Full transcript
0:00so umpisahan natin yung video na to sa
0:01kwento ni hines at ng kanyang asawa na
0:03may malubhang sakit so dahil malubha
0:06yung sakit niya medyo nasa 5050 na siya
0:08and malapit na siyang mamatay
0:10fortunately may isang tao malapit sa
0:13bayan nila na nakadiskubre ng gamot no
0:15para sa malubhang sakit na ito and medyo
0:18mahal yung pagpo-produce no Kasi nga
0:20parang rare yung sakit so rare din yung
0:22gamot so yung pagpo-produce is around
0:24Php10,000 ngayon Syempre dahil ah siya'y
0:27naka-discover no siya'y nagbebenta gusto
0:29niyang magka doon ng kita so binebenta
0:31niya yung gamot ng php100,000 and then
0:34Syempre si hines gagawin niya ung lahat
0:36para lang mapagaling yung asawa niya So
0:37ang ginawa niya is nag-ikot-ikot siya sa
0:40bayan nila no naghiram siya ng pera sa
0:42mga kakilala niya sa mga Kapamilya niya
0:44sa mga kumpare niya no even sa mga
0:47magulang ng asawa niya para lang mabili
0:49yung gamot na iyon and then eventually
0:51nakalikom siya ng around 50,000 pero
0:53medyo kulang pa no para dun sa gamot na
0:56binebenta nung nakadiskubre ng gamot
0:58ngayon Syempre dahil gusto niyang
1:00gumaling talaga yung ah asawa niya eh
1:02pinuntahan niya yung nagbebenta ng gamot
1:04and then nakiusap siya na Bigyan siya ng
1:06discount no or kung ayaw siyang bigyan
1:08ng discount eh yung kulang na 50,000 is
1:11huhulugan niya na lang no
1:12pagtatrabahuhan niya basta mabigay lang
1:14yung gamot na yon sabi nung nagbebenta
1:17ng gamot eh hindi ko mabibigay yung
1:19gusto mo kasi syempre ako y nakadiskubre
1:21dito so kailangan ko siyang pagkakitaan
1:24ngayon Syempre si hines eh nalungkot
1:26siya and naging desperado siya kaya nung
1:29kinagabihan eh nilooban niya yung
1:32tindahan nung nagbebenta ng gamot and
1:34then ninakaw niya ung gamot para dun sa
1:36sakit nung asawa niya okay ngayon ang
1:39tanong eh Tama ba yung ginawa ni hines
1:41na nakawan yung nagbebenta ng gamot
1:45Bakit Tama or Bakit hindi tama Okay so
1:48post niyo yung video isulat niyo yung
1:50sagot ninyo doon sa tanong na yon kasi
1:51yun yung pag-uusapan natin sa video na'
1:54Okay so marahil marami sa inyo ang Fam
1:56familyar sa kwento na' na tinawag nilang
1:59hines dilema so ginamit ito ni Lawrence
2:01kolberg no para ma-determine niya kung
2:03ano nga ba yung proseso ng isang tao sa
2:05pagdedesisyon kung tama ba or mali yung
2:08gagawin niya or ginagawa ng ibang tao so
2:12Depende kung paano sumagot yung isang
2:14tao doun sa tanong na iyon eh
2:15ma-determine ni kolberg kung Nasaang
2:18stage na ba siya ng moral Development at
2:20yon ang pag-uusapan natin sa isa na
2:23namang episode ng human development
2:25series at Ako si JP huwag na nating
2:27patagalin Roll na nating intro
2:31[Musika]
2:33Wow so ang moral reasoning ay isang
2:36cognitive process na ginagawa ng isang
2:38tao para malaman niya or makapag-decide
2:40siya kung tama ba yung gagawin niya or
2:43hindi tama and take note Hindi ito sa
2:45kung ano yung tama sa kung ano yung mali
2:48It's more about yung proseso ng
2:50pagdedesisyon ng isang tao kung ano ba
2:52yung tamang gawin sa maling gagawin So
2:55yung moral reasoning development sabi ni
2:57Lawrence kolberg ay may tatlong faces no
3:00preconventional yung conventional and
3:02then yung postconventional So ano nga ba
3:04yung mga nangyayari sa phases of moral
3:06development ng isang
3:09[Musika]
3:12tao kung ang sagot ng isang tao is along
3:15the lines no Uy mali yung ginawa niya
3:17kasi pag ginawa niya yan makukulong siya
3:19So masama yun ' ba masamang tao ka pag
3:22nakulong ka so kapag ganito yung proseso
3:24ng isang tao sa
3:26pagde-date eh pwedeng sabihin ni
3:28Lawrence kolberg na nasa stage one siya
3:30of moral development na naka-focus sa
3:33obedience or punishment so sa ganitong
3:35reasoning mapapansin natin na naka-focus
3:37yung isang tao sa consequence ng
3:39behavior niya kung yung consequences
3:44mapa-pangasawa
3:46niya isang bagay kasi kailangan niya
3:54mag-ober yung mga bata in General ganito
3:57yung moral reasoning nila ' ba parang
3:59sasabihin Ayokong pumunta sa sapa kasi
4:01papaluin ako ng tatay ko may punishment
4:04o kaya naman sasabihin E bawal tayong
4:06magmura sabi ni teacher may sinabi si
4:08Teacher kailangan
4:09mag-ober si teacher and then kapag naman
4:12yung sagot is along the lines na tama
4:14lang yung ginawa ni hines kasi pag
4:17gumaling yung asawa niya sasaya Siya '
4:18ba Kasi magaling asawa niya o kaya naman
4:20na long the line Uy mali yung ginawa ni
4:22hines kasi pag nagnakaw si hines
4:24makukulong siya mabubulok siya sa
4:25kulungan and hindi magandang experience
4:28yun ' ba So mas sama yung ginawa niya So
4:31kung ganun yung reasoning ng isang tao
4:33pwedeng sabihin ni kolberg na nasa stage
4:352 na siya of moral reasoning so ang
4:37stage two it is self-interest Driven So
4:40ibig sabihin kung yyung consequence ng
4:42action is magbe-benefit yyung taong
4:44gumawa then that is a good thing Ngayon
4:46kung hindi siya magbe-benefit then that
4:48is a bad thing So In other words iyung
4:50mga taong nasa stage two they are all
4:52about the rewards Okay so as you can see
4:55dito sa first phase of development yung
4:57Focus ng isang tao is doun sa con
4:59sequence particularly sa consequence
5:01niya sa sarili niya Okay so same with
5:04John PJ yung sa cognitive theory niya
5:07yung mga taong nasa pre-conventional
5:08stage and preoperational stage
5:11egocentric yyung perspective nila so kay
5:14Lawrence kolberg kung iaapply natin yan
5:16sa moral reasoning self-centered yung
5:18kanilang perspective sa kung ano yung
5:21tama or kung ano yung mali So kung
5:23maganda yung consequence sa kanila sa
5:25kanila lang then tama yung ginagawa kung
5:27hindi maganda yung consequence sa nila
5:30then mali yung ginagawa ng isang tao no
5:33and same with John PJ so majority ng mga
5:35bata is ganito yung kind of moral
5:38reasoning na meron sila ngayon kapag
5:40nakakita ka ng tao na ganito yung moral
5:42reasoning niya and nasa adult stage na
5:43siya ah red flag Iyun Sabi nga nila Okay
5:47Anyway so ang next phas naman ng moral
5:49development is yung conventional moral
5:52reasoning so dito sa PH na to may two
5:54substages din siya and ang Focus is sa
5:56consequence pa rin but this time
5:59sequence hindi lang sa sarili kundi pati
6:02na rin sa mga taong nakapaligid Okay so
6:04sarili at saka paligid Okay so kapag ang
6:06sagot ng tao sa hinz is dilemma is along
6:08the lines na Uy tama lang yung ginawa ni
6:11hinz no Kasi yun yung expected ng asawa
6:13niya sa kanya yun expected ng ban niya
6:16ng in loss niya sa kanya So tama lang
6:18yung ginawa niya kaya naman along the
6:20lines na uy mali yung ginawa niya kasi
6:21ano na lang sasabihin ng mga kapitbahay
6:24ano na lang ang sasabihin nung ah
6:25Ninakawan niya ' ba parang hindi yun
6:28approved no the society So kapag ganon
6:31ang moral reason ng ng isang tao is nasa
6:33stage 3 na nga siya ng development na
6:36kung saan hindi lang yung sarili yung
6:38tinitignan kundi yung sasabihin din ng
6:40iba ' ba kung ano yung parang social
6:42conventions na meron yung isang lugar so
6:45sa stage na to medyo tinitingnan pa rin
6:47yung intensyon ng isang tao so pag
6:49nakita naman na maganda yung intensyon
6:51ng isang tao parang hindi naman nila
6:53sasabihin agad na masama siya ' ba kasi
6:55for example Yun nga kay hines nagnakaw
6:57siya kasi maganda yung intensyon niya
6:59gusto niyang mag yung asawa niya so that
7:00is stage three k kang ang sagot naman ng
7:02isang tao is along the lines na parang
7:03mali ginawa ni hines kasi kung lahat ng
7:05tao magnanakaw Ano naang mangyayari sa
7:07society natin magkakagulo ' ba o kaya
7:10naman sasabihin ng iba tama lang yung
7:12ginawa ni hines pero dapat no maging
7:14ready siya sa consequence dapat makulong
7:16siya kasi ano na lang yung iisipin ng
7:17ibang tao pag nakita nila na nagnakaw si
7:19hines tapos hindi siya nakulong so
7:21magnanakaw na lang silang lahat So
7:23magkakagulo yung sangkatauhan So kung
7:26ganun yung reasoning ng isang tao nasa
7:27stage 4 na siya ng moral development so
7:30dito parang isinaalang-alang yung
7:32society at large and yung law and order
7:34na tinatawag Para kasing sa mga taong
7:36nasa stage 4 ang belief nila is that
7:38yyung mga law yyung mga Social Trends
7:40orung mga social conventions na nandiyan
7:42is nag-exist iyan Para protektahan yung
7:45sang katauhan so therefore kapag
7:47lalabagin mo sila you're also saying na
7:49parang ayaw mo sa law and order so
7:51therefore mali Iyung ginagawa mo and
7:53unlike sa stage 3 dito hindi tinitignan
7:56kung good ba or bad yung intens mo no
7:58Kasi the fact na par nag-go against ka
8:00sa law or nag-go against ka sa social
8:03convention is parang you're declaring
8:05that you're against law and order so
8:07your actions din is bad pag ganon Iyung
8:10ginawa mo So dito mas pina-prioritize
8:13yyung word of law kasi nga yung mga law
8:16na iyan They are there to protect other
8:18people okay but of course Syempre ah
8:21Kung nabubuhay na kayo ng medyo matagal
8:23na alam naman natin na hindi lahat ng
8:25batas no eh nagwo-work para protektahan
8:28yung may ibang tao especially no Kapag
8:30hindi na sila updated so kumbaga luma na
8:33sila ' ba kasi yung mga batas na yan
8:35ginawa yan to protect people on a
8:38particular context on a particular time
8:40on a particular situation ' ba So kung
8:43pag nag-iba na yyung sitwasyon nag-iba
8:44na yyung contexto so Syempre mag-iiba
8:46din yung mga rules mag-iiba din yung mga
8:48regulations na magse-serve ng mas
8:50maraming tao ngayon pag hindi nagbago
8:53yung mga Trends na to hindi nagbago yung
8:55mga batas na' then hindi niya na
8:57mapoprotektahan yung maraming tao tao
8:59kapag ganon yung nangyari Syempre
9:01kailangan ng palitan or kailangan
9:02i-update yung batas or yung social trend
9:05na ganito kaya nagkakaroon nga ng
9:07pagbabago every Generation Okay kung
9:10iaapply natin ito sa dilema ni hines
9:12pwedeng sabihin ng isang tao na tama
9:14lang yung ginawa ni hins ' ba kasi yyung
9:16mga batas yyung mga Social Trends is
9:18ginawa iyan for protecting people or
9:21even saving people so ginawa niya yung
9:23Spirit of the law no siguro nilabag niya
9:26yung word of the law na bawal magnakaw
9:28pero end of the day ginawa niya pa rin
9:30yung parang soul purpose or yung purpose
9:33ng mga batas na Iyun which is to protect
9:34people or to save people so tama yung
9:36ginawa ni hines ' ba So kaya naman pwede
9:39din sabihin ng ibang tao na Ay mali yung
9:40ginawa ni hines kasi syempre ' ba
9:42deserve din naman nung ah gumawa ng
9:45gamot na mawan siya sa mga efforts niya
9:47' ba kasi pag hindi siya reward sa
9:49efforts niya no ta's ninanakaw yung mga
9:51ginagawa niya hindi Nam incentivize ung
9:53ibang tao na gumawa ng mga gamot na
9:56makakalunas pa sa mas maraming tao so
9:59makikita natin doon sa dalawang
10:00reasoning na yun na parang kino-consider
10:02nila yung effect nung ginawa ni hines sa
10:06society as a whole but at the same time
10:08tinitignan na rin nila dito yyung Spirit
10:09of the law na kung saan pinoprotektahan
10:11dapat ng law yyung mga taong nakapaligid
10:14sa kanya sa stage 5 makikita natin na
10:16may social contract orientation na yyung
10:19moral reasoning ng isang tao so sa
10:20social contract Parang sinasabi na as
10:23much as possible yung mga laws na meron
10:25tayo should protect majority of the
10:27people now if you did something na
10:33nagpo-protesta ng social trend then your
10:37actions are good Okay so hindi
10:39importante Iyung Word of the law mas
10:41importante Iyung Spirit of the law Okay
10:45so ang last stage ng moral reasoning is
10:47medyo weird because it is universal
10:50ethical principle Driven doon pa lang sa
10:52mga words na yun parang ang hirap ng
10:54i-define kung ano nga ba yung stage 6 of
10:56moral development no pero We will try So
10:59kung as sagot ng tao sa dilemma ni hinz
11:01is that sasabhin niya Ah tama lang ung
11:02ginawa ni hinz ' ba kasi ung buhay ng
11:05isang tao or ung buhay ng asawa niya is
11:07very valuable anything you can do just
11:10to save that person is a good thing ' ba
11:13o kaya naman pwedeng sabihin ng taong
11:15nasa stage 6 of moral development na
11:17mali yung ginawa ni hines ' ba kasi may
11:20ibang mga tao ang hindi nagagaling dahil
11:22sa ginawa niya and deserve din naman
11:24nung tao na yon dahil may buhay siya
11:26that life is very valuable deserve niya
11:29din Nam mabuhay Bakit anong karapa ni
11:31hines na kunin yung buhay na yun sa
11:32kanya that's the stage six of moral
11:35development so as you can see yung moral
11:37reasoning na to is based doon sa
11:39universal ethical principle of the value
11:42of life so kumbaga kahit saang part ka
11:45pa ng Universe Iyung buhay ng isang tao
11:48that is the most valuable thing ever na
11:50pwedeng mag-exist so therefore kailangan
11:53mo siyang alagaan kailangan mo siyang
11:54i-save no kung kailangan siyang i-save
11:56and kailangan mo siyang inert no ev So
11:59kung susundan natin yung prinsipyo na
12:01yon then that is the right thing to do
12:04okay saving a life okay as I've
12:06mentioned nga medyo weird yyung
12:08reasoning na to kasi konti lang yung mga
12:10taong
12:18nakaka-receive ethical principle but
12:21hindi lahat is consistent nilang
12:23na-apply ito sa araw-araw nilang buhay
12:25Kasi nga mahirap ito no Parang ang hirap
12:27din sagutin kung ano yung mga
12:29universally accepted valuable things sa
12:31mundo kasi it takes a lot of abstraction
12:34para masabi natin na isang bagay is
12:36valuable or hindi so in a way konti lang
12:39Iyung evidence na nagpo-pose ng mga
12:42taong nasa stage 6 of moral development
12:44na What more Iyung stage 7 pa no Iyung
12:47Cosmic level of moral reasoning pero
12:49That's a topic for another day Okay so
12:51Iyung last two stages is tinatawag
12:53nating postconventional stage no na kung
12:55saan from the word itself Hindi na sila
12:58nagdedepende sa conventions ng society
13:00no and Actually sila yung gumagawa ng
13:02conventions ' ba sila yung gumagawa ng
13:04trend sila yung gumagawa ng uso sila
13:06yung gumagawa ng batas sila yung
13:07nag-a-update no ng mga batas na meron
13:10tayo or ng mga social conventions na
13:12meron tayo so sila yung reason kung
13:15bakit nagkakaroon ng pagbabago across
13:17generations ' ba sila yung parang
13:19lumalaban sa kung ano yung status ko
13:21kasi alam nila na parang yun yung mas
13:23tama or parang siguro yun yung parang
13:25mas akma dun sa konteksto na meron yung
13:29Tao and just like formal operation stage
13:31ni Pia J Hindi lahat ng tao is narre
13:34yung stages na ito so yan yung mga
13:37stages of development ayon kay Lawrence
13:41[Musika]
13:45colbert so again to reiterate yyung
13:48theory ni Lawrence kolberg about moral
13:50reasoning is not about kung ano yyung
13:52tama sa kung ano yung mali It's all
13:54about the process no na ginagawa ng
13:56isang tao sa pagdedesisyon kung yung
13:58isang Bagay ba is tamang gawin or maling
14:01gawin Okay same sa theory ni Pia J
14:03makikita natin dito yung simplicity ng
14:05moral reasoning natin developing into
14:07something more complex ' ba So kung nung
14:10bata tayo sasabihin na sinusundan natin
14:12yung sinasabi ng mga magulang natin kasi
14:14kung h natin sila susundan malalagot
14:16tayo eh eventually pag nag-develop na
14:19yyung moral reasoning natin mare-realize
14:20natin na gagawin ko yung pinapagawa ni
14:23nanay na maglilinis ako ng kwarto kasi
14:25pag Naglinis ako ng kwarto maraming
14:27benefit yan sa akin no mas magiging
14:30organized ako mas mababa yung stress ko
14:32and at the same time pag mababa stress
14:34ko mas organized ako mas magiging
14:36productive ako na tao and pag naging
14:38productive ako na tao
14:39makapag-concentrate
14:59naging universalis ' ba yung meaning in
15:02life as a whole na Okay so Ayan
15:05napag-usapan natin yung theory ni
15:06Lawrence kolberg na tinawag niyang moral
15:09reasoning development and Sana may
15:10natutunan kayo and nag-enjoy kayo kahit
15:13papaano and of course Huwag niyo
15:14kalimutang i-like at i-share niyo na rin
15:15to sa mga social contractor niyong
15:17friends and Huwag niyo R kalimutang
15:19mag-subscribe no so Maraming maraming
15:21salamat din sa mga members ng channel
15:23natin na directly Sums support sa
15:25ginagawa natin dito and kung gusto niyo
15:28rin suportahan niung channel directly eh
15:30pwede niyong i-click ung join sa baba '
15:32ah sa tabi ng subscribe para sa mga
15:34Apple users hindi niyo makikita ung Join
15:36i-click niyo na lang yung link sa
15:38description Okay so may mga Perks tayo
15:41na binibigay sa mga magiging members ng
15:43channel natin So if you are preparing
15:45for RPM board exam meron tayong mag
15:47magandang Perks diyan so salihan niyo
15:50lang yun Hanapin niyo third tier yata
15:51siya doun kasi parang nagde-decide
15:59na siyang pwedeng makatulong sa
16:00pagpe-prepare niyo for the board exam
16:02Okay siguro yun muna sa ngayon maraming
16:05maraming salamat sa panonood or
16:06pakikinig kung ano man yung ginawa niyo
16:08and as always enjoy learning ba-bye