. Böyle bir intişar

4:40diyorlar. kendisinden doğuş,

4:44kelamı kibar olur. Kendisi zerafet

4:47kazanır, anlayış kazanır. Bunlarla

4:49temayüz eder. Eee, insanlar da bunu,

4:53eee, hem takdir ederler hem ona doğru

4:55çekilirler. Dolayısıyla aynı zamanda da

4:58face yani bu şeyi muhabbeti çevresine

5:02aydınlık olarak yansıtır.

5:11Şimdi aslında kainatta tek insan vardır

5:13diyor. Diğerleri hep onun yardımcıları.

5:17Ona hasret çekip ulaşmaya çalışanlardır.

5:19Bu şimdi ne demek? Bu işte usta

5:22anlatmıştık ya. Bir ustalık var.

5:26neyin ustasıysa

5:28o çevresindeki diğer insanlar usta

5:31değiller.

5:32Yani insan lafı burada bu bu ustalık

5:34anlamında. Onlar da usta olmak için ona

5:37talip olurlar. Usta olmasalar bile onun

5:40ustalığının feyzinden zevk edinirler,

5:43muhabbet edinirler. Şimdi herkes

5:47şey ustaca bir gitar icra edemez ama

5:50ondan zevk alabilir.

5:52>> Zevk alıyorsa iştirak ediyor. Demek ki

5:56külli olarak talep eden, sunan,

5:59paylaşan, yaşayan hepsi tek insanlık adı

6:02altında. Tek insan değil mi? Böyle bu

6:05anlamda

6:08şeyler de budur. Şimdi arif diyoruz. E

6:11ne olmuş? İrfaniyeti var. E varsa

6:15paylaşacak. E paylaşınca eee talip olan

6:18da o da arif olacak.

6:20>> Evet.

6:20>> Dolayısıyla bir şey değil bu. Saklanan

6:23bir yerlere hapsedilen bir şey değil.

6:25Zaten değeri de olmazdı. Şey de öyledir

6:27yaani yastık altında para tutmayın. Eee

6:29ekonomiyi harekete geçirin filan derler.

6:32Kelam da öyle. Kelam duramaz. Aşka gelen

6:35insan susamaz. Eee hani Yunus Emre ne

6:38diyordu ya? Ben öyleyim mi söylemeyeyim

6:41de. aşk insanı söyletir. Dert de

6:43dinletir tabii.

6:46[homurdanır]

6:47Hay Allah.

6:52Tabii çevredeki insanlar eee

6:59nahak olursa ki bu da hayatın içinde

7:03var.

7:04>> O zaman ben de bu yayladan

7:07giderim diyor ya. Nitekim e bir başka

7:10örnek yine Fan Efendi veriyor bize

7:13örneği. Eee Mevlana ile Şems arasına

7:16geçen o muhabbet

7:19eee çevresi Şemsi ve Şems de Mevlana'nın

7:23o muhabbetini anlayamadıkları için o

7:27hakaretler

7:28eee çeşitli şekilde yolunu kesmeler,

7:31düşmanlıklar hatta aileden bile değil

7:33mi?

7:35E düşmanlıklar Şems'e yapılıyor. O zaman

7:37da Şems Konya'yı terk edip gitti. O

7:40yayladan gitti. Mevlana yandı. Tekrar

7:43geldi. Tekrar o baskılar, tekrar o

7:46şeyler oldu. Ve sonra bir gitti, bir

7:49daha gelmedi zahiren ama hiç gitmedi

7:54batınen. Ne demek? Çünkü Mevlana zaten

7:59>> şemsti. Güneş ondan parlıyordu.

8:06Evet.

8:12Fane Efendiye selam olsun.

8:13>> Hoş olsun efendim. Selam olsun.

8:16>> Buyurun efendim.

8:19[müzik]

8:25>> [müzik]

8:30[müzik]

8:38[müzik]

8:44[müzik]

8:49[müzik]

9:03[müzik]

9:07[müzik]

9:16[müzik]

9:23[müzik]

9:28[müzik]

9:37>> Hiçbiriniz

9:39[müzik] bilmezsiniz, [şarkı söyleme]

9:44görmezsiniz [şarkı söyleme]

9:46[müzik]

9:47karanlık yanımı.

9:51Kaç [müzik] suçtan, [şarkı söyleme]

9:53cezadan

9:57sanık [müzik] saklandı

10:00mı?

10:04Çok eski [müzik]

10:07tarihlerden

10:09[şarkı söyleme]

10:11bütün insanlık

10:14günahlarını

10:16[şarkı söyleme]

10:18işlemişim. [müzik]

10:20Hala işliyorum.

10:24Kopara

10:26kopara [şarkı söyleme] canım [müzik]

10:31gel. Geldim [müzik]

10:34[şarkı söyleme]

10:34defalarca

10:38gittim [şarkı söyleme]

10:40defalarca.

10:43[müzik]

10:44Kaç bahçe [şarkı söyleme]

10:48kuruttum

10:49bilmem.

10:51Yüzleşmedim [müzik]

10:54yıllarca. [şarkı söyleme]

10:56[müzik]

10:58Kıydı

11:01defalarca. [şarkı söyleme]

11:04[müzik]

11:05Kırdım defalarca.

11:08[şarkı söyleme]

11:10Kaç kalbi [müzik]

11:13yordum, kaç aşkı vurdum ama mahvoldum

11:19[müzik]

11:20unutulunca.

11:25>> [müzik]

11:28>> Bak gözüme [şarkı söyleme]

11:31gör kendini.

11:33[müzik]

11:35Koyu kop koyu

11:38asfalt [şarkı söyleme] rengini

11:41söyle. [müzik]

11:43Neyi arıyorsun? [şarkı söyleme]

11:48Hangi [müzik]

11:49tartıya göre dengini? [şarkı söyleme]

11:53[müzik]

11:55Cennette, [şarkı söyleme]

11:57cehennemde,

12:01melekte,

12:03[müzik]

12:04şeytan da bende. [şarkı söyleme]

12:08Hadi [müzik] bul bakalım, göster bana.

12:12[şarkı söyleme]

12:13[müzik]

12:15Farkımız [şarkı söyleme]

12:17nerede? [müzik]

12:21Gel. [şarkı söyleme]

12:22Geldim

12:23defalarca

12:26[şarkı söyleme]

12:28gittim defalarca.

12:31[şarkı söyleme]

12:33Kaç bahçe

12:36[müzik]

12:37kuruttum [şarkı söyleme] bilmem.

12:40Yüzleşmedin

12:43[müzik] yıllarca. [şarkı söyleme]

12:47Kıydım

12:49[şarkı söyleme]

12:50defalar.

12:52>> [müzik]

12:54>> Kırdım [şarkı söyleme] defalarca.

12:59Kaç kalbi [şarkı söyleme]

13:01yordum, kaç aşkı

13:05vurdum ama [müzik]

13:07mahvoldum

13:09unutulunca. [şarkı söyleme]

13:12Kaç kalbi

13:14yordum, [müzik] kaç aşkı [şarkı söyleme]

13:18vurdum ama mahvoldum [müzik]

13:22unutulunca.

13:26Ama mahvoldum [müzik][şarkı söyleme]

13:29unutulunca.

13:34Öyle bir şey.

13:35>> Harikaydı.

13:37>> Elimden geldiğince icra etmeye çalıştım.

13:39Bu arada bazı hatalarım oldu ama Sezen

13:41Hanım bunu mazur görecektir diye

13:43düşünüyorum.

13:44>> Görsün görsün.

13:45>> Elimizden geleni yaptık.

13:46>> Tabii. Ozanımız bizim bize ateş tutuyor.

13:49Şimdi bakın mesela burada eee bir şey

13:53modern bir değil mi? Beste

13:55>> Evet.

13:56>> Ama arkasındaki kültür tasavvuf kültürü

13:58olduğu gibi içinde vardı. Evet.

14:01>> Şimdi insanlar hep olumlu yanlarını

14:04görmek ve göstermek peşindeler. Bir nevi

14:07savunmadalar. eee hepimiz yani değil mi?

14:10Bir şeye toplumsal ilişkiye girdiğimiz

14:13zaman

14:15dangul dungul şeylerimizi ortaya koymak

14:17istemeyiz. Çünkü kabul görmeyiz ama eee

14:21karanlık yanımız vardır

14:23ve bu karanlık yanımızla yüzleşmek

14:26istemiyoruz ya da eee böyle bir şeyin

14:30olması gerektiğini bilmiyor isek o zaman

14:33da insan olamıyoruz. Yarım kalıyoruz.

14:36Şimdi modern şeyde psikolojide Karl

14:39Gustav Yung bu konuda tabii birçok şeyde

14:43filozof da söyledi, e, sufiler söyledi

14:46filan ama Karl Gustav Jung bunu daha

14:48formüle ettiği için günümüzde onu

14:50zikrediyorum. Diyor ki, "İnsan bilinç

14:53dışı karanlık yanıyla yüzleşmeden

14:57bütünleşemez.

14:59Kişiliği olgunlaşamaz."

15:01Şimdi tasavvuf dediğimiz hikaye de

15:03aslında bunu anlatır. İnsanın kendi eee

15:08iç dünyası filan dediğimiz şey de çoğu

15:10zaman iç dünyamız ne demek? Tabii

15:12düşünce dünyası bir içtir ama bir de

15:16için içi var. Yani bilincin bir de

15:18bilinçaltı var. Bir de bilinç dışı var.

15:20Bastırdıklarımız var. İşte bunların arma

15:24arınma dediğimiz safiyet, irfaniyet.

15:26safiyet yani saflaşmak, bilinç dışını

15:29temizlemek ama o yüzleşmeden olmaz. Ya

15:32insan kendi olumsuz yanlarıyla

15:34tanışmadan

15:35>> Hı hı.

15:35>> kendisini iyileştiremez.

15:38Şimdi mürşit veya ayna işte ayna gönül

15:40filan gibi sözlere diyoruz. O kimseler

15:43bize bir nevi şey gibi psikolog gibi

15:47bilinç dışımızın dil sürçmelerimizden,

15:50hallerimizden, davranışlarımızdan,

15:52tepkimelerimizden onlar bu bilimi

15:55bilenler.

15:57Bizi aşağılamazlar, dışlamazlar ama bizi

15:59anlayarak bize yol gösterirler,

16:01rehberlik ederler ve biz de bu kuyudan

16:05çıkma eee olanağını bulursak ne? Şimdi

16:09mesela eee şeytanım da var dedi. Hepsi

16:13bende dedi. Hakikaten her şey insanda.

16:15Şimdi o zaman eee bu karanlık tarafıyla

16:20yüzleşmek

16:21şeytanıyla

16:23barışmak demek.

16:25Cenab-ı Resul'ün Muhammed Nebi'nin eee

16:29bir sözü var. Kendisine soruyorlar.

16:31Diyor ki herkesin şeytanı vardır. Diyor.

16:33Peki sizin de mi var? Tabii benim de

16:36şeytanım var ama ben onu Müslüman ettim.

16:38Yani teslim aldım. Bu Müslüman ettim

16:41hani ona dini öğrettim. Hadi namaz

16:42kıldırdım filan gibi. Yani halk böyle

16:44anlayabilir. Teslim aldım. Artık o benim

16:48hizmetçim oldu.

16:50Yani karanlık tarafımız eğer eee

16:54yüzleşirsek,

16:55şuuruna varırsak o artık şey eee bir

17:00nevi

17:01>> zararsızlaşır.

17:02>> Zararsızdan öte hayır yararlı olur.

17:06Ya şimdi şuna benzetebiliriz biraz belki

17:09olur mu olmaz mı bilmiyorum. Şimdi eee

17:13hayvan otlar eee diyelim bir inek koyun

17:17otlar bunu bundan süt yapar.

17:21Biz bayılırız değil mi sütne? E etini de

17:24geliştirir kendisine filan ama süt yapar

17:26ama aynı zamanda dışkı yapar. Şimdi bu

17:28dışkı insanların hoşlanmadığı bir şey.

17:31Aman yani sütü iyiydi de şimdi bu da bu

17:35da nereden çıktı? kokulu, kötü kokulu

17:37karanlık yan gibi.

17:39>> Ama o karanlık yan zannettiğimiz gübre o

17:42şeyin, meyvelerin, sebzelerin altına

17:45konduğu zaman onlar gür. Ne söyleyeyim

17:47abi?

17:48>> Her şeyin nimet olarak hayatın bir

17:51döngüsünde bir yerde hakkı vardır.

17:54>> Asıl mesele bu. Çok güzeldi. Hakikaten

17:56modern bir anlatım ama zevkli insan

17:59olmayı, insanın bütünleşmesini

18:03ve tersten anlatmak çok daha uyarıcı.

18:08>> Evet.

18:08>> Hep böyle pozitifleri söylemek değil,

18:10yüzleştirmek. Yani bir anda herkes şimdi

18:13ben özellikle

18:14>> Evet.

18:14>> ya ne kadar bahçe yıktık, ne kadar gönül

18:18kırdık, ne kadar insan tarumar ettik

18:21değil mi? Yani

18:22>> cesaret veriyor bu. Yani kendisini eee

18:26aşağılamak mı diyeyim artık? Bu itiraf

18:28diyeyim daha doğrusunda aslında ben

18:29böyle şeyler yaptım, yıktım, kaç gönlü

18:32yıktım diye anlattığı zaman birisi

18:35karşıdakine cesaret veriyor. Karşıdaki

18:37cesaret edemiyor kendisinin. Çünkü o

18:39yaptıklarını itiraf etmeye. A bu itiraf

18:42edilebilen bir şeymiş deyip o da belki

18:44itiraf edebiliyor.

18:45>> İtiraf edince de çok rahatladığını belki

18:47de

18:48>> döktüğünü. Evet. eee, yüzleştiğini

18:52>> çok güzel

18:52>> bunları görüyor.

18:53>> Tabii tabii. Bu zaten itiraf sözü de bu

18:56samimiyet.

18:58>> Şimdi şeyde de vardır. Eee, freudien

19:01olarak psikolojide psikoloji zaten

19:03tasavvufun modern eee, uygulamalarından

19:06bir bölümü. Yani kabul edebiliriz. Şimdi

19:09şöyle bir şey diyor ki bilinç dışı

19:12gölgeler

19:14şeyidir. Karanlık dünya gölgeler

19:16alemidir.

19:18Bilince sembollerle o bilince rüyalar

19:21aracılığıyla olabilir. Serbest

19:23çağrışımla, psikanalizle ve diğer

19:25yöntemlerle bilince geldiği zaman diyor

19:28bilincin ışığında gölgeler kaybolur. Çok

19:31ilginç.

19:32>> A evet.

19:32>> Bilinç dışında etkin olan

19:35>> o eskiler bunlara cin derlerdi.

19:37>> Eyvallah. cinler yani zanlar, sanılar,

19:41>> eee,

19:42ruhsal bozulmalara neden oluyor. Ama

19:45bunun bununla yüzleşmek demek onu

19:48bilince taşımak.

19:49>> Bilince taşındığı, taşındığı zaman

19:52>> gölge olduğu için ışıklı kayboluyor

19:54diyor. Varlığı yokmuş. Çünkü zannın

19:56varlığı yoktur.

19:58>> Çok güzel.