Full transcript
0:00[musika]
0:07[musika]
0:09Hello, ako si Julian. Ako y
0:11representative ng Divorce Pilipinas
0:13Coalition. At pag-uusapan natin ngayon
0:16kung ano ba 'yung mga remedyo kapag
0:18mayong marriages na hindi na talaga
0:20maayos at kung ano yung mga kulang at
0:23kung ano yung mga nagpapahirap sa ating
0:26mga nangangailangan ng ganitong mga
0:28remedyo. Magandang araw sa inyong lahat.
0:30Ako si Eterne Maggie Abraham Garde. At
0:32sa araw na to ay tutulungan ko si
0:34Senator Cheese na ipaliwanag ang
0:36divorce, Annment of Marriage,
0:39Declaration of Nality of Marriage at ang
0:41legal separation at ang pagkakaiba ng
0:43mga ito pati rin ang proseso ng
0:46pagfa-file ng mga kasong ito at ah
0:48magbibigay linaw din po ako sa mga bills
0:50sa Divorce.
0:54Welcome muli sa Cheese Wizapang May
0:56laman at pag-uusapan natin. Hindi ko
0:57masyadong gusto 'to kasi pinagdaanan ko
0:59'to eh. divorce at saka annhi
1:03yung legalidad non at kung bakit hindi
1:05pa rin legal paglalaban niya ni Julen
1:07mamaya ang divorce dito sa ating bansa
1:09may epekto nga ba yon o wala lahat yan
1:12pag-uusapan natin at mga kapeling natin
1:14sa paksa at topic na yan attorney merge
1:17can you say something about yourself sir
1:19I'm the managing partner of Abraham
1:20Pimental Acunya law office and I'm a
1:22practicing
1:23>> Yes sir. And I'm a practicing litigation
1:26lawyer for 20 years na. and principally
1:28annment
1:29>> lots of cases sir I handle criminal
1:32civil but we also do uh ann knowment
1:35declaration of knowledity of marriage
1:36and likewise legal separation kasama
1:39natin dito si Julian Julian how are you
1:41and tell us something about yourself
1:42>> hello sa and I'm well my name is Julian
1:45ako ang bosses behind grant her divorce
1:47PH and I'm here to represent Divorce
1:50Pilipinas Coalition may ganon ba
1:51>> yes [nililinis ang lalamunan] pong
1:53conglomerate of different group
1:55>> what is the main thrust what is the main
1:57objective of your group. Um, Julian,
1:59anong pinaglalaban niyo? Kami ay
2:01pinaglalaban namin ang divorce, yung
2:03grupo ng Divorce Pilipinas Coalition for
2:0512 to 15 years now. And nakita ko yung
2:08efforts nila na talagang nagpapaaraw sa
2:10labas ng CHR, Congress, naglo-lobby sa
2:13Senate. And I help them kasi hindi sila
2:15social media savy. And ako naman
2:17personally nakikita ko na divorce is an
2:20extension of the Antivaousy Act. Kasi sa
2:22ngayon kung kunyari na napa-vaous mo
2:25'yung partner mo, asawa mo for say
2:28abandonment, infidelity and abuse.
2:30Abuse. Lalo na abuse. Asawa mo pa rin
2:32siya. Yes. Under the legal separation
2:34law. Yes. So kumbaga yung alignment of
2:37identity kailangan yan eh ng mga tao men
2:40and women. So yun yung dulo kumbaga ng
2:43vowy para sayo. Yes. Kailangan yan. Yun
2:45ang tuldok sa vowy. Yes. Kailangan mo na
2:47lang magorney magi sa divorce. Um, o may
2:50divorce ba sa Pilipinas ngayon o wala?
2:52Wala sir. Except with our Muslim
2:54brothers and sisters. Of course we have
2:56Muslim divorce and pwede ring Yes po
2:59under the Shari law. And then meron din
3:01pong instances wherein divorce may be
3:03recognized. Yun po yyung sa mixed
3:04marriages under article 26 of the
3:06family.
3:06>> Under article 26 of the family code
3:08where if a Filipina Filipino marries a
3:10foreigner and the foreigner obtains a
3:11divorce abroad. Yes. Ba and which
3:13capacitates him to remarry automatically
3:16via the recognition of foreign judgement
3:18under article 26 ay pwede ma-recognize
3:20yung divorce na yon do sa Pilipino.
3:21Pilipino.
3:22>> Yes. But she has he or she must file a
3:24petition for the judicial recognition of
3:26the foreign judgment.
3:27>> Of the foreign judgment. Eh mabilis na
3:28lang yun. Mabilis na rin. Mas ganon pa
3:30rin sir eh. May trial sir. May trial pa
3:33rin siya. Yes. Mali yun. Pero ganun sir
3:36ang procedure. Dapat i-amend natin yung
3:38article 26 ng family code. Well, you can
3:41be a proponent of that sir. [tawanan]
3:42Wala naman akong Wala naman akong
3:43proposal. Asan asan yung wording bill?
3:45Para pwede kitang gawan, sir. Dati akong
3:48nasa nagwo-work sa house before. Hindi.
3:50Asan na yung asan na yyung wording nung
3:52bill? Because my understanding of that
3:53provision although you have to remember
3:55the family got an executive order.
3:57Walang walang walang walang debates ang
3:59Congress diyan. Ginawa lang yan ni
4:00dating pangulong Coroson Aquino 'di ba?
4:02>> Yes. Yes.
4:03>> It's one of her It was made under her
4:05law making powers and one of the last
4:06laws she passed actually under and by
4:08virtue for powers under the freedom
4:10constitution. Pengi ako nung magandang
4:12provision na pwedeng i-amend sa 26 dahil
4:14dapat almost ministerial na lang dapat
4:16yun eh. Yes. Yes. Sige sir. So anyway,
4:18so walang divorce pero may annment na
4:20binabanggit under article 36 of the
4:22family code. Ano nga ba distinction at
4:24pinagkaiba non para sayo? Sigurado k
4:26makaiwapin niyo namin dito. Pero go sir.
4:28Actually ah hindi siya tinatawag na
4:30annulment. It's a declaration of
4:31knowledity of marriage kasi sir iyung
4:33decala pa. Oo sir kasi article 36 it's
4:36void ab inin so it's a void marriage as
4:39opposed to
4:39>> void mul void ab ino means void mulang
4:42mula if wala pong nangyaring marriage as
4:45opposed to annulment which is valid
4:47until ann or so yun po yung mga
4:49avoidable marriage yun po yung annulment
4:51yun yung mga tinutukan yung yes force
4:55intimidation tinutukan yung babae o yung
4:57lalaki na sumagot ng oo tinatanggap kong
4:59asawa ko 'to sir yun yung voidable
5:01marriages opo pati yung mga 18 to 21
5:03tapos walang ng parental consent yan yun
5:05mga voidable marriages pero asking about
5:08article 36 of the family code these are
5:10void ab initial marriages as if walang
5:12nangyaring marriage pero dapat ang
5:15ground diyan is psychologically
5:16incapacitated to perform marital
5:18obligations which existed prior to the
5:20marriage but may be manifested during
5:22the marriagemorize ko yan na nagba-baro
5:24o ba sir
5:25>> psychological incapacity which is
5:27defined as the inability to perform
5:29essential marital obligations kabiling
5:32na yung pag-aruga pagm Yes. To love, to
5:34respect, maging ah haba [tawanan] naman.
5:38>> So sa tagalog,
5:39>> sa tagalog na magampanan mo yung
5:41tungkulin mo bilang asawa kabilang na
5:43lahat-lahat ng bagay na yon. Pagmamahal,
5:46pag-aruga, pagbigay, pagbigay ng kung
5:48anumang kailangan niya. Kung meron ka,
5:50kung kaya mo na nandoon ka na walang
5:52ghosting, hindi ka mag-disappear. Ang
5:55divorce void abiniso din ba yon?
5:57Actually sir, it depends kung saang
5:59bansa ano po kasi meron po tayong mga no
6:01fault ground. Meron ding fault ground.
6:03So yung irconcilable differences, it may
6:05be a no fault ground. Meron ding mere
6:08incompatibility may be a ground for
6:09divorce in other countries. I grounds as
6:12to physical violence. Yan yan din yyung
6:15iba sa mga grounds for divorce and other
6:17countries. Ang turo sa akin non naalala
6:19ko ang teacher ko diyan. Sana huwag
6:21akong i-correct. Ang teacher ko sa
6:22persons and family relations ay si
6:25Professor Sereno, Mayu Sereno na na
6:28naging naging Chief Justice natin. Ang
6:30pagkakaalala ko ay ang pinagkaiba ng
6:33annment ng article 36 as we understand
6:36it annment muna at saka divorce is una
6:38yung pangalan yung titulo. Walang
6:40salitang divorce sa family code o civil
6:42code natin. Ang meron declaration of
6:44nality ' ba. Pero ang pagkakaiba is ang
6:46divorce yung ground sa ibang bansa. Yun
6:48yung sinasabi mong no fault. Yes.
6:50>> Iyung ground pwedeng nangyari pagkatapos
6:53na nung kasal.
6:54>> Yes.
6:55>> Iyung knowledity of marriage sa
6:56Pilipinas walang pangalang divorce
6:58nakalagay doon dapat nandun na yyung
7:00ground nung kinasal kayo. Yes sir.
7:02>> And this is where it became gray. Ito na
7:04yung medyo lumabo. Ito na yung parang
7:06naging divorce na rin even quote and
7:08quote if it became a parent after the
7:10marriage. Oo sir. Kasi pagka petitioner
7:12kailangan mong inarate simula nakilala
7:15mo siya hanggang nahiwalay. But but
7:17there's a very thin line dividing that
7:18already. You have to admit ' ba? Yes.
7:20>> A very thin line. Iyung line na iyon was
7:22a huge opening.
7:24>> Mhm.
7:24>> Iyung linyang even if it became a parent
7:27after the marriage was such a huge
7:29opening and is based on canon law. Mm.
7:31Baon canon law.
7:33>> Yes.
7:33>> Which ironically the Catholic Church
7:34does not recognize in the Philippines
7:36divorce. Yes. Pero sa in bakit ang hirap
7:39kumawala sa marriage sa Pilipinas? Ang
7:41hirap kumawala sa marriage sa Pilipinas
7:44siguro because of [tawanan]
7:45maraming procedure. Kasi if ever you
7:48want it legally then you have to file a
7:50petition. Kung merong declaration of
7:52knowledity of marriage, merong sinabi
7:54kanina of there naintriga kaming dalawa
7:57ni Attorney Maggie. Ano yung data ng PSA
7:59tungkol sa mga bata sa Pilipinas? Ang
8:01manifestation ng civil registers ay 6
8:04out of 10 Filipino children are born
8:07outside marriage. So illegitimate. And
8:09then further data from the PSA na
8:11between 2020 to 2023 ang mothers of this
8:15six out of 10 na legitimate children are
8:18Catholic mothers. So yan these are just
8:20data na ano
8:21>> that means six out of 10 na mga bata
8:23ayon sa PSA. Yung PSA mga kaibigan ay
8:25Philippines C6 Authority. Sila nagre
8:27sila sila nagre-record ng mga birth
8:29certificate. So nakalagay doon kung
8:31legitimate o illegitimate yung bata. Si
8:33Attorney Magasabi, "Kailan legitimate
8:35yung bata kapagka during the marriage
8:37pinanganak yung bata sa loob nung kasal
8:40ng mag-asawa." Yes. Or pwedeng hindi
8:42pero nung pinanganak yung bata wala
8:44walang hadlang na magpakasal sila tos
8:46later on nagpakasal sila. Yes. And pwede
8:48na silang mag-file for legitimation sa
8:50civil register lang. Legitation. So
8:51hindi applicable din yun. Pag sinabi
8:53mong illegitimate siya labas sa kasal.
8:55Yes. Either hindi kasal ung nanay at
8:58tatay or may ibang asawa yung nanay, may
9:01ibang asawa yung tatay at yung nanay o
9:03yung tatay iba. Tama. Yes.
9:06>> 60%. Ganon karami? Opo. No. Itong
9:09henerasyong to sinasabi nila ano po ah
9:11parang since 2019 anong period ang
9:13covered? Yes.
9:14>> Since 2019. So interested 5.7 5.8 pang
9:18ganun yung lumalabas na date.
9:20>> Bakit ganon?
9:21>> Ako sir parang feeling ko naman yun nga
9:23hindi kasi natin ma-distinguish kung
9:25yung data would be out of fedlock pa
9:27because ah these people hindi lang hindi
9:30lang sila nagpapakasal. Oo. Hindi lang
9:32naniniwala sa marriage kaya hindi sila
9:34nagpapakasal at pinanganak yung bata out
9:36of Fedlock. Hindi rin natin kasi alam
9:38kung ganon. Of course hindi belief na
9:41nila 'yun kung ayaw nila magpakasal. So
9:43kung yan ang data nila kung 60% naman
9:45pala ng ng mga bata ay hindi produkto ng
9:48mag-asawa so ba't mo pinoproblema
9:50divorce eh hindi naman pala hindi naman
9:51pala kasal karamihan may problem ba sa
9:53mga batang out [tawanan] of redlock ano
9:55yan sen ha hindi naman pala kasalang
9:56karamihan o paano yun ano yan s yung
9:58chair nung committee hearing ang
10:00tinanong niya sa civil register ano ang
10:02chismis sa mga civil register with
10:04regards to your opinion on divorce and
10:06yun yung sinagot nung kanilang
10:08representation so sa palagay nila kung
10:10may divorce
10:12Bababa yung bilang na yon. Yes. And mas
10:14maaayos na. Ah so palagay nila ang mas
10:17dadami ang legitimate children kapag
10:19nagkaroon ng divorce. Yes. Kasi children
10:21are now born into the de facto families
10:24they're born into. Kumbaga kunyari
10:26kinasal yung yung previous couple
10:28kunyari 2 years 5 years lang sila. And
10:30then siguro sir siguro yan yan yung data
10:32kung hindi yung sinabi ko na out of
10:34wedlock dahil hindi nagpakasal.
10:36dadagdagan ko or baka kaya ayaw nilang
10:39magpakasal dahil walang divorce at takot
10:41silang habang buhay na yan kaya huwag na
10:45lang tayong magpakasal ganito na lang
10:46ayaw nilang magpakasal kaya out of
10:47wedlock illegitimate kasi walang divorce
10:49ganon ba 'yan yan ayan ang sila ang
10:51tatanungin natin diyan bakit ganun niyo
10:53sinagot si posible yung posible din yun
10:57dahil takot silang magpakasal at matali
10:59sila sa isang relasyon na later ayaw
11:02nila at hindi sila makaalis
11:03>> at iniisip nila nga mahal magastos
11:06Mahirap maka-secure ng declaration of
11:08nality. Yes. Ito attorney, gaano ba
11:10kahirap magpa-anal o magpa-legal
11:12separation? So actually yun
11:14i-differentiate ko lang muna kasi yun
11:16nga legal separation and then annulment
11:17and then void marriages.
11:18>> Huwag na natin pag-usapan yung legal
11:20separation na nating pag-usapan.
11:21>> It's only separation of bed and board
11:23and separation of property. Mag-asawa pa
11:25rin kayo hindi pa rin kayo pwed
11:26mag-asawa ng iba. Pag nagkaanak ka
11:28habang legally separated ka,
11:29illegitimate pa rin yung bata. So doun
11:31na tayo sa declaration of knowledity.
11:33Yes. So mga 200 to 500,000 talaga iyung
11:35ano range po ng mga abogado. So depende
11:37kung sinong kukunin na abogado. Tapos
11:39sir depende kung may custody meron ding
11:42ah support at saka marami yung
11:44properties. Kasi kasama rin po doon sa
11:47filing ng petisyon itong mga issues na
11:49to. And pag marami ring properties may
11:51liquidation of properties so mas madami
11:53rin yung ginagawa ng mga 200 to 500,000
11:56package din yan. All in. Usually sir
11:58ganun po ang mga lawyers. Depende sa
12:00lawyers pero most of the time they do
12:01package all in. Opo.
12:03>> So kung may anak issue of custody kung
12:05may property issue of separation and
12:07liquidation ' ba of properties ' ba ano
12:09paang pwedeng pagawa nilaung support
12:12merong pendentality o support ganon. So
12:14during the annment or during the
12:17after pa may ganon. Tapos ah yun yun
12:20yung mga issues po na pag-uusapan. Yung
12:21psychology psychiatrist kasama na ron.
12:23Yes po. Kasama na po yung appearance fee
12:25kasama na ron. Kasama na rin kasi
12:27depende sa law firm 'yun or sa lawyer
12:29kung ipa-package niya na kasama 'yung
12:31psychologist. Gaano katagal 'yung
12:33proseso? Ah
12:34>> appeared of one year or amor kasi pag
12:36din masyadong mabilis nag-a-appel po ang
12:39OSG.
12:39>> Oo. Dahil sa collusion. Oo. Opo. Kasi sa
12:41ilalim po kasi ng batas dapat bantayan
12:44ng estado k na walang colusion, walang
12:46kunsabahan kumbaga yung mag-asawa dating
12:49mag-asawa o nagpapaanal na mag-asawa
12:51para lang magkahiwalay na sila. Yes.
12:53Kung ang epekto sa kabilang banda ay
12:56ayaw magpakasal ng mga tao kasi walang
12:58divorce. Hindi ba pag niluwangan at
13:01ginaangan din natin at naglagay tayo ng
13:02divorce walang pakundangan. Magpapakasal
13:04na lang ang lahat dahil madali namang
13:06mag-divorce. Bumaba nga yung legitim
13:08illegitimate children ayon sa PSA na
13:10sinasabi mo pero hindi pa rin n
13:12napatatag yung pamilya bilang isang unit
13:14sa ating lipunan. Yes. So paanoun? In
13:16the Philippines naman hindi talaga uubra
13:19'yung no fault divorce dito. Yung mga
13:21parang California
13:24Oo. 'Yung parang 'yun yung kinatatakutan
13:26ng madla na nag-o-oppose ng divorce na
13:28parang magiging drive through na lang
13:30daw yung marriages. But hindi actually
13:32kandami mo pa ring kailangan patunayan.
13:34You don't espouse that kasi dating house
13:37bill kasama yun yung reconcilable
13:38differences. Hindi kayo hindi niyo
13:40sinusulong yan ngayon po ano
13:41incompatibility irreconcilable
13:43difference. Hindi po fault divorce na
13:46yung mga kasama diyan sa mga Yes.
13:49Kunyari 5 years separated na syempre
13:51hindi na talaga magbabalikan or 2 years
13:53legally separated or 6 years na kulong
13:56yung partner mo or nagpalit siya ng sex
13:59or gender. Yun parang yun yung mga
14:02summary judicial parang fast track siya.
14:04Yun yung kasama doun sa bill na aming
14:07napag-usapan sa Congress.
14:08>> Limited lang doon. 'Yun po 'yung summary
14:10judicial niya na parang hindi na siya ay
14:12ung judicial 'yung sa judicial 'yan po
14:15'yung mga so that daw kasi syempre doun
14:18sa house bill kasi kasama may petition
14:20pa rin. Oo. Yes. Kasi sir ang difference
14:24ng knowledity sa divorce is we have to
14:27see na there are things that happen
14:30during the marriage na kaysa doon sa
14:32ine-explain natin legal separation yon.
14:34Yun yung sinasabi ko nga kanina sa
14:35divorce the ground can exist after the
14:37marriage. Hindi lang became a parent
14:39after the marriage. Sanality it should
14:42have existed at the time of marriage.
14:44Kahit iyung voidable mo should have
14:45existed at the time of the marriage
14:47ceremony. In fact limited pa nga sa
14:49ceremony lang eh. Opo. Sa during the
14:51wedding
14:51>> walang authority yung yung solemnizing
14:53officer ' ba isa sa mga voidan kung
14:54tamang pagkakaalala ko. Tama sir. Tama.
14:56Oo. So it should have
14:58>> except merong belief yan good faith.
15:00Unless kung niniwala yung kabila nasa
15:01valid pa rin yon. Naalala ko yung part.
15:03Pero ang tanong ay ganun ba kayo
15:05kakapituko sa salitang divorce? Hindi
15:09naman po. Pwede bang kasi pinag-isa yan
15:11sa mga debate namin sa senado ha. Halos
15:13meron naman na tayong divorce nga dahil
15:15even if it became a parent after the
15:17marriage, ang posisyon ko actually is
15:20padaliin at make it more affordable and
15:22accessible. Mm. Iyung nality ha. Iyung
15:24the provisions on nality of marriage.
15:26Mm. Whatever you call it. Ayaw lang kasi
15:28talaga ng simbahan sa pagkakaalam ko
15:30yung salitang divorce na ilagay sa batas
15:33natin. Pero sa canon law nga kinikilala
15:34nila yung nality eh. Yes. In fact ang
15:37basis nung article 36 ng family ko is
15:39sc. Yes. So may basis sa simbahan yun
15:41eh. Kaya lang wala rin yung salitang
15:43divorce. So kaya niyo bang bitawan yung
15:45salitang divorce kapalit ng making it
15:48accessible, affordable at sinasama yung
15:50mga ground na binabanggit mo? Are you
15:51willing to let go of the word? Kasi yung
15:53iba wala just really want the word. Oo.
15:56They just really want the word. Laban
15:57para sa kanila to eh na dapat nandun
15:58yon. It's possible to get it. I'm
16:00telling you already. It's possible to
16:02get it if you don't use the word. Sa
16:04amin lang sir kasi ' ba merong Sharia
16:06divorce. So there are already
16:08denominations in the Philippines na
16:10available sa kanila 'to and the word
16:12exist for our Muslim brothers and
16:14sisters. Agree pero 2% lang sila eh.
16:16Yes. So 'yung 98% ayaw nung salitang
16:18'yun eh. So lining baka kayong bitawan
16:21'yon 'yung salita kapalit 'yung
16:23pagkakaroon pinaguapan namin 'yan. Oo.
16:26Content lang pero yung word hindi
16:28gagamitin.
16:29>> So marami kayong botong makukuha sa
16:31senado sa tingin ko sa ngayon kung
16:33iwasan yung salita yon. Yes sir.
16:35>> So you're willing? No willing.
16:36>> No. As long as you're you look into it,
16:37you study it. I mean because at the end
16:39of a day it's about the substance.
16:41>> Yes.
16:41>> The word divorce is in the form eh.
16:43Gusto pa rin. Marami pa ring religious
16:45sector na gusto na lang manatili tayo na
16:47walang divorce sa batas natin. Although
16:50tama ka sa Sharia meron. Pero again
16:52basing it on the nality of marriage
16:55article 36 based on canon law it's
16:56almost there. And to think this was a
16:59law passed by the former president
17:01Corazon Aquinos very close to the
17:02Catholic Church. to think it was not any
17:04of the presidents who were not close to
17:07the Catholic Church ha closest to the
17:08Catholic Church I believe in recent
17:10history siya pain gumawa non so I think
17:12it's worth looking at opo pinag-uusapan
17:14po namin yan sa consultation team may
17:16mga nagsasabi din antipor daw yung
17:18kawalan ng divorce law sa ating bansa
17:21pakipaliwanag paano siya naging antipor
17:23antipor kasi nga po according to
17:25attorney maginid na 200 to 500,000
17:28imagine yung mga nangangailangan ng
17:31divorce sila yung usually mothers na
17:33sila yung napag-iwanan nung mga bata.
17:35Kung may 200,000 ka, let's say umulan ng
17:37200,000 on your lap, you wouldn't use
17:39that on annulment. You would use that on
17:41tuition. Kahit magka-divorce tayo kung
17:44hindi babagsak sa summary proceeding mo,
17:46kahit summary proceeding may abogado pa
17:47rin eh. Meron sir kasi file mo pa rin
17:49siya sa court. So paano mapapababa ng
17:52divorce law yung pagiging antipor ng
17:54kawalan ng divorce law eh hindi pa rin
17:56siya accessible eh. Yan. Meron pong
17:58provisions doon sa bill about the
18:00limiting the filing fees to just
18:02Php50,000. Meron po siyang meron talag
18:05limitation ng filing fee depend ' ba ang
18:07filing fee ngayon is already based on
18:08capacity to ba eh. Opo. Kasi yung yung
18:10basic is 5,000 tapos nag-a-add lang po
18:13siya depende kung marami kang
18:14properties. So nag-i-increase talaga
18:16siya yung ifa-file mo sa court kasi 2%
18:19of the value of the properties ia-add po
18:22siya doun sa filing fee. Idadagdag ko
18:23lang po, isisingitinit ko lang. Isa sa
18:24mga rason maliban sa inheritance tax,
18:26maliban sa extrajudicial settlement of
18:28estate, pati itong usapin ng ng legal
18:30separation ng divorce. Kaya hindi po
18:32nabebenta o umiikot ang mga ari-arihan
18:34sa Pilipinas dahil naka-stock 'to.
18:37Nakatali ito sa litigation o awayan sa
18:39pagitan ng mag-asawa, magkapatid, mag ah
18:41nanay, magtatay. Oo sir. Ina-annotate pa
18:44yan sa titulo. O kaya hindi nakakatulong
18:46sa pag-ikot ng ekonomiya natin. Actually
18:48itong issue at usaping ito kaugnay ng
18:50divorce at nality of marriage. Gaano
18:52katagal ba yung sila pag mag-aaway
18:54talaga yung mag-asawa sa hatian? Paano
18:55yun? May solusyon naman ' ba ibenta. O
18:57sir pwede naman pong ibenta pero yun po
18:59pag nag-declare kasi kayo ng property sa
19:01court so talaga pong ili-liquidate siya
19:03tapos kung gusto niyong mabilis
19:04mag-compromise agreement na lang po sa
19:06court. Pwede naman. Alam mo ginawa ko
19:08'yan kasi isa lang ang property
19:09>> ndeclare nade-declare ah during na
19:12during
19:12>> maliban sa dineclare GR may salin pa ako
19:14eh so wala hindi mo naman pwedeng hindi
19:15mo pwedeng itago hindi ka pwedeng
19:17lumampas din doon o pagment mahirap
19:18>> so nung dineclare ko isa lang hiniling
19:21ko sa korte na wave ako bigay na diretso
19:23sa anak ko yes bait s all sir twins para
19:26si twins e nag-iisang tao no ipapamana
19:28ko na sa kanila ngayon nag-issue ng
19:30kautusan ng korte na okay na yun na yung
19:32parang car certificate authorizor
19:35registration sa So dinala ko ngayon yun
19:37sa register of sa Register of Deeds.
19:39Sabi nila nasan yung car galing BIR? May
19:41utos yung korte. Anong gagawin ko?
19:43Nagcar pa rin sir eh. Kasi hindi pero
19:45anong ground? [tawanan]
19:46Later on pinagbayad nila ako ng donor
19:48stocks ha. Yes po. Kasi it's out of
19:50liberality. Sa donor stocks po ang
19:52binabayad. Kaya binabayad nila ng donor
19:53stocks which is higher than inheritance
19:55tax. Oo sir. Buti buti pang nag-capital
19:58gain stocks ka. O dapat [tawanan]
20:00dapat binenta ko na lang order fiction
20:01sale naman yun ' ba. Pero but that
20:03should be addressed too because you can
20:05actually agree and compromise that would
20:07be a very good issue sir on litigation
20:09on legislation sir. O bakit ba
20:10nakikialam ang estado? Sabi mo yung
20:12soldier nakikialam na para walang
20:14collusion eh ayaw na nga eh pakiinang
20:17estado. Anong pakin nila? Kaya tuloy may
20:19mga kaso na hindi nagga-grant. So yung
20:21mag-asawa hindi na nag-uusap, mag-aaway
20:23na, hiniling nung isa, 'yung isa hindi
20:25na lumaban ' ba, sige na, ikaw na
20:27mag-file. Aminin ko na na ako na yung
20:28guilty, 'di ba? Tapos ide-deny ng korte.
20:30>> Kasi sir, sa state pa rin natin protects
20:32the marriage. Pro-arriage pa rin po kasi
20:34ang state. Pero anong mangyayari nga? So
20:36ganun lang kayo law of the case na e.
20:38Wala ka ng magagawa kung maging final
20:40yun, yun na yon. O sir, pero ano naman
20:41pag nag-file po ang ng apilang OSG then
20:44we still answer. Tapos most of the time
20:46naman sir pagka nag-grant naman po kahit
20:48nag-apil ang OSG tapos may ground talaga
20:51ina-affirm naman po ng higher court yung
20:53lower court.
20:54>> Ganito na lang kapagka final na yung
20:55decision na hindi gina-grant yung
20:57annment mo, may remedy ka pa ba? Wala
20:59sir. Usually sir based on practice ha
21:01wala na po. Halimbawa halimbawa Supreme
21:03Court na po nano ka may new ground then
21:05you have to refile it. File a new one.
21:07>> Yes. You have to refile a new case.
21:08pagasa pa hindi
21:09>> oo which is magastos ulit sir so mag
21:12that would be another engagement
21:13[tawanan] that would be another
21:15engagement po
21:15>> no nangyayari kasi dahil nga mahal dahil
21:18komplikado maghihiwalay na lang usapan
21:19na lang ' ba na bahala ka na sa buhay
21:21mo, bahala na ako sa buhay ko. Yes. Lalo
21:23na kung walang anak ka or mag-a-abroad
21:26na lang magdi-disappear na lang ' ba
21:28hindi na sila makita habang buhay
21:29magpakasal na to sir magpapakasal na rin
21:32siya tos pag nabalitaan nung isang
21:33nandito naiwan na nagpakasal na siya eh
21:35then magpapakasal na rin siya. Mm ' ba
21:37ganun ang nangyayari. Pero sir kung ano
21:39hindi ka naman makakapagpakasal kasi
21:40kailangan pa rin po ng certificate yung
21:42Xenomar po kapag nagpapakasal ka.
21:44>> Certificate
21:45>> of no marriage everytime po magpapakasal
21:47ka. So hindi ka pa rin makapagpakasal if
21:49you have an existing marriage na
21:51registered with the PSA dito sa
21:53Pilipinas. Yes. Eh paano ka nagpakasal
21:55ka sa abroad? Pwede naman po yun pero
21:56it's not valid in the Philippines. Hindi
21:58>> it's not. Pero alam natin pare-pareho
21:59yun pero it makes them sleep at nightell
22:02sila. Oo sir. Kaya lang if you have
22:03properties here in the Philippines then
22:05it would not be yun ang magiging
22:07problema kasi kung may property so
22:09maliban sa marriage bands may Xenomar
22:11pang kailangan? Meron pa po. Opo. That
22:13is a requirement of marriage. Now sino
22:15mag-i-issue ng Xenomar? PSA po. So PSA
22:17na yan? Yes. PSA po nag-i-issue na
22:20requirement siya bago ikasal? Yes.
22:21Requirement po. Yung annulment ko inabot
22:23ako isa't kalahating taon. Gann pa rin
22:25ba ngayon um Attorney Magn sir kasi
22:27syempre you have to undergo 'yung iba
22:29may mga cooling off period na six months
22:31'yung 'yan may ung mga pinagdaanan ko
22:32'yan.
22:33>> So six months cooling off period to's
22:34usually 'yung trial kasama 'yung
22:36pag-calendar. O sir kasi syempre
22:38magpe-present kung unilateral ibig
22:41sabihin petitioner lang magpe-present ng
22:42every lumaban yung kabila. Oo. At least
22:44three witnesses yun mga mas mabilis yun
22:46nga mga 1 year or 1 and 1/2 years pero
22:48kung lumaban pa yung respondent mas
22:50matagal pa. Sir, sa karanasan mo let's
22:52say out of 10 declaration of nality
22:55cases under article 36, ilan ang
22:56lumaban, ilan ang hindi lumaban? Mas
22:58madalas sir na walang ano, walang
23:00lumalaban. Paano ngayon nila pipiliin
23:02kung sino yung guilty spouse? Ganito po
23:03ang procedure muna namin. So nire-refer
23:06muna namin sila sa psychologist or
23:08clinical psychologist or yung
23:09petitioner, yung kliente mo yung lumapit
23:11sayo. Opo. Opo. Para lang malaman ko
23:13kung may ground kung psychologically
23:15incapacitated ba siya. And then the
23:17psychologist would invite. Ini-invite po
23:18kasi yung respondent din. So kung na
23:21hindi naman niya kailangan magpunta opo
23:22kung hindi siya pupunta then kailangan
23:23namin ng informance kasi magiging bias
23:25po ang nakilala siya ng ah mula nung
23:28pagkabata siya na matagal respondent din
23:32ganun din po pinagdaanan ko yan. Ayun so
23:34kung malaman na ni psychologist na
23:36psychologically incapacitated either of
23:38both of the parties doon lang po kami
23:40pumipili no kung sino ang magiging
23:41psychological incapacitated. Ian na ang
23:43naranasan mong shootout? Shootout
23:45meaning nag-unahan sila mag-file laban
23:47sa isa't isa. Syempre kung finelman 'yun
23:50pagsasamahin 'yung kaso 'yun.
23:51>> Yes. Consolidated. Consolidated yan ba.
23:53So ilan out of 10 ang may ganon na
23:55nag-shoot out sila? Meaning unahan sir
23:58siguro mga ano mga mga out of 10 mga two
24:01lang ganyan. Hindi naman sir. Opo. Hindi
24:04naman madalas [nililinis ang lalamunan]
24:0580% walang labanan. O sir mga 80% walang
24:07labanan. Konti lang yung contested
24:09talaga.
24:09>> Aun tinanong ko na sayo to kanina para
24:11malaman din natin mga kababayan.
24:12Nag-file ka laban sa esposa mo
24:15na-declare siyang psychologically
24:16incapacitated. Pwede ba siyang
24:18magpakasal sa ibang babae dahil
24:19psychologically incapacitated nga eh?
24:21Yes sir. Pwede pa rin naman po kasi
24:23meron naman tayong tinatawag na relative
24:24incapacity. So ibig sabihin ah
24:27psychologically incapacitated siya for
24:29this specific spouse pero it doesn't
24:31follow na sa lahat. Lahat ba ng ruling
24:33ng psychological incapacity relative
24:35incapacity o hindi?
24:36>> Most of the rulings po.
24:37>> But do they even specify? In my case
24:39they did not. Hindi ko maalalang
24:40nag-specify ng relative incapacity. Wala
24:42akong alam na prohibition kasi sir wala
24:44talagang prohibition because most of my
24:46cases po talaga nakakapag-asawa po. And
24:48this is really the reason why they are
24:50filing it for the right to remember
24:52>> relative incapacity no tandaan mo yyung
24:55nag-file eh yung ang sinasabi ko nga
24:57yyung guilty spouse eh na dineclare
24:58psychologically incapacitated. Wala
25:00akong alam na batas na nagsasabing bawal
25:03sa mag-asawa. Totoo. Two. Supreme Court
25:05decision ba yung relative incapacity?
25:07May mga Supreme Court decisions po yun
25:09na may relative incapacity. Paano? Yung
25:12layman terms sir nung relative
25:14incapacity is hindi ka baliw. You are
25:16actually hindi naman talaga baliw.
25:18Nababaliw ka lang sa kanya. Hindi niya
25:20kayang gampanan yung tungkulin niya
25:21bilang asawa. Sa kanya lang. Sa kanya
25:23lang. Pero kaya niyang gampanin yun sa
25:24iba. Sa iba. Eh paano yung vowy? Pag
25:26ikaw found guilty of vowy, let's say
25:29violence against women ' ba. As in
25:32literally binubog mo. May prohibition ba
25:35against him marrying again? Kung
25:37nakulong siya o hindi pero hindi
25:38nakalaya na siya. O ito I can answer
25:41that doon sa mga bill na-review namin
25:43for divorce. So may cooling off period
25:46na 60 debated to or to 120 days sa
25:50filing ng divorce. Pero kung vow yung
25:53vowy yyung reason for filing divorce
25:56wala ka ng cooling off period. Kailangan
25:58ikasa na agad ng kasi may din kasi okay
26:01pero paano nga 'yung na-convict ng
26:04violence na committing acts of violence
26:07against women including children ha so
26:09convict ka nakulong ka lumaya ka o
26:10nag-probation ka probation ba 'yan
26:12probation subject probation agag after
26:14agag more than 6 years po hindi subject
26:15to o pero ano ba yung penalty ng ba more
26:17than 6 years o nakulong ka ' ba paglaya
26:21mo pwede ka magpakasal may mai-inlove pa
26:23rin sa ganun eh hindi yun ang [tawanan]
26:24point wala prohibition yung batas kasi
26:27sa ngayon o o parang o relative incapac
26:30relative din yung pagiging violent niya
26:31ganon ba yan? Hindi sir yung conviction
26:33of a crime ah final conviction of the
26:35crime po meron yan sa annulment naman ha
26:37no but this specific this specific
26:40person who was convicted of there's no
26:42prohibition under the law from him
26:44remarrying again yes yes wala ring
26:46sinasabing relative violence lang to
26:48sayo lang ako violent doun sa susunod
26:50kong partner hindi na ganon pag
26:52na-determine na yung abuse violence
26:55tapos proven in court attorney. Hindi
26:57nga eh. Wala ngang prohibition. Oo.
26:58Pwede pa rin siyang mag-asawa under the
27:00Walang prohibition. No, baliktarin
27:01natin. Walang prohibition sa batas na
27:04pipigil sa kanya mag-asawa uli. Although
27:06he's a convicted offender. I'll give you
27:07an example. Person convicted of rape.
27:09Wala ring prohibition ah. Yes. From kung
27:11isasama mo yung sa summary na nakulong
27:13'di ba sabi mo sa summary cases o ito
27:15rape nga eh. Paglaya niya walang
27:17prohibition din na magpakasal siya kung
27:19ico-consider kung makakapag-file na ng
27:20divorce yung asawa niyang nasa labas '
27:23ba. So paano yun? Are you looking at
27:25that too? I think sir, mare-relate ko
27:27siya sa ano yung mga antidivorce na
27:29sinasabi huwag na mag-divorce. just
27:31continue this long suffering. They're
27:33just, you know, kapag kailangan yung mga
27:35nagsasabi na I was abused tapos ang
27:37sasabihin nung antidivorce is, you know,
27:39long suffering is part of marriage is
27:41that's part of for better or worse.
27:44Diyan ako nagdi-disagree now kung may
27:46mga tao na choice nila to be married to
27:49someone na ano na ministry of abuse,
27:54>> go ahead. But for people who don't want
27:56to stay in marriages na may ganon, who
27:59are we to tell Napingan ko ng sermon ng
28:01pari yan ha. Yung mga ring pag kinakasal
28:04yung isa doon caring, yung isa doon
28:06suffering. [tawanan]
28:09Oo nga no. Sinasabi sa ano yan sermon
28:11yan ha. Oo. Yes. However, ito I don't
28:13know if you would agree but the
28:15suffering is you and I together and the
28:17world brings its everything on us. Yes,
28:21suffering. But if we are married and you
28:23are the one inflicting the suffering on
28:26me, is that still a valid marriage when
28:28I have inable rights of my own?
28:31>> Why will you now? Why will you allow
28:32that person? Why aren't you fighting for
28:35>> why are you allowing that person? Kasi
28:37sa America ewan ko kung may ganon tayong
28:39batas. Actually, good question. I'm
28:40sorry po. Hindi ko alam. Um, kung sex
28:42offender ka, merong registry ang sex
28:46offenders. Mhm.
28:48Meaning ag tumira ka sa isang lugar you
28:50have to register yourself as a sex
28:52offender so that the barangay knows
28:54kumbaga
28:55>> okay na yun sa kanila ulit natin yung
28:58vowy action may ganun ba na parang ' ba
29:00sige hindi bawal [tawanan] pero dapat
29:02alam mm alam nung lugar na may ganun
29:05kang nakaraan o may nagawa para at least
29:07ice wide open hindi ice wide shot kung
29:09magpapakasal man sila ulit kung
29:11magkakarelasyon sila alam nila may ganon
29:13so kung pupunta tayo sa mga posibleng
29:15solusyon habang hindi pa naaprubahan
29:17yung divorce mo. Ang public attorney's
29:19office pwede bang hawakan ang kaso ng ng
29:22nality of marriage o hindi? Meron pa rin
29:24sir humahawak pero yun nga po may
29:26requirement kasi sa public attorneys
29:27office na dapat may certificate of
29:29indulgency. Ano ba talaga ibig sabihin
29:30ng indulgency? Meaning four piece ka.
29:32Ang problema kasi sa batas natin iisa
29:34lang ibig sabihin ng indulcy. Four piece
29:36beneficiary ka mahirap ka talaga. No
29:38source of income. O no source of income.
29:40Pero para saakin kasi iba't iba ang
29:41level ng indulgency. Police ka,
29:43government employee ka, private employee
29:45ka. Hindi ka minimum. Higit doon ang
29:48kinikita mo. Pero pag may nakasakit sa
29:50pamilya mo, let's say na malubhang
29:52karamdaman tulad ng cancer, cancer
29:54indigent yung pamilya mo. Pag
29:55kinailangan mong magsampa ng kaso para
29:57pagtanggol yung karapatan mo, kabilang
29:58na itong nality of marriage o vowy, um
30:01litigation indigent ka pa rin. Yes,
30:03that's correct. Ang teacher babagsak
30:05doon ha. Dahil ang sweldo ng teacher,
30:07bagaman entry salary ng teacher ay nasa
30:09mahigit 20,000 na hindi siya minimum w
30:11age, hindi siya considered indigent pero
30:13litigant poor ka. Litigation poor ka
30:15rather. Yes. Yun ang isang tinitingnan
30:17namin na magkaroon ng magkakaibang
30:19classifikasyon. Hindi yung one size fits
30:21all na pag indig ka doon ka lang covered
30:23ng paw. Yes sir. Feeling ko naman ano ah
30:25posible siya kasi even under our
30:27constitution our equal protection clause
30:29sa certain classes ' ba. So pwede niyo
30:31pong Hindi naman forget equal protection
30:33equal talaga sa equal talaga. Opo. May
30:35mga class pa rin yan. So yun po yung
30:36sinasabi niyo na parang dapat
30:37naka-classami
30:39madami.
30:41[tawanan] Ba
30:43>> o ' ba p pasok naman sa constitution. So
30:45pwede nating isama no? Agree ako kasi
30:47dati ' ba dati kasi ' ba indigent lang
30:49ang libre sa ospital but it's not true.
30:52Yung hindi mahirap may sapat namang
30:54sweldo. Sapat yung sweldo para mamuhay
30:56ng makapagrenta ng bahay, makabili ng
30:59tamang pagkain, makakain ng sapat. Pero
31:02pag may nagkasakit ng malubhang
31:04karamdaman, hindi kaya eh. Mm. Hindi
31:06kaya sa indigent pa rin siya pagdating
31:08doon. O kamukha nito magde-divorce,
31:09magfa-file ka ng anality. Hindi kaya eh.
31:12M hindi naman ganon kadaling pulutin
31:13yung 200 to 500,000 na nakabalandra lang
31:16diyan ' ba? Yes. So literally indigent
31:19pa rin siya ' ba? Tama yun sir. Yun na
31:21yung pangatlong bill mo? Oo sir
31:23pida-drop kita niyan. Yun na nga yung
31:25pangatlong bell mo mag kung saka-sakali.
31:26Ano pa ang ibang pwede nating isulong na
31:29pamamaraan para mapaunawa? Kasi nga ang
31:32problema ko sa Jun yung debating pag
31:34binuksan mo na kasi yung divorce e hindi
31:36naseseryosuhin yung kasal. Hindi naman
31:37ganon sir. O game anong sagot mo non?
31:39Kasi nga hindi nga tayo nagno-nof fault
31:41divorce sa Philippines. Yan ang talagang
31:43hindi magfa-fly dito sa sa Pilipinas. So
31:47kailangan natin i-open yung mga preost
31:50and during marriage na counseling. Yan
31:53pa yung mga tanong na o meron bang ganon
31:54sa Philippines? Meron bang marriage
31:56counselor? Meron bang marriage
31:57therapists? Meron nga ba? In the
31:59Philippines not government. Hindi po
32:01kasi siya ano mas private siguro so
32:04hindi covered ng field health to. Hindi
32:06[tawanan]
32:07siya public access siguro sir pwedeng
32:09gawin niyo ng DSWD kasi may mga
32:11psychologist din naman po sa DSW may mga
32:14social workers so kung yun yung gusto
32:15mong isulong yan meron naman tayong ah
32:18government institution na pwedeng
32:21tumulong so hindi kayo tumitigil lang sa
32:22dapat may divorce paano pag nangyari yan
32:24so pag nakuha na natin yun anong next
32:26ngayon nagsu-support kami ng ano solo
32:28parents. Nagsu-support kami ng ako
32:31personally meron akong mga kino-coach na
32:33yesterday nag-file na siya ng Vy sa
32:36kanilang Office of the City Prosecutor.
32:38So yung mga ganito po na access nakik
32:41ako on the ground nakikita ko po yung
32:43desperation and women na nangangailangan
32:46nito na sa totoo lang attorney sa Vowy
32:49Desk on na Facebook group talamak diyan
32:51yung nagpo-promote ng kulam sa sobrang
32:54wala Yes [tawanan] po.
32:56>> Hindi naman ayaw na ng legal. Oo na.
32:59Extra legal na kulam. So d So yung mga
33:01mangkukulam doon naga-a-advertise.
33:03>> Yes. [tawanan]
33:03So nag-over naga-aadvertise ng kulam.
33:06Nagaadver. H'wag ng magkaso. Kulam na
33:08lang ganon. May kakilala ako ha na
33:11nagbago talaga ng relihiyon. Kakilala ko
33:13ba 'yan kakilala mo? [tawanan]
33:15Hindi akala ko para ma makapag makakasal
33:19siya ng pang hindi actually
33:20makapagpakasal ng pangalawang beses.
33:22Hindi niya dinorce yung una pero para
33:24makapagpakasal ng pangalawang beses.
33:25>> O
33:26>> kasi pwedeng apat ang asawa. So paano
33:28yun? Lamang yung lalaki doon. Yung babae
33:29hindi pwede yun. Yes. Oo. Kasi sa Muslim
33:32ganun eh. Parang lalaki lang. Ayan sir.
33:34Na aware yung kahit 2% lang yung Muslim
33:37brothers and sisters natin naaware sila
33:39na may mga tao na nilalapastangan yung
33:42religion nila just so they can get this
33:44option. Parang nadi-disrespect sila nung
33:4798%. So napag-uusapan din ng
33:49consultation team on this divorce bill
33:51yung what if ano may lagyan na lang ng
33:54right to remery after 2 years legal
33:56separation. yung parang tinitingi nila.
33:58>> Ito ito yung papang
34:01actual na bill pero narinig ko ng may
34:03nagbanggit noon na nasa camera ako gawi
34:06na lang daw renewable ang kasal. Paano
34:07yan sir?
34:10Component yan. O kung nagmamahalan pa
34:12kayo ren-ren niyo kung ayaw niyo na wala
34:14kayong kailangang gastusin. Walaang
34:16kailangang abogado. Wala. Magla-laps
34:18lang siya. Oo. Parang ano parang usual
34:20contract siya good while supply last.
34:22Parang ganon. Gusto mo ba ng ganon ng
34:24kasal or parang hindi rin papayag yung
34:26simbahan sa ganyan hindi pero hindi
34:27tinatika willing ka bang okay ka ba okay
34:30ba sa yung konseptong yon na gawin natin
34:32parang kontrata so yun walang gastos yun
34:34yun walang gastus yun na mawawalan ng
34:36trabaho abogado yun nga lang sir
34:37[tawanan]
34:38na ' ba meaning dalawang taon tatlong
34:40taon after 3 years ayaw mo na hintayin
34:42mo na lang yung dalawang taon magla-laps
34:43na yun parang may cultures na ganun ah
34:45married tapos one year and then parang
34:48ire-renew nila sa society yearly
34:50>> hwag nga yearly 5 years naman ikaw
34:52naman.
34:52>> Oo. Pero yan that that exists in the
34:54world yung ganong option. So paano yun?
34:56Anong tingin mo doon? Ah in the
34:57Philippines bagong organization na yan.
34:59[tawanan]
35:00Iba na ibabago na organization. Ayan.
35:03Hindi that would be a new advocacy if at
35:04all ' ba. Meaning if at all may
35:06magsusuro non. Opo. Again lang sir yung
35:09mga usapan kasi kaya yung divorce bill
35:12ay pinu-push natin o divorce or
35:13dissolution of marriage bill. pinu-push
35:15natin siya kasi pinoprotektahan niya rin
35:18yung other aspects family and the family
35:20code hindi napapalitan
35:22>> kasi po kunyari o legal separation ng 2
35:24years tapos pwede na silang maghiwalay
35:27paano yung mga legitim nung mga bata
35:28paano yung ah mga properties yung lahat
35:32po ng other things na nasasaklaw nung
35:35inyong legal na pagsasama in the
35:37marriage maapektuhan din po kasi siya
35:39sabi ni Attorney Lorna sa isa walang
35:41kinalaman sa impeachment 'to nagkataon
35:43lang nanun siya ang pay niyo sa mga
35:45kaibigan niyang babae. H'wag na
35:46mag-asawa. Mag-asawa.
35:47>> Oo.
35:47>> Narinig niyo 'yun? Ba? Yes. Sinabi niya
35:49'yon. O payo mo rin ba 'yon? Ah
35:53[tawanan]
35:54>> no meaning bago pa mag-asawa sasabihan
35:57niyo ba teka lang ha. Meaning pag-isipan
35:59mo ng is,000bong beses 'yan
36:01>> maraming nagsabi sa akin yan na mga
36:02matatandang babae na hindi ka rin
36:04sumunod. Hindi ka [tawanan] rin makinig
36:07' ba. Kaya pala sinasabi ng matatandang
36:10babayan because nga we believe na women
36:12we are very tolerant and we are also
36:14forgiving ng hindi na namin alam hoy
36:16kami rin forgiving kami ha hoy huwag
36:18mong lahat hanggang kailan yung
36:21forgiveness so pag may divorce hindi mo
36:24na kailangan pag-isipan kasi may divorce
36:25naman eh hindi po. Kailangan pa ring
36:27pag-isipan. Kailangan pa ring pag-isipan
36:29dahil ako naniniwala rin naman ako as a
36:31Catholic din talaga na hindi siya dapat
36:34nilalaro. Pero kung merong abuse,
36:37abandonment and infidelity in the
36:38marriage, we have no right to tell them
36:40to suffer more. Now, if divorce iyung
36:43gustong ah ipasa ng ating legislators,
36:47kailangan pa rin magkaroon ng viable
36:49remedy.
36:50>> Well, the remedy is as um Attorney Magie
36:52said earlier, legal separation is
36:54available. All of those grounds you
36:56mentioned are grounds for legal
36:57separation. Hindi lang kayo pwede
36:59mag-asawa uli. Yun lang yung kaibahan.
37:01So kung pinag-uusapan mo legitimacy ng
37:03mga bata, pag-uusapan mo property,
37:05pag-usapan mo legitim nila, covered ng
37:07legal
37:07>> covered lahat ng legal separation. Kaya
37:09lang it will not enable you to remarry.
37:11Kasama yun sa pinaglalaban niyo.
37:13Syempre.
37:13>> Ah yes.
37:14>> The right to remarry, fall in love
37:15again. Do things right still, do it
37:17properly still. yung spiritual and
37:20identity identity alignment nung tao na
37:23gusto niyang makuha na yes I will not be
37:26identified with this mistake with this
37:28wrong partner I chose what 40 years ago
37:31na yung parang mga ganun na din yung
37:33naririnig niyo when we listen to huling
37:35paksa natin taug na ito ha hindi porkit
37:37nagpaka nag-declaration of knowledity ka
37:39pwede ka na mag-asawa kung katoliko ka
37:41pa rin ha kailangan mo pa ring kumuha ng
37:42church an ha magkano naman yun na
37:44attorney [tawanan] ay sir ano na 'to mga
37:47pari na po naghahand Can
37:50oo can so hiwalay pa yun ha walang bayad
37:53yun ang sinasabi ko hiwalay pa ngang
37:55annalment proceedings anality
37:57proceedings yun ha oo civil lang kasi
37:59yung so hindi ka so liwanagin po natin
38:01mga kaibigan pag kayo nag-secure ng
38:03declaration of nality under article 36
38:05yun ang pinakamalapit sa divorce ngayon
38:07sa korte pwede lamang kayo magpakasal sa
38:10mayor o sa judg hindi pa rin kayo pwede
38:12magpakasal kung katoliko kayo sa
38:14simbahan yes kungian kayo sa Christian
38:17ceremon Dapat kumuha pa rin kayo ng
38:19declaration of nality sa simbahan ninyo.
38:22Mm. Sa Christian ba meron ding
38:24declaration of nality? Parang wala sir.
38:26Ito lang pong canon annment. Wala naman.
38:28So paano pag Christian ka hindi ka
38:30Catholic wala kang wala po silang parang
38:32wala walang ano nakakapagpakasalot ka sa
38:34pastor. So itatanong ko. Pag Christian
38:36ka nagnality ka of marriage deklarado na
38:39ng korte. Mm. Kinikilala na rin yun ng
38:41Christian Church. Yes po. Oo. Pwede ka
38:43pa ring magpakasalat kahit sa pastor.
38:44Except meron kasing mga ah
38:46>> Kailangan mo mag-iba ng pastor para
38:48hindi ka niya kilala paano? [tawanan]
38:49Actually alam
38:50>> pero alam ko sir like INC yata bawal
38:53sila na mag mag-anno
38:54>> ang Christian hindi kailangan ng ano
38:56>> kailangan pa rin sir kasi civil annment
38:58naman yun pero pwedeng-recognize
39:02walang nality annment proceeding sa
39:05Christian. Wala wala po.
39:06>> Ah talaga? I didn't know that.
39:08>> Yun lang Catholic ang may canon
39:09announment. Ah, I did know that. Okay.
39:12So, anyway, kung Katoliko po kayo at
39:13gusto niyong magpakasal muli sa
39:14simbahan, kailangan muna niyong kumuha
39:16ng declaration of knowledity rin mula sa
39:19simbahan para pwede kayong magpakasal
39:21muli sa simbahan. Ang hindi ko
39:22maintindihan ay ito. Pag kinasal ka sa
39:24simbahan, kinikilala ng estado. Bakit
39:26pag dineclare na null in void ng estado,
39:30hindi automatic na kinikilala ng
39:31simbahan? Yan ang itanong natin sa
39:33simbahan. [tawanan]
39:34Itanong natin sa simbahan. Yes. Dapat
39:36parang mas kasama to doun sa
39:38pagpapadali, pagpapagaang pagpapamura.
39:41Mm. Nung proseso. Yung proseso was all
39:44done sa church eh. Wala namang
39:46partisipasyon ng gobyerno roon eh. Wala.
39:48Pero bakit nung inanal na ng gobyerno
39:50nung dineclare nalen void na ng gobyerno
39:53kailangan pa rin gawin uli. Pero sa
39:55tanong din ng simbahan yung vice versa
39:57non na kung kinilala ng simbahan yung
40:01knowled ng yung knowledity and pagiging
40:03void nung kasal. Bakit hindi kinikilala
40:05ng civil? And yung yun ay included doon
40:09sa bill. O actually tama. It should cut
40:12it should cut both ways. Yes,
40:14>> it should cut both ways kasi ito sa mga
40:16rare and far apart situations na
40:19talagang magka magkatahi eh
40:22>> yung simbahan at yung gobyerno e.
40:23Although there's a separation of church.
40:26Pero isa to sa mga konting nagtatahid p
40:28ano
40:29>> in the Philippines lalo ' ba lalo dito
40:31sa ating bansa. O ito sen from the men
40:34for the millennials and the genzy dahil
40:36sinabi niyo rin po na napakahirap ng
40:39pangyayari na to t's na naranasan niyo
40:41rin sa pangyayaring [tawanan] to. Ano po
40:43yung payo niyo sa mga millennials and
40:45genzina? Huwag kayong matakot umibig.
40:47Magkamali man kayo babangon at babangon
40:50kayo muli. [tawanan]
40:55Yun pala 'yun pala.
40:56>> Makakahanap ka pa rin ng totoo at tunay
40:58na kaligayahan. Ah [tawanan]
41:01actually interested ako sa PSA tuloy eh.
41:03Sayang alam mo yung PSA kailan ba? Tapos
41:05na yata yung budget ng PSA sa Senado eh.
41:07Um magandang matanong yung mga yun ha.
41:08Sir, yung mga diniscuss natin regarding
41:10sir mga data na ganon na hindi anong
41:13edad na ba nagpapakasal ngayon? Dumadami
41:14ba yung bilang na nagpapakasal o
41:16bumababa? Bumababa. Bumababa. Bumababa
41:18po. Ang alam ko rin sir, mas bumababa.
41:20So parang dahil nagka-pandemic, bumaba
41:23and then tumaas ng konti t's ngayon
41:25talagang downtrend. Hindi yung genzy
41:27parang medyo konti yung nag-aano
41:29papakasal. Maraming dapat maraming dapat
41:30pag-aralan na kaug ng bagay non. I'll
41:32give you an example. bumababa ang
41:34populasyon sa Europa particularly sa
41:36Italy. Nakita ko 'yung study don. Hindi
41:37nila malaman kung bakit. Nakita nila na
41:39'yung dahilan napakamahal mag-divorce.
41:42Although may divorce, napakamahal. So
41:44ang naging epekto konti ang
41:47nagpapakasal. Mm.
41:49>> At ang naging epekto dahil hindi sila
41:50kasal, ayaw nila mag-anak. So yung
41:52population generation. Oo. Oo. Yung
41:55generation. Sa Japan ganun din.
41:57Nagkaroon ng um career 'yung mga babae
42:00sa mahabang panahon wala. Nung nagkaroon
42:01ng career ayaw na rin nila mabuntis
42:03kahit may asawa. So iyung population
42:05nila is also aging and that is a problem
42:07with Japan now.
42:08>> Yes.
42:08>> Iyung one child policy ng China 30 years
42:10ago is now creating problems for them.
42:12Tumatandaan na rin yung kanilang
42:14populasyon. Pero yung mga binanggit kong
42:15bansang iyon um Japan, China, mayayamang
42:19bansa yan eh. Paano ang Pilipinas na
42:20mahirap? Pilipinas parang hindi naman
42:22yata nangyari yan sa Pilipinas. Hindi
42:24pa. Pero kung titingnan mo yung
42:25population growth rate natin bumababa
42:26ha. It used to be 2.1. Now I think it's
42:29at 1.7%.
42:30positive pa rin hindi siya negative pero
42:32bumababa siya ha at ang Pilipinas hindi
42:34mayamang bansa 'ag tumanda 'yung
42:36populasyon natin sino ang gagawa nng
42:37trabaho na bata lang ang makakagawa
42:39rason kung bakit may OFW sa iba't ibang
42:41bansa labor pa naman ang ating ano 'di
42:43ba um paano na 'yun these are social
42:46realities that we should be aware of and
42:48hopefully be looking ahead to and
42:49planning for Mes kasi may epektong
42:52tatama na lang sa atin yan sasampalin ka
42:53na lang ng katotohanan bigla na anyyari
42:56[tawanan] oo baka that will be part of
42:58how to convince the legislators
43:00yung sinabi ni so napakinggan po ang
43:02millennials at Jenzy sa ating
43:04legislation na ayaw magpakasal sa
43:06[tawanan] lahat lang sa sa lahat
43:08comprehensively
43:10hindi ikaw so anong payo mo in general
43:12hindi sa Genzy sa nanonood dapat bang
43:15katakutan ang kasal habang wala pang
43:17divorce o hindi dapat katakutan ang
43:19kasal kung hindi mo pa kilala ang iyong
43:21sarili at hindi mo pa nahi-heal kung ano
43:23yung mga napasa sao na what trauma or
43:26yung mga hindi mabuting trato sa atin ng
43:30Karanasan karanasan kasi madadala mo yan
43:32eh. Taos doon kayo hindi doon na hindi
43:35yun ang pag-uugatan ng Yes. Away. Opo.
43:38Hindi naman talaga katakutan pero isa
43:40usapin din to ng ah kailangan din tumaas
43:42yung ating access to what? Mental
43:45wellness programs. Definitely. Ayan. Yun
43:48kasi po talagang hindi m ikaw um magi
43:52anong you're married yourself? Yes. Sabi
43:55mo nga may caring, may suffering ' ba? I
43:57mean kasama yun. M
44:00>> ako ako pag-isipan pa rin talaga ang
44:01pag-aasawa kasi may iba parang yun pag
44:04in love kasal agad
44:06>> parang pag isipan kasi may mga legal
44:08consequences. Yun kasi yung hindi
44:09nae-explain although may mga counseling
44:11na ginaganap sa before marriage hindi
44:14kasi napapasama yung legal counseling sa
44:17marriage eh. Na dapat ah ito yung mga
44:19legal consequences pag nag-asawa ka.
44:21mag-a-advice ka na magpren sila ganon
44:23[tawanan]
44:24>> may mga ganon t's lawyer ulit kasi may
44:26contract
44:28>> yun dapat pag-isipan talaga bago pumasok
44:31alamin kung ano yung pinapasukan na na
44:33relasyon ano yung mga consequences niyan
44:36para pagka nandun na kayo alam niyo kung
44:39paano din pabor ka ba sa trial marriage
44:41I'm being I'm being I'm being
44:42politically say trial a living trial
44:45marriage okay para kailan mo ba mal sabi
44:48ni ako doon mo lang tunay [tawanan] na
44:50makikil kilala kapag ka nasa isang
44:53bubong na lang kayo yung tunay na ugali
44:55lalabas ako naninwala ako d ako
44:57naniniwala ako do na hindi requirement
44:59pero path yonan yun para maging mas
45:03siguro ka sigurado ka ako naniniwala ako
45:06doon na hangga't hindi mo siya
45:07nakakasama sa isang bahay sa isang
45:10bubong hindi mo makikilala 'yun kas
45:12tapos 'yun doun mo malalaman kung
45:14talagang kahit gaano kagwapo mabango
45:15'yun hindi mo alam baboy pa lang sa
45:17bahay ba oo or sa CR o [tawanan] sa CR '
45:19ba parang paano Tatagal non hindi
45:22inaangat yung toilet is 'di ba? Away na
45:24meron niyo lang pinag-aawayan ng
45:26paulit-ulit. Away yun ah. O as petty as
45:28that may be ano ah nagkakaproblema may
45:30mga O sige yung hindi binababa issue rin
45:33[tawanan] yon issue naang hindi inaangat
45:35issue bang hindi binababa naman yung
45:37pangalawa [tawanan]
45:39kasi pagubuhay ang lamig.
45:43Hindi. So is it a path for you? No. Is
45:45it a path? That yung mga ganyan it's a
45:47case to case basis na din sa mga tao.
45:49Kasi may magkarelasyon na si na taon
45:51hindi sila nagsama ni minsan bago
45:52kinasal. Yes. Tapos mas matagal pa yung
45:54pagsasama nila bilang boyfriend at
45:56girlfriend kaysa sa tinagal nila bilang
45:58mag-asawa. [tawanan]
46:00Hindi may ganon. Kasi sir parang
46:01na-pressure sila. Meron akong case na
46:03ganyan. 10 taong nag-live in nung
46:06nag-asawa niya na-pressure yung babae.
46:08Nag-iba daw ng ugali.
46:11naging poss so parang sila naghiwalay
46:15very paradoxical sir na parang nung
46:17hindi sila nagpapakasal parang mas okay
46:20sila kesa nung nagpakasal na sila sabi
46:23nila na pressure daw sila and dun sa
46:24legal consequences nag-iba yung ugali
46:27nila ako generally longterm lang talaga
46:29ako e kasi wala hindi as they say you
46:31always wanted to be the last of cours
46:34>> but then again kahit gaano man ka-caring
46:36o ka-suffering yan um i believe you have
46:39fight for it. Sana may napulot po kayong
46:42kaalaman o aral sa aming pinag-usapan.
46:44Sa muli, maraming salamat sa inyong
46:46pakikinig at pagsali. Dito lamang sa
46:48cheesewezapang may laman kaugnay sa
46:51kausapin ng divorce, Declaration of
46:54Nality, Legal Separation, Vowy. At ang
46:57bilang huling yugto ng VO ay ang
46:59divorce.
46:59>> Divce. [tawanan]
47:01>> Simulan natin doon. Tapusin natin doon.
47:03At ano man ang mangyari kaugnay ng mga
47:04panukalang batas na ito sa kongreso,
47:06oras at panahon lamang po ang
47:08makakapagsabi. Maraming maraming salamat
47:11sa muli. Ito po ang usapang mayaman.
47:18H