Çilingir Sofrası 240 / Teğâbun Suresi 14.Ayet

0:02Buyurun efendim.

0:04>> Dolayısıyla belli [boğazını temizler]

0:05bir topluluğa özellikle kafirler ya da

0:07iman edenler diye değil Ademoğulları ya

0:10da ey insanlar dediğinde hepinizi

0:12söylüyorum.

0:13>> Burada istisnai bir durum yok.

0:15>> Hangi topluluğa ait olursanız.

0:17>> Tabii tabii. Diğer şeylerde mesela kafir

0:21o dönemin kafirleri var. Evet. Ama

0:24kafirlik evrensel. Her dönemin

0:26kafirleri. O zaman tipoloji ortaya

0:28çıkıyor değil mi? Bir bir okumada yorum

0:31bilim yapabilmek için tipoloji,

0:34karakterler, ayağa sabiteler, mizaçlar,

0:38>> eğilimler

0:39>> çok geniş bir algoritmik. Böyle yani

0:41kademe

0:42>> yani bunları bilmeden herkes ben bunu

0:44anlıyorum ben bunu anlıyorum paylaşıyor

0:46ediyor bulandırıyor suyu

0:47>> bulandırıyor

0:49>> donmuş bir de suyu bulandırıyor şimdi

0:51buna da bir isim koyuyor kutsal bir

0:53metin gibi tasavvuf diyor bu tartışılmaz

0:56böyle bu mukaddes bir şey yani bu

0:58kimsenin bilmediği bizler biliyoruz o

1:01kimlerse insanlar şimdi bu şehvet

1:04>> eee aslında denetimsiz gibi duruyor

1:08çünkü eskiden denetlenirmiş Ş.

1:10[homurdanır] Eee, şeyi varmış yani bu

1:12işin ustaları devredeymiş. Şimdi herkes

1:14merdiven altı

1:15>> güzel. Ben bunu söylemekle birilerini

1:17ayıplamak için değil, [homurdanır] bu

1:20işin bir bilim olduğunu, yorum bilimi

1:22olduğunu, bunun hermetik köklerin

1:24olduğunu, İslami literatürde bunun süreç

1:27içinde tezahür tecellilerinin,

1:29yazılarının, çizilerinin olduğunu

1:31söylemeye çalışıyorum.

1:34Buyurun efendim.

1:36Buradaki hususiyet

1:38bir kişiye değil, bir kişide tecelli

1:41eden özel durumadır. Yoksa mesajın

1:43evrenselliği ile çelişki taşıdığından

1:45değil. Bu özel durum daha ziyade kulluk

1:48ile tanımlanır ve burada nida ey kulum

1:51şeklinde tecelli eder.

1:55Kendisinin afçık

1:56>> kul aşağılanan bir söz gibi modern

1:57dünyada. Kul musun? Köle misin? Ya ne

2:00kulu ya? Dinler zaten insanı

2:02kullaştırıyor. Kul köle demek

2:03köleleştiriyor. Ya olur mu böyle bir

2:06şey? Şu haksız mı? Değil. Yani eğer bu

2:09anlamdaysa haksız değil insanlar ama bu

2:13anlamda değil. Hangi anlamda?

2:15[homurdanır]

2:16Bir idealin

2:19kölesi olmak demek. Mesela özgürlüğün

2:21kölesiyim ben.

2:23Özgürlükten ödün vermem. Kendi

2:26özgürlüğümden mi? Kendi özgürlüğümdense

2:28kendi çıkarlarım demektir. Ötekinin

2:31özgürlüğünden aynı inançta olmasa, aynı

2:33milletten olmasak, aynı kültürden

2:36olmasak da onun özgürlüğünü

2:38savunabiliyorsam ben özgürlüğü

2:40savunuyorum.

2:41>> Evet.

2:41>> Özgürlüğün kölesiyim. Özgür kişilerin

2:44kölesi değilim. Özgürlüğün kölesiyim.

2:47Şimdi böyle anlamadığın zaman ya bir

2:49kullukta boş ver ya bu işler geçmişte

2:51kaldı falan diye başlıyoruz. Ya peki

2:54bunlar olmasın mı? Tabii olsun.

2:56Bu yanılsamalar olmayacak mı? Sorunlu

3:00arifler buna bakmaz. Önüne bakar.

3:03Yürüyeceği yola bakar. Onun için yol

3:06üstündür.

3:09Yol önde bir yol var. Sen onu yürüyorsan

3:12bir yoldan gidiyorsun. Bu yeni değildir.

3:15Ne zaman o yol yeni olur? uçuruma

3:17geldiği zaman

3:20o yolla gidersin. Yani eskilerin

3:23kadim klasik eee öğretilerin yolunu

3:27izlersin izlersin uçuruma gelirsin. Kaos

3:32karşıya geçiş yoktur, köprü yoktur. Bir

3:35ağacın şeyine bir ip sallayıp oradan

3:37oraya atlayamazsın. Zıplasan arası

3:39uçurumdur. Geçemezsin. İşte buna kaos

3:42denir. Uçurum.

3:44Karmaşa demek değil. Bu uçuruma geldiğin

3:47zaman yol bitmiştir.

3:49Orası o boşluk nedir? Nirvanadır. Buna

3:52biz fenafillah diyoruz. Orada artık sen

3:56kendi bilginle, tecrübenle, geçmişteki

3:58insanların bilgisi ve tecrübesiyle yol

4:01alamazsın. E ne olacak?

4:04Teslimiyete geç.

4:06Rabbin sana yol göstersin. Artık onun

4:11çölde izleyeceği bir iz yoktur. Ama onun

4:16çölde her bastığı yer bir izdir.

4:18Arkadaki onu takip etmek istese,

4:23tam ona kavuşacağı sıraya kadar onu izle

4:26izleyecek olsa, biraz yorulsa, biraz

4:29yorulsa rüzgar izleri siliyor.

4:32>> Evet.

4:33>> Takip edemezsin. Kendi kendi izlerini

4:35bulman lazım. Kendi izini bulmayan ferdi

4:38hikmete gelemez.

4:40Başkasını taklitte kalır ve taklidiyle

4:43tok olan hakikatte açtır. Bektaşi kelamı

4:47ne gene kelammış değil mi? [homurdanır]

4:49Dolayısıyla mizaç, tipler, karakterler

4:52filan burada rol oynuyor.

4:53>> Buyurun efendim.

4:55>> Muazzam.

4:56>> Çok bereketli bir yazı. neler

4:58söyletiyor?

5:02>> Kendisinin apaçık [boğazını temizler]

5:04olduğu ve okuyanın zorlanmaksızın

5:06doğrudan anlaşılacağını ifade eden bu

5:08metinde kimi ayetler okuru şaşkınlığa

5:11uğratır.

5:13Fazla sert veya fazla genellemeci

5:15ifadeler metnin geri kalanındaki detaylı

5:17yaklaşımlarla

5:19çelişki gibi durur. Bu şaşırtıcı

5:21ayetlerden biri Tevabun suresinin 14 ve

5:2515. ayetleridir. Ayet şöyle tercüme

5:27edilir. Ey iman edenler, eşlerinizden ve

5:31çocuklarınızdan bazıları size düşmandır.

5:35Onlardan sakının ama affeder, hoşgör,

5:39bağışlarsanız Allah da bağışlayandır,

5:41esirgeyendir. Mallarınız ve evatlarınız

5:45fitnedir. Büyük mükafat Allah'ın

5:48indindedir.

5:50Ayet bu.

5:53Bu ayeti Kur'an'ın önerdiği yalınlıkla

5:55okumak ona iman eden biri için

5:58zorlayıcıdır. Zira inançlı biri

6:00Allah'tan geldiğini kabul ettiği kitabın

6:02sözlerine iman eder ve ona bağlanır.

6:05Öğdünü tutar, emirlerine uyar. Bunun

6:09yanında sağlıksız zihin her şeyi

6:12yapabilir. Ama sağlıklı bir zihne sahip

6:14her kişi çocuğunu sever. Canı parsına

6:18onu korur. Gözetir. Hatalarını görür.

6:21kendisine de gösterir. Bunları

6:23düzeltmesi konusunda rehberlik eder ve

6:25onu bir düşman olarak görmez.

6:28Öyleyse doğrudan okuyan ve onda şüphe

6:31etmeyen bir kişi, bir kişi için bu ayet

6:35bir çelişkidir. Zira ayet inançlı. Bu

6:38kişiden açıkça kendisine gözetip

6:40koruması için emanet edilen çocuklarını

6:43bir düşman olarak görmesini öğütler.

6:45Aynı düşmanlık vurgusunu bir gerekçe

6:48göstermeksizin eşleri için de yapar.

6:50evini, hayatını paylaştığı eşin bir

6:53düşman olarak görülmesini bekler. Eğer

6:56iman ediyorsa

6:57>> Evet.

6:58>> olacak işte değil mi?

7:00>> Eğer böyle anlaşılırsa literal yazıldığı

7:03anlamda

7:04>> bakars

7:05>> anlaşılırsa tüm insanlar psikopat olur.

7:08Yani

7:09>> ne yapacak yani?

7:12Bir yönden Allah'a iman ediyor ve sözünü

7:14tam tutmak istiyor. Diğer yönden canı

7:17>> canından nefret.

7:20>> Bu ayetin katmanlı oku eee yorumuna

7:23geçmeden önce müfessirlerin bu tarihsel

7:25bir işaret olarak gördüğünü ve İslam'ın

7:28tebliğ edildiği ilk yıllarda iman

7:30edenlerin kendi aileleri tarafından

7:32maruz kaldığı zorluklara

7:35ve dışlanmalara karşı bu ayetin geldiği

7:37düşünülmüştür.

7:39Bu yorum tarihsel bakış açısıyla oldukça

7:42geçerli ve anlaşılırdır. Bunun benzerini

7:44Hristiyanlığın ve diğer dinlerin ilk

7:46yayılışlarında da görmek mümkündür. Zira

7:49dinsel bilinç doğası gereği

7:51muhafazakardır ve kendini içinde bulduğu

7:53dini korumaya iyedir. Bunun hangi din

7:56olduğu önemli değildir. Dinden her dönen

7:59o dinin kafiridir ve tekfir edilmesi

8:01doğaldır. İlginç olan ise bu ayetin

8:04merkezi figürünün baba olmasıdır. Zira

8:07çocuk din değiştirdiğinde baskı

8:09ebeveyinden gelir. Tarihsel

8:11baktığımızda, baktığımızı unutmazsak 7.

8:14yüzyılın gerçekleri içinde kadını din

8:16değiştirmesi veya buna benzer bir eee

8:18bağımsızlık göstergesi erkek tarafından

8:21sert bir müdahaleye maruz kalacağı

8:23açıktır. Zira evin reisliği erkeğe

8:25verilmiştir. Ancak erkeğin kendi ailesi

8:28üzerinde şartsız egemenliği olan bir

8:30toplumsal yapıda eşin ve çocuğun baskısı

8:33pek bir şey ifade etmeyecek. Baba ne

8:35derse o olacaktır.

8:38Bu tarihsel okuma yani eee yorumun

8:40katmanlarının bir katmanı da bu. Buna

8:43tarihsel de bakmak zorundayız ama bu

8:45tarihsel yapılan yorum kendi içinde

8:47çelişkili. Yani kadın erkek eşittir

8:49değildir başka bir şey. 7. yüzyılın

8:52şartlarında

8:53kadın kadının ve çocuğun erkeğin imanı

8:57üzerinde ya da seçimleri üzerinde bir

8:59etkisi yok.

9:00>> Tarihsel bir çelişkidir onu

9:02müfessirlerin o şekilde yorumlaması. Ama

9:05yine de tarihsel dinamiklerden yola

9:07çıkarak yapılan bu sosyolojik yorumun

9:09ilk Müslümanlara verildiği, verdiği

9:11özgüveni ve kazandırdığı asi ruhu

9:14düşününce belli ölçüde kabul edeceğini

9:16düşünüyoriz.

9:19Daha katmanlı bir yorum için kelimelerin

9:21kavram olarak anlaşılması ve bu sembolik

9:24ifadenin kendi iç kavramsallığı ile

9:27kavranması gerekmektedir. Ayet başta

9:29vurgusunu yaptığımız üzere genel bir

9:32kullanım değil özel bir işaret üzerine

9:34kurulur. Ve burada özne ne erkektir ne

9:38baba. Zira devamında gelen öğüt

9:41erkekliğin öne çıktığı biyolojik veya

9:43psikolojik bir ifade taşımaz. Öznü

9:46erildir. Evet. Hitap da eril formda

9:49mümin demektedir. Zevcede kadına işaret

9:52ettiğinden hitabın iman eden erkeğe

9:54olduğu açıktır. Ancak bireysellik

9:57vurgusu içinde erkeğin erkeksi değil

10:00iradi bir sakınımı söz konusudur.

10:03Dolayısıyla burada hitap kendini

10:06sınırlama ve koruma ihtiyarına sahip

10:08olan iradeedir.

10:11>> Erilik yani.

10:12>> Evet. cinsiyetçi bir ifade değildir.

10:15Kavamsal iradenin kendisi iril olduğu

10:18için

10:18>> aynen öyle zikrediyor.

10:20[boğazını temizler]

10:21>> Sen de bu ayetin muhatabasın demek.

10:23>> Evet.

10:24Eğer tarihsel bakışta yapılan yorum esas

10:27alınsaydı ayetin erkeklere hitaben ya

10:30eyyüer rical ifadesini kullanması

10:32gerekirdi. Ayette ise özneyi öne çıkaran

10:36erkekliği değil etkin özne olarak iman

10:39etmesidir.

10:40>> Dolayısıyla iman edene derken özne

10:43imanın kendisi oluyor. Ey iman diyor.

10:46Kimde taşınıyorsa.

10:48>> Aynen öyle.

10:50[homurdanır] Özneyi iman olarak

10:51yorumladığımızda düşman imanı sarsan her

10:54ne ise o olur. Bu yaklaşımda eş ve

10:57çocuklar sembolik bir içerik kazanır.

10:59Cümleye mutlaka sembolik ve kavramsal

11:02olarak yaklaşılmalıdır. Aksi halde tüm

11:05iyiliği ve kötülüğü seçimlerde ve

11:07amellerde temellendiren Kur'an'ın hiçbir

11:10gerekçe göstermeden diğer bireyleri

11:12üstelik kişiye en yakın olan ev halkını

11:15düşman adletmesi tutarsızlık olacaktır.

11:18Kaldı ki Kur'an'ın insanın yegane

11:21düşmanının şeytan olduğunu da açıkça

11:22beyan eder. [homurdanır] Şüphesiz şeytan

11:25sizin için bir düşmandır. Siz de onu

11:27düşman edin.

11:29>> Eşlerinizi, çocuklarınızı değil, şeytanı

11:31düşman edin.

11:33Ey Ademoğulları, şeytan sizi aldatmasın.

11:36O sizin apaçık düşmanınızdır. Bunun

11:39dışında düşmanlıkla ilişkilendirilmiş

11:41tüm özneler şeytanın ümmetidir. Bunlar

11:44ya nefsine uyanlar ya da uyulmasını

11:47tavsiye edenler ya da Allah'a düşmanlık

11:49eden ateş halklarıdır.

11:51>> Bu işte.

11:51>> Bunların hepsini Kur'an'da referansları

11:53var.

11:53>> Tabii tabii. Öyle okumadın mı? Literal

11:56okudun. Çocuğunu habire döver.

11:58>> Çocuğuna her türlü zulmü yapar. Eşine

12:01döver. Zulüm yapar. Neden?

12:03E Kur'an diyor ki aduvumu apaçık

12:07düşmanın diyor. E bunlar benim

12:08düşmanımmış.

12:09>> Hadi bakalım.

12:10>> Şimdi böyle okumadığın zaman, literal

12:11okuduğun zaman bir kültür sefalete kadar

12:14gidiyor.

12:15>> Hanede tevhit bitti.

12:17>> İnsanlık bitti.

12:20>> İnsanlık bitiyor.

12:22Onun için bir bilenden okunmalı bu kitap

12:24diye.

12:25>> Evet. Evet. İsmail Emre boşuna

12:26söylemiyor.

12:29>> Dolayısıyla bu iki sembolik unsur eş ve

12:31çocuklar imanın iki karşıtıdır.

12:33>> Hı.

12:34>> Bu karşıtların ne olduğunu anlamak için

12:37imanın ne olduğunu Kur'an metninin

12:39kendisinde bulmak zorundayız.

12:41Bu her münetiğin bir ilkesidir.

12:44>> Hı.

12:45>> Dış bir metinden aldığın kavramı içeriye

12:47zorlayamazsın.

12:48>> Tabii

12:49>> metnin kendisi iman için ne diyor ve

12:51mümin için ne diyor? Bunu bilmek

12:53zorundayım. Çünkü bence iman budur. O

12:55zaman sen de imanla ilgili bunu

12:56söylüyorsan diyemezsin.

12:58>> O zaman metinsel metinler arası gidersen

13:01çok zor bir alana girmiş olursun.

13:03Heritin ilkelerini de metnin kavramları

13:05içerisine değerlendirmek zorundasın.

13:12Kur'an'ın kavramsal dilinde iman aynı

13:15kökten türüyen emene, emanet ve emin,

13:18güvenilir kelimeleriyle ortak anlam

13:21içeriğini paylaşır. Bu nedenle Kur'an'ın

13:23iman kavramı zihinsel bir kabul değil

13:26Allah'a güvenmeyi, ona güven içinde

13:28bağlanmayı ifade eder. Böylece iman

13:31şahsi kanaati aşan eminlik, sadakat ve

13:34teslimiyetle tamamlanan manevi bir

13:37yönelişi ifade etmek etmiş olur. Bu

13:40nedenle bir olgu olan iman kanaatten

13:43ayrılır.

13:44>> Kanaatten ayrılır.

13:45>> Tabii ki.

13:46>> Bunun için Kur'an'ın bir şeyi var,

13:48işareti var. Örneğin Firavun için

13:50denmiştir ki vicdanları kesin olarak

13:53kanaat getirdiği halde zulüm ve

13:56kibirlerinden dolayı onlar inkar

13:58ettiler.

14:00>> Kanaat getirmiş.

14:01>> Kanaat getirdi.

14:02>> Doğru ya. Bunlar doğru söylüyor kardeşim

14:04ama kibirleri ve menfaatleri yüzünden

14:08>> iman etmediler.

14:09>> Evet.

14:10>> İnatçılık yani asıl olarak

14:12>> çıkar. İnatçılık niçin? Orada kendi

14:14çıkarları. Evet.

14:15>> Yani bir hakikat uğruna teslim olursam e

14:18bizim ev filan paylaşılacak mı acaba?

14:20Benim mallarıma amel koyacaklar

14:22>> diye hani komünist propagandasının

14:24olduğu dönemlerde kimse komünizmi

14:26sevmemişti. Niye? Bir evi vardı, bir

14:28barkı vardı. Varsa eğer

14:30>> görüşeceğiz

14:31>> ama olmayan Evet. olmayanları

14:32düşünmüyordu.

14:33>> Hiç olmayanlar vardı. kendisininkini

14:36alıp e ortaklaşa bir mal edinecek diye

14:40korkuyordu. Ama hiç olmayanlar, hiç

14:42olmayanlar onun umurunda değildir. Bunun

14:44gibi

14:46zaten bütün devrimcilerin yani Kur'an,

14:49ondan önceki Musa, diğer eee

14:51peygamberliklerin hepsi devrimcidir.

14:54Köleliği, istismarı

14:57yani o dönemin emperyal yani yaygın

14:59herkesin üzerindeki köleleştiri gücünü

15:02kaldırmak. Ama o dönem için yapılan,

15:06önerilen kaldırıcı eylem, salih amel bir

15:10sonraki dönem için o koşullar

15:12değiştiğinden dolayı geçerli değildir.

15:15Bir önceki devrim onunla yapıldı diye

15:17bir sonrakiler de biz bununla yapılır.

15:19Yapıldı ve başarıldı. O halde şimdi

15:21yapalım. bir örnek vermek istiyorum.

15:23Nereden geldiyse. Şimdi biraz evvel

15:25komünist falan deyince Marx'ın Carl

15:28Marx'ın devrimin devrim önerisinde

15:31teorisinde eee dedi ki eee Burjuva

15:35devrimi şeye karşı yapıldı.

15:38Aristokrasiye.

15:40Çünkü aristokraside doğuştan hak

15:43sahipliği savunuluyordu. Aileler vardı.

15:47Toprak ağları o dönemin üretim biçimine

15:49bağlı olarak herkes onların kölesiydi.

15:52Ya pamuk tarlalarım var. Pamuk işçileri

15:55benim kölem. Ben onlara maaş vermiyorum.

15:59Ben onları aramıyorum. Çünkü herkes o

16:01işi yapabilir. Onlara karları topluğunda

16:04şey kaçmak mı istiyor? Döverim.

16:07Kamçılarım

16:08>> malum işler.

16:09>> Öyle.

16:11>> Burşifa devrimi nereden çıktı? Aileden

16:14zenginliği olmayan o köleler arasındaki

16:16kişiler cesaretleriyle

16:19gemicilik karadan yapamazlardı. Çünkü

16:21engel çok engellenirler.

16:25Deniz, denizde gel beni takip et. Hadi

16:27bakalım. Yelken açıp başka diyarlara

16:30gidip oralarda başka dikkat çekici

16:33ürünler bulup onları getirip ilk önce el

16:35altından

16:37satarak eee para kazananlar. Ama daha

16:40sonra aristokratların da ihtiyacını

16:42getirdiği için ipek getiriyor,

16:44>> baharat getiriyor. Aristokrat bunu

16:46öldürse bunları kimse getirmiyor. Onları

16:48getiriyor.

16:49>> Bir taraf onlar korsan ama eee yani

16:52illegal çalışıyorlar ama bizim de

16:54ihtiyaçlarımızı getiriyorlar.

16:56>> Dolayısıyla onların bu kazanımlarını

16:59hizmet ettiler satın alarak parayla.

17:01Çünkü fakir fukaranın onlara satın

17:03alacak parası yoktu. Böylece

17:05zenginleştiler. Zenginleşince

17:08e iktidara e şey oldu. E destek

17:11verdiler, para verdiler, destek

17:13verdiler. İktidarın aristokrasiden

17:15ayrılıp kendilerinin iradesi altına

17:17girmesine sebep. Karl Marx buna burjuva

17:20devrimi der. [homurdanır] Burjuva

17:21devrimi tamam. Ama şimdi burjuva devrimi

17:24yapılamaz. Şimdi burjuva kapitalizme

17:27evrildi. Kapitalizm de tüm dünya

17:30sermayesinin belirli kişilerin elinde

17:32olup yönetmesi demektir. Şimdi ancak

17:35proliter devrimi olabilir. Yani

17:37emekçilerin

17:39devrimi olabilir. Peki nasıl yapacağız

17:41bunu? Kim yapacak? Emekçi. Emekçi

17:44dediğin işte köle işçi. İşinden atıldı

17:47aç kaldı.

17:49diyor ki hiççi şunu bilmiyor diyor.

17:52Endüstri dönemi için bak geçmiş koşullar

17:54geçerli değil. Endüstri döneminde

17:56fabrika fabrika seri üretim yapıyor,

17:59araba yapıyor diyelim. Sürekli araba

18:01çıkartıyor. Peki neyle yapılıyor bu?

18:04Makine parkı, sermaye,

18:07ondan sonra zeka, akıl,

18:10>> hamdına görecek

18:11>> ama ama bir de işçinin kendisi.

18:13>> Emek,

18:13>> emek.

18:14Şimdi dedi ki Marx, "Bakın siz sermaye

18:17onların diyorsunuz. Makine parkı onlara

18:19ait diyorsunuz. Nohow'ı onlar biliyor

18:21diyorsun. Biz ne biliyoruz ki? Biz razı

18:24olalım bu verilen eee ücrete çalışalım.

18:27Çasa iş bulduk yani. Ne yapalım?"

18:29"Hayır" diyor. Siz işi bıraktığınız anda

18:33otomobil çıkabilir mi? Çıkamıyor. Bir

18:36unsur eksik. O zaman siz bu gücü

18:38kullanın. Alacağınız ücreti artırma

18:41şansınız var. masaya oturabilirsiniz.

18:44>> Şimdi bakın bir önceki devrimde, Burjuva

18:47devriminde bu olamazdı.

18:49Farklı bir şeydi. Senin Hindistan'dan

18:51ipek veya baharat getiriyor olman

18:53devrimi [boğazını temizler]

18:54destekliyordu. Şimdi ise endüstri yoktu.

18:58Endüstri döneminin devrimi başka. Bir

19:00önceki devrimsel enstrümanlar bir sonra

19:02geçerdi. Şimdi endüstri devriminin

19:05sonuna geldi. Kaçıncı endüstri devrimi?

19:064üncü filan diyorlar.

19:08>> Evet.

19:08>> Bilgi çağı, bilgi filan.

19:11Herkesin anlayacağı şeyler değil.

19:13>> Şimdi bu ne demek? Şimdi artık

19:15>> emek üretim, emeğin eee boykot yapması,

19:20grev yapması üretimi engellemiyor.

19:23Robotlar bulan üretil.

19:24>> Evet.

19:26>> İşçiye bu anlamda ihtiyaç yok. İnsana

19:28ihtiyaç yok. Değil o işçiye ihtiyaç yok.

19:31Peki o zaman işi bıraktım bak engelledim

19:33üretimi artık geçersiniz. Marx'ın o

19:35önerisi artık geçersiz.

19:39Açıp çare yok mu? Belki bir fikir olsun

19:42diye. Benim her zaman sizinle

19:43paylaştığım ama böyle ortaya

19:45söylemediğim bir şeylerden biri.

19:46Tüketim.

19:48>> Tüketim

19:50artık denetim, devrim tüketimdir. Filan

19:53şeyin malını almıyorum. Çünkü zalim,

19:55çünkü işçisinin emeğini ödemiyor.

19:57Bilmem. o fabrikanın ürünlerini

19:59almıyorum diyebiliyorsa insanlar ve bu

20:03spontan bir şekilde

20:04>> Evet

20:04>> bir birlikte böyle bu karar

20:06varabiliyorsa

20:08artık bu bir devrim şansıdır.

20:10>> Gelecekte tüketimin üzerinden

20:13>> eee şeyler ehilleştirilebilir.

20:16>> Evet.

20:16>> Vahşi kapitalizm.

20:17>> Evet.

20:19>> İkincisi de şudur.

20:21Tamam ben işçiye lüzum kalmadı. Öbürünün

20:23de işçiye lüzum kalmadı. İşsiz insanlar

20:25oluştu. Çok iyi. Tamam.

20:29Ben ürettiğim malı kime satacağım?

20:31Kim alacak? Kimsede para yok. O zaman

20:35ister istemez bu da bu ikinci şey de bir

20:38tüketimin denetlenmesi. İki insanların

20:41satın almasını asgaride bile olsa satın

20:43almasını sağlayacak bir rejim

20:45>> ödem

20:45>> oluşturmak zorundasın. Ürettiğini kime

20:47satacaksın? Ü kişiye mi satacaksın?

20:49>> Yani aynen

20:50>> değil mi?

20:51>> Evet. Buyurun efendim.

20:52>> Üretimden gelen güç tüketimden gelen

20:54güce

20:54>> değil mi? Bak Can devreye girdi sevgili

20:57izleyiciler. Can siz zannediyorsunuz ki

21:00arkada oturmuş böyle kör kör düşünüyor.

21:02Siz zannetmiyorsunuz aynadan hepiniz

21:03görmüştünüz. Bugün ayna yok. [kahkaha]