Full transcript
Sinan Yasdıman, güftesi İrşadi’ye ait “Ey Dillere Can-ü Hayat Bahş’eyleyen Şahım Yetiş” isimli eseri meşk ediyor.
0:02[müzik]
0:07[müzik]
0:13[müzik]
0:24[müzik]
0:28[müzik]
0:29H
0:37>> [müzik]
0:39>> H
0:42[müzik]
0:49[müzik]
0:55[müzik]
1:04>> [müzik]
1:08>> can [müzik]
1:10hayat
1:12bahş eyleyen
1:18şahım
1:19yedim [müzik]
1:23şayam
1:27[müzik] kevser Serlerim
1:32kandır beni.
1:36[müzik]
1:37Şahım
1:38yetiş.
1:41Mevelam
1:43bu [müzik]
1:46kuşım
1:50[müzik]
1:53bu.
1:57[müzik]
2:03Bilmez
2:05misin [müzik]
2:08irşadi?
2:12Derdinle [müzik]
2:16mecnur
2:19oldum
2:22[müzik] ey gönlüm.
2:27Leylası
2:29gel
2:31[müzik]
2:32ahıma benim
2:36ahım [müzik]
2:38yetiş
2:41[müzik] mevlam
2:46[müzik]
2:49şahım
3:00>> [müzik]
3:05[müzik]
3:08>> Aş olsun. Eyvallah.
3:10>> Eyvallah Mehmedim. Hoş geldin.
“Mehmet Genç Soframıza hoşgeldin.”
3:13>> Hoş bulduk abi. Nasılsınız?
3:14>> Teşekkür ediyorum. Çilingir sofrasında
3:17kalpler açmaya devam ediyoruz
3:19>> inşallah.
3:19>> Bugün de senden anahtar sende bugün.
3:22Eyvallah. Kalplerimizi açacağından
3:24eminiz. Hoş geldin.
3:26>> Anahtarlar önemli ama bakalım ne var
3:29bilemedim. Gelirse gelir. Allah'a
3:32emanet.
3:32>> Eyvallah.
3:34Bu yola nereden başladın abi? Bunun başı
3:38nasıl oldu yani? Mehmet Genç birdenbire
3:41mi girdi? Nasıl girdi?
3:44Kendini arama sevdas.
Mehmet Genç bu yola nasıl başladı?
3:45>> Evet. Bu e büyük bir serüven esasında.
3:493031 yıl önceydi.
3:52>> Evet. Ben o zaman eee böyle rasyonalist,
3:56pozitivist, materyalist bir eğitimden
3:59geçmiş bir kişi olarak eee biraz da
4:02felsefeye merakımdan dolayı bir arayış
4:05içindeydim.
4:07E ve bir arkadaşımın ofisinde böyle
4:10felsefi toplantıların yapıldığını
4:13duyunca ben de katılma ihtiyacı duydum.
4:16Ama ilk tanıştığımızda felsefenin
4:18dışında bir sahneyle karşılaştım. H
4:22>> böyle Nisan ayının ortaları, sene 94.
Mehmet Genç, Metin Bobaroğlu’ya ilk tanışmasını anlatıyor.
4:26Eee,
4:27hepsi eğitimli insanlar ama bize konu
4:31olan konu Tevrat'ta Musa'nın seyahati,
4:35İbrahim'in Mısır'a gidişi. Bununla
4:38ilgili bir okuma var ve olduğu gibi
4:41sembolik bir anlatım ve anlaşılması son
4:44derece zor. Yani mantık çerçevesinde
4:48bakarsak, eee, bu hikayelerin bana hiç
4:51hitap eden bir tarafı yok.
4:54Öyle baktığımda böyle. Fakat bir de o
4:57sembolizmanın yarattığı manalar var.
5:00Metin abi o gün eee konuşmanın
5:03eee muhatabı o. Yani bize muhatap olan
5:06kişi o. Zaten her hafta toplanıyoruz.
5:09>> Hı hı.
5:10>> Eee tabii eee oradaki tepkiler çok
5:14değişikti.
5:16Sohbetin en önemli konusu Musa'nın
5:19kavimi alıp Mısır'dan Kenan diyarına
5:23götürmesinin çadırı. Hikaye orada
5:27başladı esasında. Çadır Tebernik. Doğru
5:30mu söylüyorum ben?
5:31>> Tebernik.
5:32>> Evet.
5:32>> Yani çadırın içine giriyor. Bir yere
5:35kadar gidiyor. Sonra Harun devralıyor.
5:38İçeride Rabbiler var. Ondan bilgiyi
5:40alıyor. Musa tekrar dışarı çıktığında
5:44işte Levililer var, Kohenler var falan
5:47böyle enteresan bir eee hikaye. Yani
5:51Mısır'ı anlamak istiyoruz ama bu
5:53hikayede Mısır nerede onu da bilmiyoruz.
5:56>> Bunun öncesinde sen de hiç bu işte
5:58>> Hayır hayır hiç hiç hiç hiç. Yani Kazara
6:011973'te liseye başlarken eee Ankara'ya
6:05uğradım. memlekete giderken kılıç kitap
6:08evinden bir Kur'an-ı Kerim tefsiri
6:10aldım. Okudum. Açtığım yerde şöyle
6:14yazıyordu. Kalbetmez yani. Kalpleri var.
6:17Anlamazlar mı? Dedim ya bu kitap eee
6:20beyni değil kalbi merkeze alıyor. Metin
6:23abinin birazdan biraz önce söylediği
6:26gibi dedim burada bir yanlışlık var.
6:29Kapadım kitabı sene 73. Bir daha da
6:31kutsal metin falan okuma yok. Eee,
6:34ikinci elime aldığım kutsal metin
6:37Tevrat. Oradan başlıyor. Sonra
6:41kavimi alıyor Kenan diyarına götürüyor.
6:45Kenan diyarında eee, daha önceden
6:49muhatap olduğu kişi Şuayb Peygamber.
6:53Yani Füsülussil hikemin kalbi-i hikmeti
6:56orada düğümlenmiş. Mesela benim, eee,
6:59enterese olduğum noktalar 73'te muhatap
7:03olduğum kavram, kalp kavramı.
7:0780 94'te bu hikayelere girince 96'da
7:12özellikle Şuayb Peygamber kalbiye
7:14hikmetini ilk defa okudum. Çünkü takıntı
7:18oldu bende. Niye beyin değil, niye kalp?
7:21Mersem kalpten yakalıyormuş. Ne bileyim
7:23ben de hep aklımı çalıştırmaya
7:25çalışıyorum. sorular, felsefi sorular
7:28hep eee aklın soyutlamaları üzerine,
7:31tenzihi üzerine ama kalbin terbiyesi
7:35nefsle, irfanla olacağını ben hiç
7:38bilmiyorum. O sahne bende sıfır. Seyahat
7:42öyle başladı. Yani ilk olay tabernikl
7:45çadıra nasıl girebiliriz? Buradakiler
7:48kim?
7:49Ben merak ettim. Metin abiye sordum.
7:52Dedim ya bu tabernikılda rabbiler dediği
7:56kim? Yani bunları biz nasıl tanıyacağız?
7:59Bunlar tiyu veriyorsa nasıl? Benim de
8:02olaya sosyolojik okumam şöyleydi. Eee
8:06Musa
8:08eee eğer bu tabernikıldaki rabbileri
8:11alıp çıkartıyorsa, rabbiler bunlarsa,
8:14rabiye çalıştım. Rabbi mürebbi yani
8:18eğitici, öğretici, organize edici,
8:21örgütleyici özellikleri olan
8:24kişiliklerse bunlar, karakterlerse
8:27eee bunu Mısır'dan çıkarıp Musa
8:32kavimiyle beraber götürüyorsa çadırda
8:35esasında Mısır'ın en önemli unsurunu
8:38çıkarıyor, götürüyor. Ben öyle
8:40algıladım. İlk algılamam böyle
8:42sosyolojik okuma çünkü ne var?
8:45bunları alıp götürünce bürokrasiyi,
8:48devleti, firavunu eğitecek olan kadrodan
8:51mahrum kalıyor. Mısır'ı yıkan bu diyorum
8:54ben. Musa Mısır'ı yıktı diyorum. Nasıl?
8:57Öğreticilerini aldı götürdü. Bu hala
9:00bende mesela bir şeydir. Eee, doğru bir
9:04düşüncedir sosyolojik okumada. İkinci
9:07okuma da İsa'nın köleleri azat
9:10ettirmesi.
9:12>> O yüzden taş ocağında çalışacak köle
9:15kalmayınca Roma bir taş
9:17imparatorluğudur. Roma da öyle yıkıldı.
9:19Ben peygamberlerin devrimcilik tarafına
9:22bakarak oradan feyz almaya bakarken
9:25irfani öğretisini süreç içinde merak
9:29ettim ve Metin abiye şunu sordum. Dedim
9:32bu tabernikıldakileri biz nasıl tanırız?
9:35Yani ben onlara tab
9:38>> çadıra gireyim. Şimdi o çadıra girme
9:41hikayesi rüya aleminde açıldı. Burayı da
9:44müsaade ederseniz anlatabilir miyim?
9:46Tabii ki
9:47>> aradan iki yıl geçti. Böyle okumalar
9:50devam ediyor. Felsefi okumalar. Eee bir
9:52yandan bir yandan da eee Aristoteles'in
9:57kategoriler
9:59düşüncesine çalışıyorum. Bu arada
10:01toplantılar olunca Metin abi beni
10:04kürsüye davet ediyor. Kategorileri anlat
10:07dedi. Anlattım kavga çıktı. [kahkaha]
10:10Yani meğersem Aristoteles'in
10:13yetiştirdiği en kamil adam eee Büyük
10:16İskender. Adamın içi savaşmak yani. Yani
10:19kategorik baktın mıydı abi? Dünya
10:21kavgaya giriyor. Burayı anladım yani.
10:23Bunlar benim şeyim. filozoflar ve
10:26peygamberlerle ilgili muhatap oluşuma
10:29göre bendeki oluşan e ruh halleri, nefs
10:32halleri. Hakikaten ha bir çekişme var.
10:35Kılıç çekiyorsun.
10:37Ondan sonra eee Platona çalış dedi.
10:41Platona çalışınca iddianın zevkini
10:44alınca ben tamamen dünyadan kopar hale
10:48geldim. İşte orada rüyalar başladı.
Mehmet Genç Platon çalışmaları sırasında gördüğü “sırlı” rüyayı anlatıyor.
10:51Şimdi bir rüya var ki bu benim
10:53hayatımdaki en temel dönüşümü sağlayan
10:56rüya. Eee, evde o büyük oğlumla
11:01beraberiz. Realitede de öyle. Rüya
11:04gördüm. Rüyamda eee,
11:08büyükoğlum geliyor. O zaman 10
11:10yaşlarında falan. Baba diyor, "Salonda
11:12birtım adamlar var. seni görmek istiyor.
11:17Elimden tutuyor. Salona giriyor. Bir
11:18baktım rengarenk eee kıyafetler, Atlas
11:23kıyafet, ipek Pellerin falan her birinin
11:26rengi başka ama ışıl ışıl. Yani bu
11:29alemde gördüğün kırmızı söük. Burası ölü
11:32orası diri. Böyle bir hissiyat yarattı.
11:36Göz göze geliyoruz. Gözlerine bakıyorum.
11:40Kim olduğunu söylüyor. Çok enteresan.
11:43Dah onlarca insan kimisi iri yarı kimisi
11:48eee daha zayıf orta halli falan.
11:53Sona geldiğimde son adamın
11:56başında iki tane yüz var.
11:59Bir dönüyor Muhammed, bir dönüyor Ali.
12:03Şimdi alışılmış hikayeler değil. Yani
12:05realitede böyle insan tipi yok. Başa
12:08geliyorum. Baştaki de diyor ki ben
12:11Musa'yım. diyor. O muhatap alıyor beni
12:14ve eee orada diyor ki
12:18Metin abiyi çağır. Diyor. Bir baktım
12:21telefona elimi uzatırken tak diye Metin
12:23abi rüyamda yanımda belirdi. Ona birtım
12:26talimatlar söyledi. Onlar benim için
12:29sırlıdır. Boşver. Sonra rüya bitti. Ama
12:34biterken şöyle bir şey var.
12:37Musa'nın yanındaki
12:39yapılıyor insan böyle zeytuni bir renk
12:43esmer parlak yani zeytinin parlaklığı
12:46gibi. Kimi yerler siyah, kimi yerler
12:49kahverengi
12:50ve kısa bir beyaz sakal, masmavi göğ
12:55>> ihtiyar delikanlı diyeceğimiz. Bak
12:57delikanlı olması çok önemli. Çünkü feta
13:01olan İbrahim
13:03ve gözü de dünyadan yani dünyanın
13:07maviliği onun gözü olmuş. Yani eee
13:11uydular çekiyor ya dünyanın resmini.
13:14İşte o renk İbrahim'in gözü.
13:17Neyse
13:19rüya bitti. Rüya bitince
13:22eee bu sefer ben yataktan fırlamışım.
13:27Geldim kimse yok salonda. Büyük hayal
13:29kırıklığı yani. Burası çok sönük.
13:32Neredesiniz? Yerleri dövüyorum ama bana
13:35mısın demiyor. A bir bayram dönemiydi.
13:39Eee bayramda da Metin abiyi ziyarete
13:42gittim. Eee birer kahve içtik falan
13:45böyle konuşuyorduk.
13:47Bana dedi ki, "Metin abi, e anlat
13:49bakalım rüyanı dedi."
13:53Ben bir an durdum dedim, "Abi rüyalara
13:56da mı karışıyorsunuz? Ben daha rüyadan
13:58bahsetmiyorum." "Hayır" dedi. "Rüyanda
14:00çağırdın ya" dedi. İyice Allah bullak
14:02oldum ben. Bu benim yaşadıklarım. Ondan
14:05sonra artık konuyu açtık. Ben o arada
Farabi ve Arabi(!) çalışmaları
14:09felsefeye ilgi duyduğumda işte
14:12Descartes, Spinoza, Hegel falan
14:14konuşuluyor. Ben o arada dedim ki abi
14:17çok katır kutur kalıyor bu anlatımlar.
14:20Eee böyle duygusu da bende zayıf kaldı.
14:23Bizim filozoflardan
14:25nem alabilir miyim? Yani bende bir eee
14:29tat bıraksın. Dedi ki Farabi oku.
14:32Farabi'yi okuduk. Hakikaten Farabi de
14:35yani ikinci Arist Aristo olduğu için
14:38zevkli okumalar fakat şey yok.
14:41Kategorilerin
14:43idealarla olan ilişkisini hala
14:45kuramıyorum. En büyük problem bu. Yani
14:48idealar alemiyle yeryüzünün kategorileri
14:52arasında geçiş zayıf kalıyor. E bunu
14:55anlatınca bana dedi ki, "Şimdi arabi
14:58okuyabilirsin." dedi. Ben de güldüm.
15:02Dedim Farabi gitti, Arabi geldi. Aynen
15:05böyle bana gülümseyerek, "Sen şimdi
15:08görürsün dedi. Hakikaten gördüm. Yani
15:11[kahkaha]
15:11ne deryanın içine atıldığımızdan
15:13haberimiz yok." Ondan sonra
15:17>> eee ben dedim peki ne okuyacağım? Dedi
15:20ki bul bir kitabını oku dedi.
15:24Şimdi gittim Füs Silkem değil de o zaman
15:28onunla tanışmamıştım. Füth-ı Mekkiye'den
15:32bir bölümü Mahmut Kanık beyefendi eee
15:35çevirmiş. İsmi de şey Hikmet ve Marifet.
15:40130 küsur sayfalık kitap.
15:44Okudum. Hiçbir şey anlamadım. Şimdi
15:48Metin abi bizi felsefe çalışmasında bir
15:51disipline edişi var. Oturuyoruz sözlük
15:54çalışması yapıyoruz. Deftere
15:56notlarımızı, terimlerimizi, kategorileri
15:59yazıyoruz.
16:00üzerine tefekkür ediyoruz. Yazarak
16:02çalışmayı öngördüğü için. Bunun
16:04yazılacak bir tarafı yok. Muhittin
16:07mümkün değil yakalayamıyorsun yani.
16:10Okudum okudum hiçbir şey anlamadım. 6 ay
16:13maş ucumda duruyor. Kaçtım kitaptan
16:16içeri bir türlü giremiyorum. Sonra dedim
16:19ki her zaman yaptığım şey her kitabı
16:22okurken Mehmet sen bir önsözünü okursun.
16:24Önsözle adam kime hitap etmiş bunu bir
16:28oku. Muhidtin Erabi diyor ki, eee, bu
16:32kitap arifler için yazılmıştır. Hemen
16:35kitabı kapadım. Arif değilim ki. Arif
16:37olanlar hikayesi. Anlamadığımı böyle
16:42düşünce zayıflığından daha çok arif
16:45olmamaya yorumladım. Ondan sonra ama
16:48dert oldu tabii. Dedim ki ya sonuna
16:51kadar okuyayım bakalım sonunda ne
16:54diyecek. Okudum. kitabın sonuna doğru da
16:57onu söylüyor. İşte böyle arif olunur
16:59diye. Buna benzer bir ifade. Ben de
17:02sevindim ama öyle bir şey olamaz ki.
17:05Yani kitap okuyarak arif olunmaz. Ama
17:07okuduğumda şunu gördüm. Burası çok
17:10enteresan. Yani esas kırılma noktası bu.
17:14Son cümleleri okurken baştaki cümleyi
17:18anladım.
17:20He dedim bu Metin abinin bize bahsettiği
17:24siber netiyi gösteriyor. İlk defa
17:27düşünme yöntemleri içinde diyalektik,
17:30sibernetik, holografi, izafiyet, kuantum
17:33düşüncesi gibi şeylerden bahsediyor. Ama
17:36bunu pratiğe dökmediğin zaman anlamakta
17:38güçlük çekiyorsun. Bu sefer Kur'an-ı
17:41Kerim'de acaba böyle midir diye baktım.
17:44Hakikaten Kur'an-ı Kerim'in son suresi.
17:48Hani felak ve nası kamil insanın duası
17:51diye bahsederler. Eee son sure ihlas içi
17:56dışı bir olacak ki insanın feta Fatiha
18:00açılsın. Aleme o zaman açılabiliyorsun.
18:03İhlasa gelmemiş adamın açılması mümkün
18:06değil ki. Yarım yamalak. Bu benim
18:08anlayışım.
18:09O zaman kutsal metinlerin okuma
18:12biçiminin ciddi olarak sibernetik
18:15düşüncesiyle ele alınmadığında sonuç
18:17çıkarılmayacağını gördüm. Birinci nokta
18:20bu. Yani benim manevi dünyamda bazı
18:23kapılar eğer açılıyorsa
18:25bu düşünme yöntemlerini yerleşik hale
18:29getirmezsen e hikaye okuyabilirsin derim
18:32yani mana olarak. Sonra eee gittim dedim
Fusus'ül Hikem okuması
18:37yani bu kitabı okudum bitti başka eee
18:40dedi şimdi Füsülik okuyabilirsin.
18:44Şimdi Füsülik beni çarptı. Niye çarptı?
18:48Diyor ki Muhidtin Arabi eee Muharrem
18:51ayının 10. gününde Hzreti Muhammed'ten
18:56rüyamda bir kitap aldım. Onu olduğu gibi
18:59yazdım. Diyor. Şimdi kitap rüya kitabı.
19:03Benim de rüyada gördüğüm bütün o
19:06şahsiyetler Fülikemin 27 peygamberi.
19:09Yani kitap rüyada veriliyor. Ben rüyamda
19:12görüyorum. Şimdi bunlar bana çok çarpıcı
19:15geldi. Ben eee şey eee bu rasyonalist,
19:18pozitivist kafanın anlayacağı şeyler
19:21değil.
19:22>> Ondan sonra okumaya başladığımda ilk
19:25okuduğum eee o kadar peygamberinin
19:28içinde kurcaladım. Baktım kalbiye
19:30hikmetiyle Şuayb peygamber yani
19:33Tevrat'ta Yetro Hazreti Musa'nın
19:38kayınpederi ve eee kalbiye hikmetini
19:42anlatıyor. Ben zevkle okurken bir gün
19:45eee Cadde Bostan Kültür Merkezi'e
19:48sohbetler yapılıyor. Epeydir de
19:50gitmiyordum. Gittiğimde Metin abi diyor
19:52ki ya zevk ediyorsan bizimle bir paylaş
19:55bakalım. Benim de en iyi okuyup
19:59öğrenmeye çalıştım. Kalbiye hikmeti
20:02olunca çıktım kalbiye hikmetini ortadan
20:05başladım, aldım, koydum, anlattım. 20
20:08dakika yarım saat arası ama salonda bir
20:11baktım çıt yok. Dinliyorlar. çok da
20:15böyle kalbiye hikmeti belki de en rahat
20:19anlatılacak bir şey. Yani insanın eee
20:23sezgisinin uyandığı yer olduğu için o
20:27sezgiye yönelik sembolik anlatımı
20:31ve konu bu kadar dedim. Bir aa falan
20:33oldu sana. Dedim ya bu kitabın bende
20:37tesir olduğu gibi başka insanlarda da
20:39tesiri var. Ben kendi serüvenimi
20:42anlatıyorum yani
20:43>> seyirsuk işte bu. Evet. Ondan sonra
20:46dedim Mehmet sen bu kitaba çalışırsın.
20:49Ondan sonra Küsikeme çalışmaya başladım
20:54ve okumalarda gördüm ki eee
20:59peygamberler
21:00şahsi anlatılmıyor.
21:03Bir karakter karakter olmadan önce
21:06Allah'ın dominant esmaları üzerine
21:09anlatılıyor. Ve problem şöyle. Kavim
21:12ümmet
21:14ne problemi varsa
21:16bu kavmin ümmetin problemini çözecek
21:20anahtar kavram o topluluğun has esması.
21:25Onu kimse
21:25>> y çiringire gere. Evet. [kahkaha]
21:28>> Anahtar peygamberler.
21:29>> Aynen.
21:30>> Has esmalar.
21:32>> Evet. Evet. has esma olunca eee
21:35problemini çözüyor. Yani bir talep ve
21:39muhatap ilişkisini öğrendim.
21:41Peygamberler öyle zembille inmiş, ilgisi
21:45olmayan, dünyevi problemi çözmeyen
21:48adamlar değil. Bunlar ciddi karakterler.
21:51Problem üzerine inşa oluyorlar. O
21:54problemi çözüyorlar. Çözüşleri de bir
21:57kuvvete, ilme ve iradeye bağlı. Bunun da
22:01tek yolu Allah'taki kuvvetleri ifade
22:05eden esmaül hüsnalar. Onun dominant
22:08özelliğinin o peygamberlerde imam olarak
22:11açılması.