Full transcript
0:00Bir dərd ki, eşq dərdidir, artıq onun
0:04çarəsi olmaz. Əğyar bilsə ki, mən
0:07ayrılıqda nə ləzzət yaşayıram, nə zövq
0:10yaşayıram, qısqanclığından mane olmaz
0:14misala. Hələ deyək ki, qoy qovuşsun
0:16Vüsalə. Bu hələ hicranda da zövq alır.
0:18İnsan bu dünyaya gəlməmişdən onun ruhi
0:22harda idisa, hansı bir məkanda idisə, o
0:25əslində ora üçün darıxır. Amma bilmir.
0:28İnsan hədəfini ali qoyanda daha
0:30yuxarıya, Allaha yaxın olmaq üçün
0:32qoyanda insan yadına salır bəzi yerlərdə
0:37nələri var imiş və hansı yer üçün
0:39[musiqi] əslində həsrət çəkir. Əbədi
0:42həyat üçün burda gərək mütləqdir ki, bir
0:44yığa biləsən. Və burda olan həsrət,
0:48intizar, xoşbəxt olmamaq, xoşbəxtliyi
0:52axtarmaq, bunlar hamısı oranın
0:54həsrətidir. Allahtala insanın xoş
0:57yaşamağını istəyir e. Hətta həsrətin
0:59özündən də zövq almağını istəyir. Onun
1:01üçün də şərait yaradır. İnsan ancaq
1:04başlayır keçmiş üçün heyiflənməyə,
1:07gələcək üçünsə qorxmağa. Bu gününü də
1:10unudur. Bu gününü yaşaya bilmir. Amma
1:12hal
1:13>> keçmişin həsrəti, gələcəyin əndişəsi,
1:16marağı insana qoymur bu günlük yaşamağa.
1:26[musiqi]
1:31[musiqi]
1:32>> Salam əziz və dəyərli tamaşaçılar.
1:34Sizləri Füzuliyə axun baxışı proqramında
1:37xoş gördük. Biz yenə Füzuli divanından
1:40bir qəzələ
1:42dəyərli ruhani ustad, şair Axundazərin
1:45baxışını sizinlə bölüşəcəyik və yeri
1:47gəlmişkən hacı bizimlədir hacı salam.
1:50Əleykum salam.
1:51>> Necəsiz?
1:52>> Təşəkkür edirəm.
1:52>> Allah razı olsun. İnşallah elə
1:55>> keçək şeylər. Bəli,
1:58>> dərdi eşqim dəfinə zəhmət çəkir. Daim
2:01təbib.
2:03Şükr kim olmuş ona zəhmət, mənə rahət
2:07nəsib.
2:09Bir zəbandır şərhi qəm təqririnə.
2:14Hər bərqi qıl
2:17eyləməz bihudə gül gördüyə əfğan
2:21əndəlib.
2:23Bilsə zovuq vəslidən firqətdə əfsun
2:27olduğun vəslidən məniim rrəva görməzdi
2:31rəşkindən rəqib
2:35təni qəflətdir
2:36pəri tələtlərə izhari hal
2:41sanma kim əhbab halından olur qafil
2:46həbib
2:48ahı bil mən neyləyim qurtulmaq olmaz
2:52qeyd
2:54Mən hərifi sadə dil xuban [xorultu]
2:59camali dilfib
3:02şəmi qurbilə təfaxur qılma ey pərvanə
3:07kim xeyirməni ömrün göyər bərqi fənadən
3:14ən qərib
3:16nola ağlarsa füzuli ruzi kuyin anıb
3:22Cərəmyan
3:24olur qılğac vətən yadın qərib.
3:31Dərdi eşqin dəfinə. Mən eşqimin
3:37dərdinin
3:38aradan getməsi üçün,
3:41eşq dərdinin aradan getməsi üçün zəhmət
3:44çəkir. Daim təbib.
3:48Biz bu haqda çox danışmışıq ki, eşq
3:51dərdi cismani bir dərd deyil. Təbibin
3:55işi cismani
3:58dərdlərə çarə etməkdir.
4:02Bir dərd ki, eşq dərdidir, artıq onun
4:06çarəsi olmaz. Ona görə bu işdə təbibin
4:11müdaxiləsi yersizdir.
4:14Füzuli deyir ki, dərdi eşqim dəfinə, dəf
4:17eləməyə. Müdafiə sözündən dəf məndən
4:20uzaqlaşdırmağa. Nəyi? Eşq dərdini.
4:24Təbib gecə-gündüz zəhmət çəkir. Daim
4:28deyir eşqi dərdim dəfə zəhmət çəkir.
4:30Daim təbib şükri kim olmuş ona zəhmət.
4:37rahət nəsib. Şükür olsun ki, əli zəhmət
4:40çəkmək ona qalıb. Mənəsə rahatçılıq,
4:43hansıdır rahatçılıq, eşq dərdi mənə
4:45rahatçılıq verir. Eşq dərdi ilə xoşam.
4:50Əl çək əlacımdan. Təbiib.
4:52>> Məsələ budur. Deyir mən eşq dərdi ilə
4:55onsuz da xoşam. Bu təbib öldürür özünü.
4:58O yan müdaxilə eləyir. Bu yanan müayinə,
5:01bu yanan müalicə. Heç bir də əldə
5:03eləyə bilmir. Lazım
5:05>> şükür sənə ki, zəhmət çəkmək ona qaldı.
5:08Mən rahatam. Mən eşq dərdi ilə rahatam.
5:12Bir zabandır şərhi qəm təqririnə.
5:16>> Hərbər gül.
5:19Qəmi şərh eləmək üçün, qəmin şərhinin
5:24təqririnə
5:27ki,
5:28qəmi şərh etməyə hər gülün ləçəyi bir
5:33zəandır, bir dildir. Dil
5:38axı gülün ləçəyi
5:41nəyə oxşayır? Dilə oxşayır.
5:44Həm gül deyəndə söhbət ad çəkmirsə, gül
5:49deyirsə, qızıl gülə aiddir. Bu onda da
5:52qırmızılıq var, dildə də qırmızılıq var.
5:55Və hər bir ləçək də dilə oxşayır. Ona
5:58görə də bir zabandır, bir dildir. Nə?
6:01Şərhi qəm təqririnə.
6:04Hər bərqi gül, əslində hər gülün bir
6:07ləcəyi onun qəminin şərhini üçün nədir?
6:11Bir dildir, dil açıb. Və onu da hər
6:14varlıq başa düşmür. Onu ancaq əndəlib
6:18başa düşür. Əndəlib bülbülə deyərlər.
6:20Bülbül əndəlibdir.
6:22Deyir ki,
6:25hər bir ləçəyi bir dil olduğuna görə
6:29qəmi şərh eləməyə. Gül əslində hər
6:32ləcəyi ilə öz dərdini, öz qəmini şərh
6:35eləyir. Eləməz bihuda gül gördükdə
6:38əfxanı əndəli. Bülbül boş-boxşuna ahəğan
6:42eləmir. O gül öz dərdini ona danışır.
6:45Hər ləçəyi bir dil olub ona öz dərdini
6:48danışır. Ona görə o fəryad eləyir. Bilsə
6:51zövqün vəslidən firqatda əfsun olduğun
6:57vəsl qovuşmaqdır.
6:59Firqət ayrılıqdır.
7:02deyir ki, əgər bilsə
7:04firqətin zövqünü, ayrılığın zövqü var
7:07ha, hicranın zövqünü yaşamaq var ha,
7:10vüsaldan şirindir,
7:13əfsundur. Bilsə zövqün vəslidən firqətdə
7:18əfzun olduğun.
7:20Əgər mən firqətdəyəmsə, yarıdan
7:23ayrıyamsa, hələ vüsala çatmamışamsa, mən
7:27yarımı o qədər sevirəm ki, onun elə
7:28firqətini də, ayrılığını da sevirəm. Biz
7:31bu haqda danışmışdıq ki, eşq belə bir
7:33şeydir ki, yarıdan nə gəlirsə, onu
7:37sevirsən. Yarıdan hər nə gəlirsə, sən
7:40onu sevə-sevə qəbul eləyirsən. Bu deyir
7:42ki, əgər
7:45mənim rəqibim bilsə, mənim düşmənim
7:48bilsə, əğyar bilsə ki, mən ayrılıqda nə
7:52ləzzət yaşayıram, nə zövq yaşayıram,
7:56vəsilə etmək üçün öz qısqanclığından,
8:00rəşqindən, rəşq qısqanclıqdır. Öz
8:03rəşqindən, qısqanclığından mane olmaz
8:06misala. Hələ deyək ki, qoy qovuşsun
8:09misalə. Bu elə hicranda da elə zövq
8:11alır. deyir bilsə zövqüm vəslidən firqə
8:15əfsun olduğum vəslidən mənim rəva mənim
8:19yəni ki mane olmaq
8:22mənə yəni mane olmaq məmnu qadağan deyir
8:26vəslidən mənim yəni vəslidən nəyimi
8:31qadağamı rəva görməzdi rəşqindən rəqib
8:35qısxanclığından rəqib rəva bilməzdi ki
8:39məni vəslidən yəni qovuşmaqdan neynəsin
8:42mənə eləsin, ayırsın.
8:46Təni qəflətdir pəri tələtlərə izhari
8:49hal.
8:50Sözə bax. Deyir ki,
8:53halı izhar eləmək ki, bu vəziyyətdəyəm,
8:55buyam, buyam, bu cür nə? Halımı izhar
8:58eləmək,
9:00öz vəziyyətini başa salmaq.
9:03Pəriətlərə, gözəl üzlülərə,
9:06pəritələtlər, yəni gözəl üzlülər, onlara
9:10halı başa salmaq, onlara qəflət tənəsi
9:13vurmaqdır ki, yəni sən xəbərsizsən.
9:17Digər qəzəndə deyir, mən nəhayət ki,
9:20qılam şərh hali dilimi
9:23qam dilimi yar bilibdir, bilirəm.
9:27Ona görə deyir ki,
9:29gül üzlülərə, gözəl üzlülərə
9:33halı izhar eləmək olara o deməkdir ki,
9:36sən xəbərsizsən bu şeydən.
9:39Sanma kim əhbabu halan olur qafil həbib.
9:44Həbib sevgiliyə deyərlər. Sevgili onu
9:48sevənlərin halından heç vaxt xəbərsiz
9:51deyil. O yaxşı bilir ki, onlar nə
9:53çəkirlər. Ona görə onlara izhar hal
9:55eləmək, halı öz halunu ona zahir eləmək.
9:59Belə əziyyət çəkirəm, belə gündəyəm,
10:01belə gündəyəm. Ona qafil tənəsi,
10:05xəbərsiz tənəsi vurmaq kimi bir şeydir.
10:08Təni qəflətdir pəri ətlərə izhar hal.
10:12Sanma kim əhbabı halindən olur qafil
10:15həbib. Ah bil mən neyniəyim qurtulmaq
10:18olmaz qeydidən.
10:21Mən hərifi sadə dil xuban camali
10:26dilfirib
10:29deyir ay mən neyniyim ki bu qeyd edidən
10:32qeyd bağlılığa müqəyyəd qeyd bağlılığa
10:36deyərlər
10:38qeyd bizdə də var deyir mən burda qeyd
10:41elədim yəni mən bağladım bura bu şeyi o
10:43mənada deyir ki qeydidən azad olmaq
10:47olmur bu bağlılıqdan qırılmaq olmur
10:51Niyə? Mən hərifi sadə dil.
10:55Mənim ürəyim, saf ürəyim var. Hələ hər
10:59şeyə allan bir dənə ürəyim var.
11:03Yaxşılar, gözəllər isə
11:05>> camalı onların camalı dilfib ürək
11:08aldadandır. Mən xamam. Bunlar da kiadan.
11:13>> Hə,
11:14>> xam adamı aldadan. Ona görə ondan
11:16çıxıram buna düşürəm. Ordan çıxıram bura
11:18düşürəm. Yəni bilmək olmur ki,
11:21qurtaracaq bu bağlılıq.
11:24Şəm qurbi ilə təfaxur qılma ey pərvanə
11:29ki, sən şamına fırlanırsan, şəmlə
11:33yaxınlıq eləyirsən, fəxr eləyirsən. Bir
11:37gün birdən-birə yanmağın var sənin. Ən
11:40qərib, ən qərib söz qəflətən
11:42birdən-birə. Bu Azərbaycanın bəzi
11:45regionlarında var ha ən qərib sözü.
11:47Məsələn, Səlyan, Neftçala bu zonalarda
11:49anqərib, yəni qəfildən, gözləmədən
11:53>> resk oldu bu Anqarib oldu,
11:55birdən-bir oldu. Deyir, şəmi qurbu ilə
11:59təfaxur qılma, ey pərvanə kim, qurb
12:02yaxınlıqdır da. Şama yaxınlığınla fəxr
12:06eləmə, ey pərvanə. Niyə? Xeyirməni ömrün
12:10göyər bərqi fənadan ənqərib. Xərməni
12:14ömrün, yəni sənin ömrünün xərməni.
12:18Xərmən iki mənadır. Bir o taxılından
12:22ayrılmış samanın yığılan yeri. O quru
12:24samanı da bir balaca qığılcım lazımdır
12:26ki, yansın hər tərəf olsun. Xərmənin
12:29ikinci mənası da həmişə oddir.
12:33Yanmış bir yer. Daha doğrusu yanmış bir
12:36Ona görə deyir ki, şə qürbü ilə
12:39təfaxur qılma ey pərvanə ki, xeyir məni
12:43ömrün göyər bərqi fənadan ən qərib.
12:47Bərqi fəna yəni o ani ildırım olur ha.
12:52Ani ildırım gələr ən qərib birdən-birə
12:56qəflətən neyniyər səni.
13:00>> Yandırıb məhv eləyər. Nolar ağlarsa
13:03Füzuli ruzi kuyun anıb.
13:09Füzuli sənin o cənnət kuyunu, o kuyunun
13:15məkanını, o yeri anaraq ağlasa nə olar?
13:21Sənin sərkuyunu fikirləşib ağlasa heç nə
13:23olmaz. Niyə? Lacərəm giryan olur
13:26qılğamağac, vətən yadın qərib. Mütləqdir
13:31ki, qərib adam, lacərən mütləqdir ki,
13:35qərib adam vətəni yadına salanda
13:38ağlayar. Sər kuya niyə görə?
13:41Giryan yəni ağılar deməkdir də.
13:45Giryan olur. Yəni ağlar olur. Giryan
13:48ağlar deməkdir.
13:50Qərib vətəni yad eləyəndə rəsmidir ki,
13:54mütləq ağlayar. Yəni
13:58səri kuyun vətənlə nə əlaqəsi?
14:02Ümumiyyətlə səri kuy o yerə deyərlər ki,
14:05insan o yerin əslində həsrətini çəkir.
14:08Sadəcə olaraq özü də bilmir aranın
14:10həsrətini çəkir. O da sərkuyi canandır.
14:13İnsan bu dünyaya gəlməmişdən onun ruhi
14:17harda idisa, hansı bir məkanda idisə,
14:21gəlir girir bu
14:23ikilik dünyasına. məndə sığar iki cahan.
14:25Dünya da ikilikdən ibarətdir də. Ağqara,
14:28gecə, gündüz, mənfi, müsbət kişi, qadın,
14:31yaxşı, pis. Bu ikiliklər aləminə girir.
14:37Amma özü bir dənədir. Ruh bir dənədir.
14:40Və o bir dənədən gəlib.
14:42Və burda ona sıxıntı gəlir. O əslində
14:46ora üçün darıxır, amma bilmir. Dünyanın
14:50rəngi ilə çulğaşır, məşğul olur. Rəngi
14:53hiylə deməkdir. Bu rəng bunu aldadır.
14:56Müqəyyəd eləyir özünü. Seyid Əzim demiş
14:58ki, aləmi püri cavan oldu. Müqəyyəd rəng
15:01ilə rəngi hallandı bütün bəşər. Aləmi
15:04püri cavan oldu. Müqəyyəd. Bayaq deyir
15:06qeyd bağlanmaq. Bağlandı. Nəyə? Rəng ilə
15:10o. Səbəbdəndir olub. Ey dost, əsma
15:13müxtəlif.
15:15Gecə-gündüz bu çulğaşdı. Elə bildi ki,
15:18bura yaxşıdır. Getdi gördü ora deyil,
15:20ora getdi. İnsanın ömrü belə olur da.
15:24Bir neçə ilmi bir şeyə həss eləyirsən.
15:26Ən ali məqsədin ali məktəbə girmək olur.
15:29Nə bilim ondan sonra iş tapmaq olur.
15:32Ondan sonra yəni nə bilim pensiyaya
15:34çıxanda yaxşı maaş alım. Ancaq da bütün
15:37bunlar yaxşıdır, bunlar olmalıdır
15:39hamısı. İnsan yaşamalıdır düzgün. Bu
15:41zatən olacaq,
15:43amma sənin hədəfin bu olmamalıdır da.
15:45Ali hədəf bir başqadır. İnsan hədəfini
15:48ali qoyanda daha yuxarıya,
15:52Allaha yaxın olmaq üçün qoyanda insanda
15:55bəzi klapanlar var. açılır və insan
15:59yadına salır bəzi yerlərdə
16:02nələri var imiş və hansı yer üçün
16:06əslində həsrət çəkir.
16:08Oranı doğrdan da ananda, başa düşəndə,
16:12ağlayanda hətta həsrətin özü də onun
16:14üçün şirin olur. O bayaq dedi ki, əgər
16:17bilsəydi ki, bu həsrətdə, bu firqətdə
16:19mən nə zövq alıram deyərdi vüs
16:22>> rəqib heç mane olmazdı Vüsala. Ona görə
16:25də o yeri xatırlamaq, o yerə getmək üçün
16:29burda cəhd eləmək lazımdır ki, o yerə
16:32layiqli şəkildə gedəsən. Yəni bura
16:36gəlmisən ki, bura axirətin tarlasıdır
16:38da. Burda nəsə azuqə bir tuşə gərəkdir.
16:42Tuşə yəni maddiyyat. Yəni ki, bir nəsə
16:45xeyirsəmər toplamalısan. Əldə bir tuşə
16:48gərəkdir. Səfəri üqbaya. Əbədi həyat
16:51üçün burda gərək mütləqdir ki, bir
16:53yığa biləsən. Və burda olan həsrət,
16:57intizar, xoşbəxt olmamaq, xoşbəxtliyi
17:01axtarmaq, bunlar hamısı oranın
17:03həsrətidir. İnsan oranı əslində yadına
17:06salır. Sadəcə olaraq yadına düşür, amma
17:09dəqiqləşdirə bilmir ki, bu nə üçün
17:11narahatdır.
17:13Təbii ki, bəzi insanlar var bilirlər ki,
17:16hara üçün həsrət çəkirlər və haranın
17:20həsrətidir bunun içərisində qalan. Çünki
17:22insanın xüsusiyyətidir də. Bir müddət
17:24harda qalmısansa, sonra oranın bir
17:27nostalji hissi gəlir sənin üçün. Əslində
17:29heç bir fərqli bir yox idi e orda e.
17:32Ay məktəb vaxtı nə gözəl idi. Orda da
17:35problemlərin var idi axı. Məktəb vaxtı
17:37sənin problemin var idi. Sonra gəlir
17:39institutda,
17:41institutlaran sonra həy institut,
17:43tələbəlik vaxtları nə qəşəng idi. İnsan
17:46əlindən çıxan üçün başlayır hefslənməyə
17:48ki, əcəb vaxtlar idi. Yox, elə deyil
17:51məsələ. Məsələ odur ki,
17:54hədəfin olmalıdır.
17:56Oranın əslində həsrətini çəkməlisən və
17:59bu həsrəti çəkə-çəkə də düzgün
18:01yaşamalısan.
18:02Belə olanda insanın həyatı həm mənalı
18:05olur, həm maraqlı olur, həm şirin,
18:09həsrətin özü də başlayır şirin olmağa.
18:11Bundan gedir ha söhbət ha. Allahtala
18:13insanın xoş yaşamağını istəyir e. Hətta
18:17həsrətin özündən də zövq almağını
18:19istəyir. Onun üçün də şərait yaradır.
18:21İnsan ancaq başlayır keçmiş üçün
18:24heyiflənməyə, gələcək üçünsə qorxmağa.
18:27Bu gününü də unudur. Bu gününü yaşaya
18:30bilmir.
18:30>> Amma halb
18:31>> keçmişin həsrəti, gələcəyin əndişəsi,
18:35marağı insana qoymur bu günlük yaşamağa.
18:38>> Amma əldə olan nemət elə bu gün bu
18:41andır.
18:41>> Bəli.
18:42>> Bu günün bu anını dəyərləndirdiyinizə
18:44görə. Çox sağolun və insanlara
18:49>> bu cür xidmət eləyib, bu cür gözəl
18:54bilgiləri paylaşdığın üçün təşəkkür
18:55eləyirəm. Həm öz adımdan, həm
18:58>> tamaşaçıların adından
19:00>> və növbəti qəzəldə
19:03görüşmək ümidi ilə sizinlə sağollaşıram.
19:06Əziz və dəyərli tamaşaçılar, biz bir
19:08verilişin daha sonuna gəldik. İnşallah
19:11növbəti görüşlərdə görüşmək ümidi ilə.
19:16vəəə