O Gece Çatal Fırlatanlar: Ahmet Kaya

0:01[müzik]

0:04Siyasetçilerin gazıyla bölünen toplumlar

0:06yok olmaya mahkumdur. [müzik]

0:11Farkındaysanız mesele daima aynı. Böl ve

0:14yönet. Bizde de çeşitli isimleri var bu

0:16durumun. Mesela sağcılar ve solcular.

0:19Ahmet Kaya ise yıllarca bu iki tarafın

0:21da dinlediği bir adamdı. Ta ki o meşhur

0:2310 Şubat 1999 gecesine kadar kameraların

0:26karşısına geçip tek bir cümle

0:28söyleyecekti ve devamında masasına

0:30çatallar fırlatılacak. Gazetelerde vatan

0:33haini ilan edilecekti.

0:37Biz yaşanımız boyunca Türkiye'nin

0:40bölünmez bütününü savunduk ama Kürt

0:43halkının rakesini reddeden insanların da

0:46kafasından inmeyeceği bu böyle birde

0:50>> yürekli bir televizyoncu yok mu

0:51konuşacağız? Size laf söyledim o adam o

0:54adamı atın.

0:55>> Türk diye bir şey yoktur

0:56>> bölücülük yapıyor.

0:57>> Yıllarca bunu söyledim. Kürtür kardeştir

1:00ve yıllarca da böyle ve biz yıllarca

1:03Türkiye'nin bölünme bütünü savunduğumu

1:04söyledim. binlerce yıl daha

1:06bölünmeyeceğini savunuyorum ama Kürt

1:07realitesini sahiplenmek ve kabul etmek

1:09zorundadır bu ülke. Bunu söylüyorum. Bu

1:11kadar. Yani

1:11>> işin asıl garip kısmı o gece linç edilen

1:14bu adam ölümünden 13 yıl sonra bu kez

1:16Türkiye Cumhuriyeti'nin en tepesinden

1:18ödül alacaktı. Aynı ülke, aynı sanatçı

1:21ve 13 yıl. Peki bu 13 yılda [müzik] ne

1:23değişti? Ahmet Kaya mı, Türkiye mi yoksa

1:26sadece ona bakışımız mı? Çünkü bu

1:29hikayenin asıl tuhaf tarafı Ahmet

1:31Kaya'nın nasıl öldüğü değil. Türkiye'nin

1:33onu yaşarken nasıl gördüğü. Karşınızda

1:36Ahmet Kaya.

1:46[müzik]

1:53[müzik]

1:54Tüm bu yaşananları anlamak için 70'lerin

1:56başına Ahmet Kaya'nın İstanbul'a ilk

1:58ayak bastığı O günlere gidiyoruz.

2:00Malatya'dan kalkıp Koca Mustafa Paşa'ya

2:02geliyorlar ailece. Ama şehir öyle hoş

2:05geldin demiyor adama. Üzerindeki o taş

2:07şalılık hemen göze batıyor tabii.

2:09Mahalleli, mesafeli arkasından açık açık

2:12diye fısıldayanlar bile var. Ahmet

2:14Kaya da oralı gibi görünmek istiyor

2:16aslında. Saçlarını uzatıyor. Altına

2:18İspanyol paça pantolon diktiriyor ama

2:21nafile. Dönüp aynaya bakınca kendi de

2:23yakışmadığını itiraf ediyor zaten. Ama

2:26tabii ki tek dert bu da değil. Çünkü

2:28evde tencere kaynamak zorunda. Bu yüzden

2:31okulu orta 2'de bırakıp doğrudan sokağa

2:33atılacaktı. Topkapıda bir benzinlikle

2:35elleri donana kadar araba yıkıyordu ve

2:37sonra Mısır çarşısının arkasında [müzik]

2:39korse tezgahı açtı. İşte hayatını kökten

2:42değiştirecek o ilk buluşma tam bu

2:43tezgahın başında başlıyor. Hemen yan

2:46tezgahta kaset satan vatan mühendislik

2:48öğrencisi bir genç var. Adı Osman.

2:50İkilerinin arkadaşlıkları ilerledikten

2:52sonra Osman bir gün onu siyasi bir

2:54derneğe kayıt ettirecek. Günümüzde bile

2:56ailelerin en çok korktuğu şey kötü

2:59arkadaş seçimidir. Arkadaş sizi vezir de

3:02eder, rezil de. Ve Ahmet Kaya o kapıdan

3:04içeri girdiği an 70'ler Türkiye'sin o

3:07borut kokan sokaklarının tam ortasına

3:09düşüyor. Bildiriler dağıtıyor. Eylemlere

3:11katılıp polis copu yiyor. Yani

3:14anlayacağınız artık sokak neyse Ahmet

3:16Kaya da ona dönüşüyor. Ama onu bu

3:19kalabalıkta diğerlerinden ayıran bir

3:20özelliği var. Yeteneği ve bağlaması.

3:23Ahmet Kaya o dönemde parmaklarını

3:25tellere serçe vuruyordu. Hatta bir gün

3:27dönemin halk müziği ustasının yani Ruhi

3:30Su'nun karşısına çıktığında Ruhi Su

3:32kendisini ısık bir suratla dinliyordu.

3:34Çünkü Ahmet Kaya'nın o hırçın tarzı hiç

3:36hoşuna gitmemişti. Peki Ahmet Kaya geri

3:39adım atar mı? Asla. Bilerek

3:41değiştirmiyordu tarzını. Kibar bir müzik

3:43onun yaşadığı sokaklara uymuyordu.

3:45Sokakta kan ve kavga var. O da o sokağın

3:48kavgasını çalıyordu zaten. Başım belada

3:53adamın [müzik]

3:53bir bu sokakta cebinde adresin bulundur.

3:58Başım belada [müzik]

4:00tabanca buşum helada. Nereden baksan

4:04tutarsızlık nereden baksan tutarsızlık

4:07nereden baksan ahmş.

4:10>> Evet. Gel zaman git zaman. O sokak iyice

4:13çığrından çıkıyor. Sağcıyla solcunun

4:16aynı duvara afiş asarken birbirini

4:18indirdiği günler. Ahmet Kaya her an

4:20namlunun ucunda. Babası bakıyor ki

4:23olacak gibi değil. Oğlumun bir sokak

4:25köşesinde cesedini toplamaktansa

4:27askerlik şubesine gidip kendi oğlunu

4:29asker kaçağı diye bizzat ihbar edecekti.

4:32Ve Ahmet askere uğurlanırken evde bayram

4:34havası vardı. Çünkü Ahmet'in o

4:36cehennemden sağa çıkabilmesinin tek yolu

4:39askere gitmesiydi. Ama askerlik bitip

4:41döndüğünde o kaçtığı sokaklara bile

4:43mumla aratacak devasa bir felaket kapıyı

4:45çalacaktı. Silahlı Kuvvetler, Aziz Türk

4:48milletinin hakkı olan refah ve

4:50mutluluğu, vatan ve milletin bütünlüğü

4:52ve gittikçe etkisi azalmaya, azaltılmaya

4:55çalışılan Atatürk ilkelerine yeniden güç

4:58ve işlerik kazandırmak, kendi kendini

5:01kontrol edemeyen demokrasiyi sağlam

5:04temeller üzerine oturtmak, kaybolan

5:06devlet otoritesini yeniden tesis etmek

5:09için yönetime el koymak zorunda

5:11kalmıştır.

5:12>> Tarih 12 Eylül 1980. Sabah radyolardan

5:15Hasan Mutlucan maaşları yükseliyor.

5:17Sokaklara tanklar iniyor ve Ahmet Kaya

5:20için asıl büyük kabus işte şimdi

5:23başlıyor. 12 Eylül sabahı tanklar

5:25sokaklara indiğinde Ahmet Kaya

5:26askerliğini yeni bitirmişti. Kafasındaki

5:29plan siyaseti, kavgayı, gürültüyü arkada

5:31bırakmak, evlenip düzenli bir hayat

5:33kurmaktı. Nitekim evlendi de çok

5:36geçmeden kızı çiğdem dünyaya geldi. Yani

5:38tam artık duruldum. Ailemi

5:40geçindiriyorum dediği günlerden

5:41bahsediyoruz. Ama 12 Eylül postalı

5:44kimsenin geçmişini öyle kolay kolay

5:46unutmuyordu. Darbe yönetimi 70'li

5:48yıllarda derneklere girip çıkmış, afiş

5:50asmış kim varsa tek toplamaya başladı.

5:53Ahmet Kaya da o fırtınadan kaçamadı.

5:55Kendini bir anda siyasi davaların,

5:58sorguların ve cezaevinin içinde buldu.

6:00İçeride geçen o aylar sadece gençliğini

6:02değil yeni kurduğu yuvasını da

6:04darmadağan etti. Eşiyle yollara ayrıldı.

6:07Takvimler 1984'e gösterip cezaevinin

6:10demir kapıları açıldığında tablo

6:12sabıkalı bir adam, dağılmış bir aile,

6:14kucakta küçük bir kız çocuğu ve cepte

6:16olmayan tek kuruş para.

6:18>> Metresin önünde durdum. Hasretim yerlere

6:23vurdum. [müzik]

6:26Ben dağlarda uçan uçtum. Uçan kuştum.

6:31[müzik] Kanatlarımdan

6:33vuruldum.

6:35Hani derler ya düşenin dostu olmaz diye.

6:37Ahmet Kaya da tam olarak o günleri

6:39yaşıyordu. Fakat kafasındaki plan yine

6:41netti. Ne olursa olsun bir kaset

6:43yapacaktı. Çevresinden boş toplayıp ilk

6:46albümü Ağlama Bebeğimi çıkardı.

6:48>> Ağlama [müzik] bebek ağlama sen de. Umut

6:53sende yarınlı sen de ağlama bebek.

6:57>> İlk günlerde sadece 300 adet satmıştı

6:59kaset. Tam bu işte battı. Daha kötü ne

7:02olabilir derken kasete devletin eli

7:05değecekti. Uzaklarda bir yer var. Şarkı

7:07sözü devletin dikkatini çekmişti. Ahmet

7:10Kaya ifadeye çağrılıp buradaki uzaklar

7:12kelimesini sosyalizmi mi kastettiğini

7:14sorguladıktan sonra kaset hakkında

7:16anında toplatma kararı çıkartıldı. Ancak

7:19hepimizin bildiği üzere yazılı olmayan

7:21bir kural var. Bir şeyi ne kadar

7:23yasaklarsanız ona olan ilgi ve merak o

7:25kadar katlanır. Dosya Suriye Dönmezer

7:28Başkanlığı'ndaki bilirkişi heyetine

7:29gitti. Heyet suç unsuru yoktur deyip

7:32yasağı kaldırdığı anda o kaset tam 15

7:35günde 470.000 adet sattı. Yani devletin

7:38sansörü Ahmet Kaya'ya tarihin en büyük

7:40bedava reklamını yaptırmıştı. Ahmet Kaya

7:43stüdyoda yeni kayıtlar yaparken hayatını

7:45değiştirecek bir kadınla tanıştı. Gülten

7:48Hayaloğlu ikili kısa süre sonra evlendi

7:51ve Gülten Kaya onun sadece hayat

7:52arkadaşı değil menajeri ve en büyük yol

7:55arkadaşı oldu. Gülten Hanım o sırada

7:57Medris cezaevinde idamla yargılanan

7:5920'li yaşlarındaki şair Nevzat Çelik'in

8:01şiirlerini dışarı sızdırıyordu. Bu

8:03şiirlerden birini doğrudan Ahmet

8:05Kaya'nın eline geçti. Şafak türküsü.

8:08Ahmet Kaya eline sazı alıp o idam

8:10şiirini seslendirdi.

8:11>> Beni [müzik] burada [şarkı söyleme]

8:14arama

8:16arama. Anne

8:23[müzik] saçlarına

8:26yıldız düşmüş. Koparma anne ağlama.

8:32>> Ve o albüm tüm Türkiye'de infial

8:33yaratmıştı. Ardından Gülten'in abisi,

8:36usta söz yazarı Yusuf Hayaloğlu ile

8:38ortaklık başladı. Ahmet Kaya artık

8:40sadece kenar mahallelerinin değil lüks

8:42ciplerin, üniversite amfilerinin ve iş

8:45adamlarının da dinlediği bir fenomene

8:47dönüşmüştü. 1992'de İstanbul vergi

8:49rekortmenleri arasına girdi. Ödülünü

8:52alırken kürsüye çıkıp bürokratların

8:53yüzüne karşı devlet bu vergiyi

8:56varoşlardaki yoksul çocukları harcasın

8:58diyecek kadar da pervasızdı. Peki bu

9:00yükselişte kendi [müzik] çevresi yani

9:02sol çevreler onun arkasında mıydı

9:04derseniz tam tersine. Ahmet Kaya 1993'te

9:07Küba'dan 17 kişilik bir müzik grubunu

9:09Türkiye'ye getirdi. Pamukkale'de Kübalı

9:11müzisyenleri Türk rakısı ısmarladı diye

9:14sol çevreler ayağa kalkacaktı. Yani bir

9:16tarafta devleti karşısına alan diğer

9:18tarafta kendi çevresine sığmayan yapa

9:20yalnız bir adam vardı.

9:22>> Onlara rakkı smarladım. Bizim derinciler

9:24geldiler bana ne dediler biliyor

9:25musunuz? Y ne yapıyorsunuz kardeşim?

9:27Bunlara niye rakı içiyorsunuz?

9:28yozlaştıracak mısınız? [müzik] Ya insaf

9:30be birader ya. Bu adamlar zaten devrimi

9:32yapmışlar. Bu adamlar rakitse ne olur ki

9:34yani?

9:35>> Fakat asıl büyük fırtına kapıdaydı.

9:37Çünkü Türkiye 28 Şubat sürecine girecek

9:40ve Ahmet Kaya iki tarafın da kırmızı

9:42çizgilerini aynı anda çiğneyecekti.

9:4490'ların ortasına gelindiğinde Ahmet

9:46Kaya artık Türkiye'nin en çok dinlenen,

9:48en çok satan isimlerinden biriydi. 1994

9:51yılında çıkan şarkıların dağları albümü

9:53tam 2.800.000 satarak resmi bir rekora

9:56imza attı. Ama bu devasa satış rakamı

9:59beraberinde ciddi bir baskıyı da

10:00getirecekti. O dönem Anadolu'da ve

10:03Güneydoğu'da arabasında Ahmet Kaya

10:04kaseti bulunan insanlar çevirmelerde

10:06durduruluyor, karakollara götürülüp

10:09sorgulanıyordu. Kaseti satmak bir yana,

10:11arabada çalmak bile şüphe çekmeye

10:13yetiyordu. Valilikler peş peşe devreye

10:15girdi. Bursa, Antalya, Elazığ konserleri

10:19güvenlik gerekçesiyle birer birer iptal

10:21edilmeye başlandı. 1995 yılında

10:24Galatasaray meydanıa Cumartesi Anneleri

10:26eylemleri başladığında oraya gidip o

10:28annelerin yanına oturan ilk

10:29sanatçılardan biri yine kendisiydi.

10:32Onlar için Beni Bul anne şarkısını

10:34besteledi.

10:35>> Elim kan içinde [müzik]

10:37yanına gel yanına anne.

10:42İki yanımda iki polis ellerim kelepçede.

10:48Beni bul, beni bul anne. [müzik]

10:53>> Evet, bu dakikaya kadar videoyu

10:54izlediyseniz öncelikle bu videoyu

10:56beğenmeyi, aynı zamanda bu tip

10:57içeriklerin devamı ettirebilmem adına

11:00kanalıma ücretsiz bir şekilde abone

11:02olmayı unutmamanızı rica ediyorum.

11:04Unutmayın, siz varsanız biz varız.

11:07[çığlık]

11:14>> [çığlık]

11:18[müzik]

11:21>> Benun öğrencilik alıyorum. Bırak bırak.

11:28>> Ardından ülke 28 Şubat sürecine girdi.

11:31Başörtüsü yasakları tartışılırken sol

11:33çevrelerin büyük bir kısmı bu konuya

11:35sessiz kalmayı seçti. Ahmet Kaya ise

11:37televizyon ekranlarına çıkıp doğrudan

11:39şunu söyledi.

11:40>> Demokrasiyi savunuyorum. Üniversitede

11:41insanlar pantolonla giriyorsa

11:44türbanla da girmeli.

11:45>> Sistemler ve koşullar ne olursa olsun

11:48benim annemin kafasındaki türbanı kimse

11:51çıkartamaz. [coşkulu tezahürat]

11:54Ve biz türbanlara zulmeden insanların

11:57tam tepesinde olacağız. Bunun başka yolu

11:59yok şerifler. İnanca saygı, düşünceye

12:01özgürlük. Gerçek budur.

12:03>> Bu sözler sol kesimde ciddi bir tepki

12:05yarattı. Yıllarca kasetlerini alan bazı

12:08çevreler Ahmet Kaya'ya karşı tarafa

12:10yanaşıyor. Dönek demeye başladı. Sağcısı

12:13da solcusu da onu kendi tarafında görmek

12:16istiyordu. Ama Ahmet Kaya hiçbir kalıba

12:18girmiyor. Sadece doğru bulduğu şeyi

12:20söylüyordu. Nitekim dönemin İstanbul

12:23Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Tayyip

12:24Erdoğan okuduğu bir şiiri yüzünden hapis

12:27cezası aldığında da tavrı değişmedi.

12:29>> Cumhuriyetimizin 75. yıl dönümünde daha

12:32güzel günleri yaşamak, cumhuriyeti daha

12:35özgür yaşamak, inanca saygının,

12:38düşünceye özgürlüğün olduğu

12:40cumhuriyetleri yaşamak dileğiyle ve

12:42artık şarkı söyleyenlerin ve şiir okuyan

12:45insanların tutuklanmadığı,

12:47tutuklanmayacağı cumhuriyetlerde bir

12:49daha görüşmek üzere diyorum ve hepiniz

12:52hoş geldiniz. Şeref verdiniz arkadaşlar.

12:54Pınarisar cezaevine teslim olmadan önce

12:56düzenlenen o büyük veda mitinginde

12:58cezaevine giren bir siyasetçiye şafak

13:00türküsü ile sahnede destek veren tek

13:02solcu yine sanatçı Ahmet Kayaı. Son

13:05olarak bütün dışarıdaki insanlara, şu

13:07anda bizi televizyonlardan daha sonra

13:09ezecek olan cezaevindeki bütün

13:11tutuklulara ve cezaevine gidecek bütün

13:14yürekli insanlar için

13:15>> beni [müzik]

13:16buradama

13:20arama anne [şarkı söyleme]

13:22[müzik]

13:23taçlarına

13:25yıldız düşmüş

13:28oğlan

13:30ne [şarkı söyleme][müzik] olamaz.

13:32Aslında belki de hepimizin örnek alması

13:34gereken duruş bu. Çünkü ülkemizde takım

13:36tutar gibi particilik ya da bile göre

13:38haının üzerine bir adamın arkasında

13:40ilerlemek bana çok mantıklı gelmiyor.

13:43Tabii cebiniz ağırlaşmıyorsa. Ahmet Kaya

13:46ise o dönemde konserlere iptal edilen,

13:48televizyon programlarında açık hedef

13:49haline getirilen bir isimdi. Ve 10 Şubat

13:521999 gecesi geldiğinde Magazin

13:54Gazetecileri Derneği'nin ödül töreninde

13:57Ahmet Kaya'nın hayatını tamamen

13:58değiştirecek o olaylar başlayacaktı.

14:00Evet bu noktada ufak bir ara vermek

14:03istiyorum. Aranızda kendi işini kurmak

14:04ya da internetten satış yapmaya başlamak

14:06isteyenler varsa burası sizin için

14:08önemli. E-ticarete girerken her şey

14:10güzel görünür. Siteyi kurarsınız,

14:12ürünleri yüklersiniz ve satışlar gelir.

14:15Ama iş büyümeye başlayınca

14:16beklemediğiniz faturalar, artan trafikte

14:18gelen ekstra maliyetler ve bir sorun

14:20olduğunda ulaşacak birini bulamamak gibi

14:22dertler çıkıyor. İşte tam bu yüzden bu

14:25videonun destekçisi olan IKAS'tan

14:26sizlere bahsetmek istiyorum. Sitenize

14:28bugün 1000 kişi, yarın ise 100.000 kişi

14:31girsin. Trafik arttı diye ekstra fatura

14:33çıkmıyor. Yani trafik sınırsız. Ama

14:36düşününce e-ticarette mesele sadece site

14:38açmak değil satış yapabilmek. İKAS'ın

14:40içerisinde de bunun için hazır pazarlama

14:42araçları bulunuyor. Örneğin sepetini

14:44bırakıp çıkan müşterilere hatırlatma

14:46gönderebiliyor. Ek ürün önerisi ile

14:48birlikte satışları arttırmaya

14:49çalışabiliyorsunuz. Ve size burada güzel

14:51bir haberim var. Çünkü İKAS'ta şu an bir

14:53kampanya var. 2 yıllık paket alanlara 1

14:56yıl hediye ediliyor ve [müzik] 36.000

14:58000'ye varan kargo desteği. Evet, kendi

15:00işinizi kurmayı ya da mevcut mağazanızı

15:02daha sağlam bir altyapıya taşımayı

15:03düşünüyorsanız hiç durmayın.

15:05Açıklamadaki bağlantıdan ikas.com'a göz

15:07atabilirsiniz. Şimdi hikayemize

15:10kaldığımız yerden devam edelim

15:11>> ve yılın müzik yıldızı Ahmet Kaya.

15:15>> Evet 10 Şubat 1999 gecesi Ortaköy'deki

15:18Pinas Otel Magazin Gazetecileri

15:20Derneği'nin ödü töreni var. Salona

15:22baktığınızda dönemin pop starları, dizi

15:24oyuncuları, televizyon yöneticileri yani

15:27piyasanın bütün ünlü isimleri eksiksiz o

15:29masalarda. Ahmet Kaya da yılın sanatçısı

15:31ödülünü almak üzere eşi Gültan Kaya ile

15:34bir masada oturuyordu. Sırası geldiğinde

15:36sahneye çıkıp ödülü alıp mikrofona doğru

15:38eğildi ve o tarihi konuşmayı yaptı. Ben

15:42bu ödülü yalnızca kendi adıma değil, bu

15:45ödülü İnsan Hakları Derneği adına, bu

15:47ödülü Cumartesi anneleri adına, bu ödülü

15:51magazine emek veren bütün insanlar

15:53adına, bu ödülü bütün Türkiye halkına

15:55adına alıyorum. Bu misyonu sana kim

15:57yükledi diye sormasınlar. Ben bu misyonu

16:00bana Tarih yükledi. Önümüzdeki kasette

16:02Kürt asıllı olduğum için Kürtçe bir

16:05şarkı yapıyorum ve Kürtçe bir de klip

16:07çekiyorum. Ve bu klibi yayınlayacak

16:09yürekli insanların olduğunu da

16:11biliyorum. Yayınlamazlarsa

16:13Türkiye as halkıyla nasıl hesaplaştığını

16:16da biliyorum. Teşekkür ederim.

16:17>> İşte Ahmet Kayan'ın söylediği bu sözler

16:19yıllarca unutulmayacak büyük bir

16:20kırılmanın başlangıcı oldu. Salonda önce

16:23derin bir sessizlik yaşandı. Hemen

16:25ardından masalardan uğultular, omurtular

16:27ve yuamalar yükseldi.

16:33Daha düne kadar aynı masada oturdu.

16:35Kulislerde elini sıkan o ünlülerin büyük

16:37kısmı kafasını çeviriyordu. Tam o

16:40kargaşada Serdar Ortaş sahneye çıktı.

16:42Şarkısının sözlerini "Bu devirde kimse

16:44sultan değil. Bu vatan bizim. Ellerin

16:47değil." diye değiştirerek okumaya

16:48başladı.

16:50>> Atatürk yolunda tüm Türkiye. [müzik]

16:54Bu vatan bizim

16:56ellerim.

17:00Arkasından salonda hep bir ağızdan 10

17:02yıl marşı söylendi. Ortalık bir anda

17:05savaş alanına dönmüştü. Türkü

17:09cumhurbaş.

17:22Ahmet Kaya'nın masasına çatallar

17:24bıçaklar fırlatılıyordu. O koca salonda

17:26araya giren göğsünü siper eden sadece

17:29birkaç kişi vardı. Ahmet Kaya ile işini

17:31o öfkeli kalabalığın arasından güç bela

17:33çıkarıp güvenli bir araca bindirdiler. O

17:36geceden sonra kaya ailesi için tam

17:38anlamıyla bir kabus başladı. Tehdit

17:40telefonları peş peşe geliyordu. Ama asıl

17:43büyük kamuoyu baskısı gazete

17:44manşetleriyle patlayacaktı. Çünkü

17:46olaydan sadece 4 gün sonra 14 Şubat

17:491999'da Hürriyet Gazetesi Ayıp ettin

17:52gözüm manşetini attı. Haberde Ahmet

17:54Kaya'ın 1993'te Berlin'de terör örgütü

17:56filamaları ve sözde bir Kürdistan

17:58haritası önünde konser verdiği iddia

18:00ediliyordu. İşin dikkat çeken tarafı

18:02yıllar sonra 2010'da o konserin

18:04görüntüleri tekrar gündeme geldiğinde

18:06haberdeki o temel iddiaların

18:07görüntülerle örtüşmediği ortaya çıktı.

18:10Fakat o günün şartlarında kimsenin

18:12gerçeği bekleyecek sabrı da yoktu. Bu

18:14haberin ardından Devlet Güvenlik

18:16Mahkemesi devreye girdi ve Ahmet Kaya

18:18hakkında toplam 10,5 yıl ağır hapis

18:20sistemi ile iki ayrı dava açıldı.

18:23Soruşturma sırasında haberin dayanağı

18:25olan kayıtlar istendiğinde Hürriyet

18:27Hukuk Bürosu mahkemeye resmi bir yazı

18:28gönderdi. Yazıda ise aynen şu ifadeler

18:31yer alıyordu. 14 Şubat 1999 tarihli

18:34nüsamızda yayınlanan habere dair

18:36elimizde kaset, görüntülü ses bandı gibi

18:38bir doküman bulunmamaktadır. Yani

18:40gazetenin kendi resmi beyanına göre bu

18:42haberle ilgili ellerinde kaset,

18:44görüntülü ses bandı ya da benzeri hiçbir

18:47somut doküman bulunmuyordu. Ama ok

18:49yaydan çıkmıştı bir kere. Ahmet Kaya

18:51için artık bu ülkede nefes alacak bir

18:53alan kalmamıştı. 16 Haziran 1999'da

18:56Türkiye'den ayrılarak Paris'e gitti.

18:59Fakat o gittikten sonra da iddiaların

19:01ardı arkası kesilmedi.

19:03>> O olayı 1997 yılında patlatan bir gazete

19:0694 yılında bana ödül veriyor. Yılın

19:07sanatsızlı ödülünü veriyor. Benim o

19:09işlediğim suçu 6 sene sonra saklıyor ve

19:11sonra sonra kalkıyor. Diyor ki Ahmet K

19:12bunu bunu yaptı. Yalan yalan yalan.

19:14Küllü yalan. Bunların hepsi yalan.

19:16gidişinden yaklaşık bir ay sonra 20

19:18Temmuz 1999'da Hürriyet bu kez Müni

19:21konseri iddiaları üzerinden o meşhur vay

19:23şerefsiz manşetini attı. DGM'deki

19:25yargılama ise gıyabında sonuçlandı.

19:28Ahmet Kaya toplam 3 yıl 9 ay ağır hapis

19:30cezasına çarptırıldı ve Ahmet Kaya bir

19:33daha o çok sevdiği memleketine geri

19:35dönemedi. Paris sokaklarında geçecek

19:37olan o sancılı yalnız ve buruk sürgün

19:39günleri resmen başlamıştı. Evet. Fransa

19:42İn'de takvimler 16 Haziran 1999'u

19:45gösteriyordu. Hani dışarıdan

19:47baktığınızda Avrupa'ya gitti, kurtuldu

19:49gibi görünebilir ama kızın ayağı hiç

19:51öyle değildi. Yıllarca kasetleri

19:53milyonlar satan bir adam bir günde

19:55dilini bilmedi. Sokaklarında kimsenin

19:57onu tanımadığı bir şehre düşmüştü.

19:59Geride bıraktı Türkiye'sinde ise

20:01hakkındaki davalar gıyabında sürüyor.

20:03Televizyon ekranlarında ismi her gün

20:05hedef tahtasına konuyordu. Ama Ahmet

20:07Kaya o gece söylediklerinden bir adım

20:09bile geri adım atmayacaktı. Paris'te

20:12sürgündeyken ödül gecesinde linç

20:14edilmesine sebep olan o sözünü tuttu.

20:16Sözü ve müziği kendisine ait olan Kürtçe

20:19şarkısını kaydetti ve klibini çekti.

20:21Aynı zamanda yeni albümü hoşça kalın

20:24gözüm için çalışmalara başlamıştı.

20:26İçindeki memleket hasretini ve

20:28kırgınlığını geceler boyu stüdyoda

20:30notalara döküyor. O kayıtları

20:32tamamlamaya çalışıyordu. Fakat ömrü o

20:34şarkıların bittiğini görmeye yetmedi. 16

20:37Kasım 2000 sabahı Paris'teki evinde

20:40henüz 43 yaşındayken geçirdiği ani bir

20:42kalp krizi sonucu hayatını kaybetti.

20:45Yani Ahmet Kaya artık yoktu ama stüdyoda

20:48arkasında bıraktı. Henüz mixi bile

20:50bitmemiş yarım kayıtları vardı. O

20:52vokaller, o enstrümanlar ölümünden sonra

20:55bir araya getirilip Hoşça kalın gözüm

20:57albümü 2001 yılında yani kendisi

20:59aramızdan ayrıldıktan sonra

21:01yayınlanacaktı. 17 Kasım 2000'de

21:03cenazesi Paris'teki tarihi bir mezarlığa

21:05götürüldü. Düşünsenize daha bir yıl önce

21:08İstanbul'da kameralar önünde masasına

21:10çatal bıçak fırlatılan adam şimdi

21:12memleketinden binlerce kilometre uzakta

21:14on binlerin omuzlarında sonsuzluğa

21:16uğurlanıyordu. Naşinin Türkiye'ye

21:18getirilmesi tartışıldığında ise eşi

21:20Gültenkaya tavrını net bir şekilde

21:22koymuştu. Bu ülke kendi geçmişiyle o

21:25yasaklarla ve manşetlerle tam anlamıyla

21:27yüzleşmedikçe [müzik] Ahmet Kaya

21:29memleketine dönmeyecekti.

21:30>> Avrupa'da söylüyorum

21:33yaz da olsa kış da olsa fark etmez. Ben

21:34geceleri çok üşüyorum. Sorun kalorifer

21:37sorunu değil. Sorun yorgansız oluşum

21:39sorunu da değil. Beni üşüten tek bir şey

21:41var. Ben vatansızlıktan üşüyorum. Bizi

21:44vatanımızdan, yerimizden ve yurdumuzdan

21:47eden bütün insanlara söylüyorum. Bir gün

21:50mutlaka döneceğiz. Ama öyle ama da

21:53böyle.

21:55[müzik]

21:58Burada hem videonun hem de hikayenin

22:00bittiğini sanabilirsiniz ama Türkiye ile

22:02Ahmet Kaya arasındaki o büyük yüzleşme

22:04henüz yeni başlıyordu. 2001'de yarım

22:06kalan albümü çıktı. 2002'de ise

22:08Türkiye'nin en farklı tarzlarındaki

22:10sanatçıları bir araya gelip Dinle

22:12Sevgili Ülkem albümünde onun şarkılarını

22:14yeniden seslendirdi. [müzik] Fakat asıl

22:16tarihi ironi ölümünden yıllar sonra adım

22:19adım sahneye konacaktı. Takvimler 1 Ocak

22:212009'u gösterdiğinde devletin resmi

22:23televizyonu TRT6 Kürtçe bir şekilde 24

22:26saat yayına başladı. Bir durup düşünün.

22:2910 Şubat 1999 gecesi çıkıp sadece Kürtçe

22:32bir şarkı söyleyeceğini ve klip

22:34çekeceğini söylediği için salonu ayağa

22:36kaldıran o talep tam 10 yıl sonra bizzat

22:38devletin televizyonunda günün [müzik]

22:39her saati yayınlanıyordu. Ardından o

22:42geceye dair itiraflar ve pişmanlıklar

22:44birer birer gelmeye başladı. Hürriyet'in

22:46o dönemki genel yayın yönetmeni Ertuğrul

22:48Özkök, "Yıllar sonra o manşetlerdeki

22:51meslek hayatımın en büyük hatası ve

22:53vicdan azabı." diyerek kabul etti.

22:55>> Ahmet Kaya, "Her gün geliyorum ve

22:56söyledim ben Ahmet Kaya ile ilgili

22:58şeylerimizi. Halbuki ben mesela şimdi

22:59bugün olsa Ahmet Kaya [müzik] gelse

23:01keşke onunla oturup sohbet etse burada

23:02diye düşünüyorum. Keşke masanın

23:04etrafında olsa onunla sohbet etsek, her

23:06konuyu konuşsak."

23:07>> O gece sahnede marş okuyan Serdar Ortaç,

23:09defalarca kamuoyu önüne çıkıp gaza

23:11geldiğini ve hayatı boyunca bu

23:13pişmanlığı taşıyacağını anlattı.

23:15Rahmetli Ahmet Kaya konusunda o sahnede

23:18olmaktan [müzik] pişmanım. Grubun içinde

23:21o an yaşamaktan pişmanım. Allah benim

23:24belamı [müzik] versin ki o gün orada

23:26olduğum için herkes diyor ki çatal

23:28attın. Hiçbir şey atmadım. 10 yıl

23:30marşını okudum. Orada marş oku dediler.

23:33Ben de 20 yaşında, [müzik] 25 yaş kaç

23:35yaşındaysam binlerce kez özür diliyorum.

23:37Binlerce bütün Ahmet Kaya hayranlarından

23:40[müzik] binlerce ama inşallah kabul

23:42ederler. En büyük pişmanlıklarımdan

23:45biridir rahmetlinin [müzik]

23:46bu yaşadıklarına alet olmak. Allah

23:49belamı versin.

23:51>> 1999'da Pınarhisar cezaevine giderken

23:53Ahmet Kaya'nın kendisine verdiği desteği

23:55unutmayan dönemin başbakanı Recep Tayyip

23:57Erdoğan 2013 yılındaki Meclis grup

24:00toplantısına ödül gecesini [müzik]

24:01hatırlatarak o salondakilere doğrudan

24:03şöyle seslendi.

24:04>> O gün Ahmet Kaya'ya saldıran

24:06sanatçıların bir kızmı şimdi diyor ki

24:08ben diyor o esnada tuvaletteydim. Birisi

24:10diyor ki ben o esnada dışarıdaydım. Ulan

24:12hepiniz oradaydınız be. Hepiniz

24:15oradaydınız. Hepiniz oradaydınız.

24:16Hepinizin artık kaybedilemeyecek o

24:20kamera kayıtlarında resimlerinizi biz

24:22izliyoruz, görüyoruz. Millet de görü

24:24dürüst olun. Dürüst.

24:26>> Ve asıl kırılma noktası 24 Aralık

24:282013'te yaşandı. Çankaya Köşkü'nde

24:30düzenlenen törende Ahmet Kaya

24:32Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük

24:34Ödülüne layık görüldü. Şimdi iki tarihi

24:37ve iki fotoğrafı yan yana getirin.

24:391999'da ana dilinde bir şarkı söylemek

24:42istediği için salondan kaçırılan adam

24:442013'te Cumhurbaşkanlığı köşkünde

24:46ödüllendiriliyordu. Aradan yalnızca 14

24:49yıl geçmişti. Videonun başında da altını

24:51çizdiğim gibi siyasetçilerin gazıyla,

24:54manşetlerin körüklemesiyle hareket eden

24:56toplumlar günün sonunda bölünmeye

24:57mahkumdur. Bu belgesel ne bir siyasi

25:00partinin savunucusu ne de bir

25:01ideolojinin propagandası. Bu bir

25:04sanatçının, bir insanın ve bu ülkenin

25:07ortak hafızasının hikayesi.

25:08>> Biz bu ülkeyi asla böldürtmeyeceğiz.

25:12Biz Türkiye'de devrimciler ve

25:13demokratlar olarak namusumuz üzerine

25:16yemin ediyoruz bu ülkeyi

25:17böldürtmeyeceğiz.

25:18>> Şerefimiz üzerine yemin ediyorum ki

25:19bütün o spekülasyona rağmen tek bir

25:21dileğimiz var. Bu ülkeyi bölmemek.

25:23>> Orada ölen askere de yazık. Bu iş

25:26bitmeli ve Türkiye'de geçmişten beri

25:28binlerce yıldır birlikte yaşayan

25:30insanlar yine kardeşçe, yine dostça,

25:33yine güzellikler içerisinde yaşamalı.

25:35>> Hiçbir zaman savaşların olmamasını,

25:37hiçbir [müzik] insanımızın sokakta,

25:39çarşıda, dağda, nerede olursa olsun

25:41ölmemesini ve bu çocukların bağımsız

25:43demokratik bir ülkenin dürüst

25:44yurttaşları olarak yaşamalarını

25:46istiyoruz.

25:46>> Benim için ölen her insan insandır.

25:48Bugün Türkiye'yi bu duruma getiren

25:50insanların düşünmesi gereken bir konu.

25:52Biz ülkemizi çok seviyoruz. Lazını da,

25:54Çerkezini de, Kürtünü de, Türkünü de. Bu

25:57anlamda kim ölürse ölsün tabii ki

26:00hoşumuza gitmez. İnsan ölüye sevinir mi?

26:02Böyle bir şey olabilir mi? Mümkün değil

26:04böyle bir şey. Yani

26:05>> Ahmet Kaya hiçbir kalıba sığamadı.

26:07Solcuydu. Ama 28 Şubat'ta üniversite

26:09kapılarında başörtüsü yasaklarına ilk o

26:12karşı çıktı. Cezaevine giren muhafazakar

26:15bir siyasetçiye sahnede destek verdi.

26:17Ahmet Kaya'nın görmek istediği

26:18değişimlerin bir kısmı yıllar içinde

26:20gerçekleşti. Ama kendisi bunları görecek

26:23kadar yaşayamadı.

26:24>> Ölürsem hayatımda istediğim bir [müzik]

26:27tek şey var. Bir tek şey var. Asla bu

26:30ülkeyi sevmiyor demesinler. Asla. Yani

26:33ben Edirne'den Ardahan'a kadar bu ülkeyi

26:36çok sevdim.

26:38[müzik]

26:43Evet bu tip videoların altındaki

26:45yorumların önünü kesmek adına hadi

26:47dürüstçe konuşalım. Konu benim duruşum

26:49mu? Ben maçlara gittiğimde tribünde yan

26:51yana durdum. Benden daha gür bir sesle

26:53İstiklal Marşı'na haykıran Kürt

26:55kardeşlerimi görüyorum. Kendi dilini,

26:57Kürtçesini gururla severken, göğsünü

26:59gere gere gere ne mutlum Türküm diyen

27:01diyebilen milyonlar var bu memlekette.

27:03Siyasetçiler, terör odakları ya da

27:05menfaat grupları bu birlikteliği bozmak

27:07için ellerinden geleni yapıyor. Tabii bu

27:10benim düşüncem. Ve son olarak şunu da

27:12açıkça söyleyeyim. Bu videonun [müzik]

27:13Ahmet Kaya üzerinden bugün yürütülen

27:15herhangi bir siyasi tartışmaya destek

27:17gibi. Ancak bir insanın Kürtçe şarkı

27:19söylemek istemesiyle terör örgütlerini

27:21desteklemek arasındaki bağ kurmak ne

27:23kadar yalnızsa teröre karşı duran

27:25herkesi Kürt kimliğine düşman gibi

27:26göstermek de aynı derecede yanlıştır.

27:29İkisini birbirinden ayırabilmek

27:31zorundayız. İzlediğiniz için teşekkür

27:33[müzik] ederim.

27:39Yeah.