Full transcript
Aristoteles Bilgeliği
0:00Avrupa'ya bakıyorsunuz
0:01E aristoteles'in ta o dönemdeki platonun
0:06pitagoras o dönemdeki bilgelikler inden
0:10bir dönem sonra haberleri kalmıyor Roma
0:13yıkılıyor
0:14E şey Yunan uygarlığı Vandallar
0:18tarafından yok ediliyor filan Avrupa
0:21şeyini tarihini yitiriyor kendi
0:23tarihinde ne vardı hangi değerler vardı
0:26bunları
0:28unutuyor ciddi bir zaman var Çünkü orada
0:30unutuyor sonra şey vardır Romalı bir
0:35Eee kola diye kola Eee ismi Roma'da da
0:40heykeli var Eee şeyde o meydanda bir e
0:43müze vardır şeyin
0:46o romanın pastası dedikleri bir bina
0:49vardır Hep böyle daha şeydir Eee
0:51eskimemiş yeni şey döneminde yapılmış
0:55son dönemlerde yapılmış bir bina vardır
0:56herkes onu Roma'yı sembolize eder bir
0:59şekilde bakıyor haluki
1:00Roma'nın en dış
1:02şeyi asıl Roma'nın o panteon dönemleri
1:05filan dönemlerindeki Roma tarihinin
1:09bilgisi
1:11unutulmuş aristoteles'in yazıları filan
1:13Avrupa'da
1:15kalmamış Platon'un yazıları yok
1:17bilinmiyor bilinmiyor böyle bir dönem
1:20şimdi burayı atladığınız zaman niye
1:23bunları konuşuyoruz Ne gereği var ya
1:25işte geçtik şimdi Çağımız işte günümüze
1:27bakalım filan işin böyle olmadığını ve
1:30her zaman da bunu başımıza gelebilecek
1:31bir olanak olduğunu da hatırlatmak üzere
1:35söylüyorum Peki ne oldu Justin diye bir
Platon’un Akademisinin Kapatılması
1:39Bizans İmparatoru şeyi kabul edildikten
1:42sonra hristiyanlığı resmi din olarak
1:44devlet dini olarak kabul ettiklerinden
1:46sonra e
1:48jüstin platonun akademiyası
1:52kapatıyor yani
1:55eee İsa'nın öğretisine uymuyor pagan bir
1:59öğ
2:00Eee dogmaları yok halk ben de öyle
2:04düşünüyorum ben de böyle düşünüyorum
2:06kuşku kuşkuculuk falan yok diyor bu
2:08işler olmaz y toplum bir arada duramaz
2:11toplum Bozar Bu
2:13kapatın Bizans dediğiniz o zaman şey
2:17justing gen Doğu Roma İstanbul Burası
2:20Doğu Roma E şimdi bu kararı alıyor
2:24İstanbul'daki tüm filozofları
2:28sürüyor terk edin burayı diyor çünkü
2:31Hristiyan rahipler Artık yeni bir öğreti
2:34yeni bir ritüel yeni bir inanç tarzı bu
2:37pagan öğretiyi putperest diyor putperest
2:40öğretiyi tasfiye edin Bunlar Çünkü
2:43kuşkuculuğu gidiyor yani insanları
2:46kuşkuya götürmek bugünkü bilimsel
2:49anlamda kuşku çok olumlu bulduğumuz bir
2:51şey ama bir
2:53toplumun bir bir arada var olabilmesine
2:57kuşkulanma anlamında o toplumda alır
3:00Evet sosyolojik bir problem Dolayısıyla
3:03bu yapışkanı ararken bir iman Birliği
3:06Gaye Birliği ararken jü İnel ötekinin
3:09parçalayıcı bölücü ve yıpratıcı olduğunu
3:13görünce kapatıyor Okulu ama bu kez Neyi
3:17kapatmış oluyor aklı kapatıyor Evet
3:19aklın egemenliğini aklın buluşlarını
3:22işte bilimi felsefeyi geometri matematik
3:25ve bütün bunlar kör inanç şey ve kör
3:28inanç sadece
3:30rahiplerin dogmaları üzerine bir toplum
3:33ama yöneticilerin işine gelir bu yani
3:37akıl Yoksa ne mutlu derler ya
3:39Karadenizliler O da öyle yani Mutlu olun
3:41Ben size Bak işte zaferler kazanıyorum
3:44Daha ne istiyorsunuz düşünmenize gerek
3:46yok filan Şimdi böyle bir dönemde
3:48İstanbul'daki bulunan son derece önemli
3:51isimlerdir onlar şimdi zikretmeye ceğim
3:54daha sonra Şey ederiz
3:56gireriz filozoflar
4:00Avrupa'ya gidiyor Atina'ya gidiyorlar
4:02tekrar Atina'da akademı Eee İhya etmek
4:05için Ama olmuyor artık orada O ruh
4:08kalmamış o tür bir çevre yok O ruh
4:11dediğim yani o çevre şimdi bir çevre
4:14lazım İnsan tek başına Eee felsefe
4:17yapamaz biz öyle zannediyoruz tek başına
4:20felsefe yapılır yani bir insan oturur
4:21alır kitapları felsefe yapar yani
4:23Halbuki şey diyor ki Emmanuel Kant büyük
“Felsefe öğrenilemez, felsefe yapılır.”
4:27filozof felsefe öğrenilemez yani
4:30kitaplardan felsefe öğrenemezsiniz
4:32felsefe yapılır
4:33diyor sonra ondan sonra gelen
4:35wittgenstein diye bir büyük filozof var
4:38O da diyor ki felsefe Evet Kant haklı
4:42yapılır ama felsefe bir
4:45etkinliktir birlikte yapılır bir
4:48etkinlik olarak yapılabilir bir çevre
4:50gerektirir Hani Viyana çevresi diyoruz
4:53bazen kopak çevresi bilim çevreleri
4:55söylüyoruz E bir felsefe Çevi O halde bu
4:58Agora hep böyle bir sembolik olarak
Agora ve Felsefe
5:01kullanılıyor Antik Yunan'da agora'da
5:03yani toplanıyorlar mış şeyde çarşıda
5:06barlarda Sanki o zaman bağlı
5:08meyhanelerinde şarap içerler demiş ve
5:10felsefe üzerine Konuşurlar mış Yani bu
5:13meyhane işte şarap marap falan bunları
5:15İşte bunlar bu işlerle uğraşır filan
5:17Halbuki orada bir araya gelmek
5:19etkileşmek Aslında anlatılmak
5:22isteniyor pitagoras gene vurgu yapıyorum
5:25Dostlar bir araya gelin bu eğitimi almış
5:28olan
5:29o müzü mabedin içindeki eğtim bir araya
5:33gelin ve daha önce de burada şeyini
5:36yaptık pitagoras kadehini değil mi E
5:39suyu haddini açtığı zaman tümünün
5:41boşaldığını gördük haddinizi de aşmayın
Ölçü - Ratio
5:44ölçü zaten geometri diyor matemat diyor
5:48ölçü şimdi ölçü çok basit bir kelime
5:50gibi ama
5:52bilim deney gözlem ölçüdür ölçü esastır
5:57müzik ölçüyü kaldır müzik gürültüye
6:00dönüşür harmoni diyorsun aslında
6:03ölçü kavramlar diyoruz felsefe düşünce
6:06yani anlaşacağız kendi aramızda öyle bir
6:08dil kullanacağız ki söylediğimiz
6:10sözcükleri herkes tanım olarak aynı
6:12şekilde anlayacak ve aynı şekilde
6:14yorumlayabileceğinizi
6:30ölçü akıl Uz ussal ol Adalet diyorsun
6:34belli bir ölçünün adını söylüyorsun yani
6:37haklar farklı hak Eee insanlarda
6:41toplumlarda e hak etmeler var emeğine
6:46göre kabiliyetine göre bir hak ediş var
6:49bu hak
6:50edişlerin eşitlenmesi
6:54haksızlıktır Yani bir fabrikasını e
6:57Günlük üretime sizin katkınız günde
6:59diyelim kalem üretiyorsun 100 tane kalem
7:01üretiyorsun Öbürü de yan gelip yatıyor
7:03ya da kaytarıyor filan 10 kalem üretiyor
7:05aynı maaşı verirseniz adaletsizlik değil
7:08mi yani Dolayısıyla adalet eşitlik demek
7:12değil Adalet hakların hak ediş göre
7:16paylaştırılması bu bir ölçü İşte bu
Dike - Adalet
7:20antik yanda pitagoras başlayıp daha
7:22sonra platon'da zirveye taşınan
7:26Eee dikea diye bir kısaltılmışı söy
7:29söylüyorum dike E diye bir sözcük bu
7:32sözcük
7:33Eee Adalet demek yani Türkçeye
7:36çevirdiğimiz Arapçaya Daha doğrusu
7:37Adalet Biz de Tüze Türkçesi Tüze şimdi
7:41bu sözcük
7:43Eee idelerin en yükseği diyor yani
7:47düşüncelerin en yükseği diyor şey Platon
7:49Neden Çünkü diyor diğer
7:53idelerin o ideleri diğer kendi Özgün
7:58eee disiplinlerini veya alanlarını
8:01diğerlerinden ayırt edip her birinin
8:04hakkını Diğerlerine karşı korumayı
8:06sağlayan ided yani Adalet idesi en
8:09yüksek ided Mesela bu İslam'da şöyle
8:12söylenir
8:13e çeşitli şeyler var Farklı farklı
8:16görüşler var ama bir tanesi Eee
8:18sufilerden ariflerden biri der ki
8:21Allah'ın esması var Evet ama bir de ismi
8:24azamı var yani en yüce ismi en güçlü
8:27ismi nedir derler Adalet der neden en
8:31güçlü ismi odur Çünkü diğer şeylerin
8:35isimlerin
8:36birbirine karşı sınırı aşmaması
8:41sağlar hakları tevzi eder şimdi bakın
8:45Adalet ölçü işte geometri bakın kavram
8:50felsefe Neden bunlara gerek var bunlara
8:52ne lüzüm var bırakalım Biz eğlenelim
8:54falan işler öyle yürümüyor Peki şimdi
Somutluk
8:58eee
8:59şeyin karakteri
9:01Eee antik
9:04yunanın temel bilimsel ya da felsefi
9:08karakteri
9:10Eee somutluk yani somut lafı şu duyusal
9:15olana somut diyoruz bugün Yani elle
9:18tutuyorum bu somuttur işte düşüncede bir
9:21şey söylüyorum bu soyuttur düşünce soyut
9:25duyusal olan somut bu yanlış
9:30felsefeyi bilmenin gerekliliği ve bunun
9:32da bütün yaşama yaşamı anlamlandırmaya
9:35gerekli bir disiplin olduğunu anlatmak
9:38için söylüyorum bunu duyusal olan
9:40somuttur
9:43dediğimizde önce ilk şeyde aşamada sanki
9:49biz hakikati kavramış gibi oluyoruz işte
9:51tutuyorum hakiki burada var Gerçek bu
9:55gerçek diyor Halbuki burada
9:57deneyimlediğimiz
9:59duyularım olduğunu unutuyorum aslında
10:02burada ben duyularım deneyimli buradaki
10:05şeyi deneyimlemiş
10:07olmuyorum
10:09onun Görsel
10:13imgesini
10:14kokusal verisini
10:17işitsel verisini Dokunma verisini
10:22bilincim zihnime taşıyorum ve
10:26onları birbirleriyle ilişkili olarak
10:28onları bir imgede kavramaya çalışıyor
10:31tasarım E peki bir de burada ama bir şey
10:34var hakikaten böyle bir duyuma çarpıyor
10:38Peki uyuşturdu
10:39elini narkotik bir şeyle dokun
10:44bakayım dokunmuyorsa
10:53algılamıyorsa miyim duyularım Tanık
10:56oluyor o halde ben dış düny deneyimler
10:59Ken doğrudan dış Dünyayı değil duyularım
11:03la birlikte dış dünyayı deneyimlerim
11:06duyularım yorumunu duyularım yorumunu
11:09ama bir ilerisi
11:11var duyu hangi duyumla
11:15Eee ilgili olarak bu nesneyle
11:17ilgilendiğimi eee nereden
11:20biliyorum nasıl hangi duyumu dikkate
11:25aldığımı farkını ayırdığını hangi
11:28yeteneğim de yapıyor
11:31duyularım yapmıyor bunu duyularım
11:33verileri veriyor ama duyularını
11:35seçiyorum Mesela yani şöyle
11:38diyorum Ne güzel kahve kokuyor şimdi
11:41burada bir bardak var içine bir mayi var
11:45adı kahvey demiş filan işte onu içtiğin
11:47zaman içinde Kafein varmış filan ayrı
11:49hepsinin özelliği ayrı ama bir de kokusu
11:51var ve diyorum ki Serhan ne güzel kahve
11:55kokuyor şimdi dikkatimi bu duyular
11:58içinde sadece k
12:00ne kadar siyahmış demiyor ne kadar güzel
12:02veya onu da desin Mesela yani seçiyor
12:05bir tanesini bu ne kadar serttir Evet
12:08seçiyor gör Seçen Seçen nedir kapı var
12:12bir tane o kapı Yani hayır Seçen bir
12:14seçme var bak irade Ha demek ki duyular
12:18pasif olduğunda sadece bir yansıma
12:21alıyor yani şöyle durup baktığınızı
12:23düşünün böyle Hiçbir şeye dikkat
12:24etmediğinizi düşünün merak merak da
12:27değil Sadece Pasif bir seyirde
12:30olduğunuzu düşünün O
12:32zaman sadece algıda bir fluluk vardır o
12:37şey gibi fotoğraf makinesi gibi ama bir
12:39tane yere odaklı Fokus yapıyorum
12:41Fotoğraf çekeceğim ötekileri flu o öne
12:44çıkıyor bu iradedir irade düşünme
12:47heyetimizin bir
12:49seçmesi seçiyor dikkate alıyor ve
12:53diğerlerinin önüne geçiriyor bunu yapan
12:57akıl
12:59şimdi bakın bunu somut kılan duyu
13:04deneyimi iradenin o duyular
13:07içindeki dikkat ettiği seçtiği Neyse
13:10ayırdığı seçmek ayırmak demek Bunu
13:12seçtim öbürünü seçmedim ayırmak bu
13:15ayrımı sonra diğer ayrımlar la bu ayrımı
13:19birlikte düşünebilmeyi
13:21akıl
13:22yapıyor Bunun somut olması demek devrede
13:26duyunun zihnin Tasarımın imgenin ve
13:29aklın bütünsel işlevinin olmuş olması
13:32lazım bir şey eksik
13:35kaldı Ondan bir
13:38sevinç bir duygu durumu
13:45oluşmaktadır olak o zaman ruh da devreye
13:48girdi değil mi
13:51bu içtiğim diyelim o sırada vücudumda
13:56Eee işte bir Kafein olarak gidip benim e
13:59bedendeki iç güdüleri etki ettiği zaman
14:16içgüdülerimiz
14:18Düşünüp daha teknik daha literatürel
14:21daha Felsefi bir aşamaya bunu
14:24taşıdığımız şu konuşmayı taşıdığımızda
14:27bunu yayın olarak da yapabiliriz işte
14:29felsefe yapmış oluyoruz Peki yapmayalım
14:32bu gerçek değil mi bu kahve sohbeti
14:35bundan Ne bilim çıkar ne sanat çıkarın
14:37felsefe hiçbir şey çıkartamaz sın
14:42derinleşmiş imdi Peki bunu bilim için
14:45kullandığımda sanat için kullandığımda
14:47genel kabul gördüğünü görüyorum benim
14:49çevremde bunu böyle anlatıyorum Ve tabii
14:52öyle yani Yani sen var olanın yani
14:56malumun ilanını yapıyorsun mitin E zaten
14:58böyle Biz Üniversite okuyoruz bil
15:00dediğin doğru peki diyorum bunu bir dini
15:03metne veya bir mitolojik bir anlatıya da
15:08uygulamanız gerektiğini söylesem ne
15:10diyeceksin Hadi canım onun ne alakası
15:14varçin bunu tevrat'ı yani böyle mi
15:17okuyacağım Ben Kur'an'a içimdi Ben böyle
15:19mi bakmam lazım Ben okuyorum onu ve bana
15:21bir şey söylemiyor kardeşim bir değeri
15:23yok halbuki
15:25bu aynı şekilde sana bir şey söylemez
15:28bir parm makola bir şey
15:30söylüyordu bir ressama bir şey
15:32söylüyordu hala sana söylemiyor bak
15:34Onları acaba O okuduğun metinde Eee O
15:39yazıda sana değil ama bir başkasına
15:43açılıyor olmasın ve ona hangi
15:46formasyonla açılıyorsa sen o Formasyona
15:48ulaşırsan Sana da
15:49açılacağını düşün düşün düşünsen
15:53Acaba nasıl
15:55olur tabii e Evet ya böyle işte
15:59n mici