Çilingir Sofrası 242 / “Varoluşumuz bağıştır.”

0:03Kur'an'da geçen beni yani oğullar

0:06kelimesi insanın fikirlerine,

0:08fiillerine, ilmine nihayet manevi olan

0:10tüm oluşlarına işaret eder.

0:13İmanın oğlu birliği kabul eden annenin

0:16rahminden çıkar. Eğer bu kadın tevhide

0:19gebe kaldıysa çocuklar arasında ayrılık

0:21olmaz. Ama kalbi tevhidi, kalbi tevhidi

0:24kabul etmediyse düşmanlık hasıl olur.

0:28Tevrat'ta Yakup ile Esaf Hazreti Yakup

0:31ve Esa üzerinden anlatılan bu mesele

0:35göre

0:37çekişmeleri annenin rahminde

0:39başlamıştır. Bu çekişme ruhu temsil eden

0:42Yakup ile nefsi temsil eden Eshab

0:44arasındadır. Kendilerine doğan oğullar

0:47da ruhun ve nefsin işlerini temsil

0:49ederler. Her ikisinin de çocukları olur.

0:52>> Tabii tabii. Fiilleri var

0:55>> yani. Eee, beni İsrail denilen o, eee,

0:58Hazreti Yakup'un kendi çocuklarıdır.

1:00İsrail

1:01>> dönüştükten sonra ruhsal fiiller

1:03çocuklardır. Esav'ın çocukları nefsi

1:05işleri, nefsi bedene göredir. Eee,

1:07içgüdine göre yapmıştır. O zaman burada

1:10ayrım, eee, fiillerin ayrımı birisi

1:14rahmet üzere fiil işliyor. birisi ego

1:17egoizm kendi çıkarları üzerine ve bütün

1:20tarihte bu ikisinin arasındaki

1:22çatışmadan oluşuyor. Sembolik olması da

1:25bu demek. Hala öyle yani hala Yakup'la

1:28Esaf arasında yani hala bir bedende

1:31ruhsallığımla iç güllerim arasında bir

1:33çelişki yaşıyorum. Nefs de bu ikisinin

1:37bilinçli yani ben bilinci olan bir

1:40düşüncenin de devreye girdiği bir aşama.

1:42Yani nefs dediğimde hem ruh var hem

1:44içgüdü var hem beden var.

1:46Bu Pratonda var biliyorsunuz. E tumos.

1:50Tumos iç güdü. Eee epitumai arzular.

1:55Logos bilinç. Üçü diyor psikedir.

1:59Bu üçünün birliği püsükir. Şimdi biz

2:01burayı unutuyoruz. Sonra nefs deyince

2:04böyle bir şey var. Ruh deyince başka bir

2:06şey var. Beden deyince başka bir şey var

2:09zannediyoruz ve işin içinden

2:10çıkamıyoruz. Tevhit yok. Tevhit bunların

2:13birlikte çalışan aslında tek bir

2:15varlığın veheleri,

2:17yönleri olduğunu anlamak. Semeçullah

2:20yani buyurun.

2:23Meselde Yakup Esab'ı himayesi altına

2:26alınca ona Allah'ın ruhu ismi verildi.

2:31Meselin devamında oğulların kendisinin

2:33sınav olduğunu zira insana bahşedilen

2:35her kudretin iki yönlü hareket ettiğine

2:38işaret vardır.

2:39>> Bağlanan çözülür, yükselen alçalır. Bu

2:43çekişme daima vaki olmuştur. Adem'in

2:45irfanı Havva'nın rahminde iki oğulla

2:48temsil edilmiştir. Eşi Adem onu bilince,

2:52eşini bilince gebe kalır ve doğurduğu bu

2:55iki oğlu arasında çekişme yaşanır. Bu

2:58çekişmeden ölüm ve sürgün hasıl olur.

3:01Bunlar şeytanın iki vasfıdır. Ancak

3:04ikisinin ardından Şit doğar. Şit

3:07aleyhisselam.

3:09Arabi'nin yorumunda Adem alemin

3:11yokluktan Adem varlığa vücut hareketi

3:15halikin sevgisinin varlığa doğru

3:17hareketidir. Şit hup yani sevgi ile

3:21bilinir. Bu şeytandan değildir. Çünkü

3:24şeytan sevgisizdir. İbrahim'in iki oğlu

3:27İshak ve İsmail'in çekişmesi.

3:30Süleyman'ın vefatından sonra iki oğlu

3:33Efoboam ve Yeroboam arasında yaşanan

3:35ayrılık da budur. Bunlar mümin olanın

3:39sınavı kendisine düşmanlık eden ayrılık

3:41durumuna işarettir.

3:42>> Kendini hepsi yani

3:44>> dışarı birisi değil yani.

3:45>> Evet.

3:47Kur'an ayetlerinin ayetinin devamında

3:50dile getirilen Allah'ın bağışlayan,

3:53gaffur olması onun lütfudur. Rahim

3:56olması da ayrılıkları birliğe getiren

3:58rahim ifadesidir.

4:01Allah'ın büyük mükafatı budur. Yani

4:03ayetin içerisindeki kelimelerin

4:05karşılıkları.

4:08Oğullar bu anlamda şüphe edilen ayrılık

4:10durumuna işarettir.

4:12Kain Kabil Habil'den şüphe etmiş.

4:16Şüphesi onu kalbinde ayrılığa

4:17götürmüştür. Zira Habil sevgiye, kain

4:22ihanete delalet eder.

4:24>> Hain yani batılılar, batılılar H'yi

4:27kullanamadığı için eee çevirilerde k h

4:30diye

4:31>> kahin diye şey diyorlar. Ve bizler de

4:35oradan tercüme ederek kain

4:37>> diye veriyoruz.

4:38>> Hain

4:39>> ihanet eden demek.

4:40>> Evet. Ama Kur'an-ı Kerim'de kain yani

4:44hain geçmiyor. Kabil geçiyor.

4:48Kabil geçiyor. Yani kabul edilen ve

4:50kabul eden geçiyor. Bu da Kur'an-ı

4:53Kerim'in nihayet kitabı olduğu yani

4:56ahiret kitabı olduğu işin sonucuna

4:58vardığı zaman bu ihanet

5:01aslında Adem'in kendine ihaneti.

5:04Eee hub Adem'in kendi özüne olan

5:07sevgisi. Rabbine olan dediğimiz kendi

5:08özüne olan sevgisi. kendi özüne olan

5:11sevgisiyle, kendi özüne olan yaptığı

5:13davranışlardan dolayı ihaneti çelişiyor,

5:17çatışıyor ve sonuç ihanet sevgiyi

5:20öldürür.

5:23Hain yani kain

5:26>> şeyi habili hubbu öldürdü. İh yani halen

5:29geçerli. Adem öyle bir şey halen.

5:32>> Yani demin konuştuğumuz güven sarsıldı.

5:34>> Bitti

5:35>> de. Güven çok önemli dediniz ya demin.

5:37>> Esas ihanet sevgiyi öldürür. Güven

5:40>> bir sevgi var. Sonsuza kadar gider.

5:42Hayır.

5:43>> İhanet sevgiyi öldürüyor. Peki o zaman

5:46çaresiz kalıyor Adem.

5:49>> Ne yapacağım yani? Ben yaptım olmadı.

5:52>> Durum bu.

5:53>> Ne yapacağım o zaman? teslimiyete

5:55geçiyorsa eğer ki öyle o zaman Rabbi

5:58yani kendisini yaratan

6:01>> eee öznenin

6:04eee onu terbiye etmesi anlamında Rab,

6:07yaratması anlamında Allah işte çeşitli

6:09isimler varoluşu anlamında hak işte şu

6:12sıfat-ı rahim, şu sıfat-ı Rahman diye

6:14onları çoğaltabiliriz. Ama asıl olan ne?

6:17Asıl olan ben bu egoyla yani bu bu

6:21benliğimle bu işi çözemiyorlar. H

6:25>> ne yapmalıyım? Kendindeki yeteneklerine

6:29yani yaratılış yeteneklerine teslim

6:32olmak. Teslim olşağı bekle demek değil.

6:35>> Onları faaliyete geçirici

6:37>> eylemlerde bulunmak. Buna ibadet

6:39diyoruz. İbadet aslında Rabbi hoşnut

6:42edecek olan yani yeteneklerimizi açığa

6:44çıkartacak olan işte müzik çalışması,

6:47resim çalışması, iş çalışması, iyi bir

6:50marangoz olmak filan. İyi bir marangozla

6:52bir filozof arasında fark yoktur diyor.

6:54Şey Platon aynıdırlar. İkisi de

6:57filozoftur diyor.

6:59>> E şimdi ne demek? Bir işi kaliteli

7:01yapmak yeteneklerini açığa çıkarttığı

7:03için seni olgunlaştırıyor zaten. Peki

7:07o zaman ilahi bir sevgi Kur'an-ı

7:11Kerim'de de diğer şeylerde İbn Arab'in

7:13anlatımlarında da ataullah diye geçen

7:16>> şit. Şit diyor ataullah'tır. Ne demek?

7:19Allah'ın bağışıdır. Hata bağış Allah'tan

7:24bağış. Yani sen kendi çalışmaların,

7:26egonun anlayışınınla sen kendi

7:29hakikatlerini açığa çıkaramazsın.

7:32>> Sana Allah'ın bahşettiği yetenekleri

7:34harekete geçirirseniz.

7:37>> Ancak eee o zaman bir bağıştır bu bağış.

7:41Hatta hatta daha derinde var mı dış

7:44bağış? Sen mi kazandın yani?

7:46>> Evet.

7:47>> Bunu sen mi yaptın kardeş? E bir yapan

7:49yok mu? E yok. Ben görmedim. Etmedim ya.

7:52Görme. Sevgiyi gören var mı? Yok mu yani

7:55sevgi?

7:57Sevgi Allah'ı temsil eden en yüksek

7:59şeydir. Terimdir.

8:02Görünmez ama bilinir.

8:04Sevgiden hiç kimsenin kuşkusu yoktur.

8:07Kanıtla kanıtlayamazsın. İşlerinle

8:10kanıtlamaya kalkarsın. İşlerin

8:12değişebilir. Onları sahte de yapıyor

8:14olabilirsin.

8:15>> Ama sevginin kendisi

8:18görünmez ama bilinir. O yüzden Allah

8:21görünmez

8:23ama bilinir. Halbuki Allah zahirdir.

8:25Kur'an-ı Kerim'e göre ne demek zahir?

8:28Görünür.

8:29>> Görünür.

8:30>> Herkes göremediği için gören görüyor. O

8:34zaman diyor ki sen bilirsin bunları

8:37şeyde söylüyoruz. Eee, ilahiler diye

8:39filan. eee görene göre köre ne yani bir

8:44kör burada e bir özürlüğü aşağılamak yok

8:48biliyorsunuz kör yani renkleri ayırt

8:51edemez bilemez. Işık nedir bilmez. Işık

8:53yok mu yani onun algısında yok.

8:57Bütün bağlatılar böyle bir şey

9:00zaten çok güzel anlatıyor. Ben oraya

9:02teşne oluyorum. Ne yapayım? Kusura kalma

9:04coşturuyorsun bizi.

9:09>> Hz. Yakup'un oğulları kardeşleri Hz.

9:11Yusuf'a bildirilen haberden şüphe

9:13etmişler. Kendisini kibriyadan sandığını

9:16düşünmüşlerdir. Oysa Yusuf bana söyle

9:20bana gösterildi diyerek kendisine

9:22büyüklük atfetmemiş ama gösterinin

9:24büyüklüğünü dile getirmiştir. Kardeşleri

9:27onu kuyuya atmak suretiyle

9:29uzaklaştırmışlar. Ama lütuf Yusuf'ta

9:31taşındığından uzaklaşan kendileri

9:33olmuşlardır.

9:35Uzaklaşmaları özünde

9:38hep şüpheyle ilgilidir.

9:39>> Evet. İşte bu müşebbehe, teşbih, şüphe

9:44[homurdanır]

9:45insanı imandan uzaklaştırıyor. Bak

9:47güvenden.

9:49>> Evet.

9:49>> Değil mi?

9:50>> Evet.

9:50>> Şüphe götürdü.

9:52>> Buyurun.

9:53Şüphe bir etkinlik olarak kişinin doğru

9:56bildiği bilincine konu olan her şeyi

9:58sistemli olarak sorgulaması fehim ve

10:01keşf ile doğru bilgiye ulaşmasının

10:03yoludur. Ancak yaptığımız yorum

10:06bağlamında şüphe bilincin nesnesini

10:08sorgulaması değil varlıksal mahiyetidir.

10:11Kur'an kavramsallığında

10:13bu şüphe rap olarak adlandırılır ve rap

10:17zihinsel bir etkinlik değildir. Alınan

10:20kararların ve eylemlerin sonunda vaki

10:22olan vicdani

10:24bir ayrılık durumuna işaret eder. Bu

10:28ayrılığın tekrar suretiyle vicdana

10:30yerleşmesi onu mülk durumuna getirir.

10:33Herkesin kendi mülkünde kral olması

10:35bundandır. Halbuki Kur'an melikin

10:38malikel mülk yalnız Allah olduğunu

10:40bildirir. Öyleyse izzeti Allah'a vermek,

10:43kibrin ancak ekbere ait olduğunu

10:45kavramak ve bu idrak ile vicdanında

10:48tecelli edecek tüm ayrılıkları

10:50temizlemek müminin vazifesidir.

10:52>> Aynen böyle. Hatta şey var ya amakahde

10:55Şependerzade

10:57şeyi söyletiyor. Orada diyor ki reyp

10:59ejderhası ejderha değil mi? Hatta yedi

11:02başlı

11:03>> kuyunun içinde rey ejderhası var.

11:05İnsanın kuyu, kendi bedeni

11:07>> Evet.

11:07>> eee iç dünyası ama reb ejderhası yani

11:11eee burada ikisine de şüphe diye

11:13çevirmek mümkün değil. Şüphe ayrı bir

11:15şey bu. Yani eee fenomenlerin

11:19görünüşünde hakikatleri saklama

11:21anlamında şüphe. Dolayısıyla o şüphe

11:23kaldırıldığında hakikati bulursun. Ama R

11:26ejderhası psikolojik bir şey. İnsanın

11:28içsel e şeyi canavar

11:32yani bir türlü hakikate karar veremez.

11:35İş güdüleri ona engel olur. O zaman

11:37diyor ki reb ejderhasını yenmek

11:41>> işte o zaman ne çıkıyor karşımıza?

11:43Muhalefetün nefs kendinle mücadele. Buna

11:46ne? Cihad-ı ekber demiyor muyuz? E

11:48tamam. Cihad-ı ekber yapmayanlar

11:50başkalarını aydınlatıyoruz.

11:52>> Cihadı ekberde değiliz. Herkesi

11:54aydınlatıyoruz. Ne olacak? Tweet

11:56atıyorum ya. Ne var?

11:57>> Tabii. Y

11:58>> copy pas'le yaşıyorsun.

12:01>> Hayır o da olacak ya. Ne yapalım yani?

12:03Ayetin kendisi.

12:05Buyurun efendim.

12:06>> Vel hasıl.

12:07>> Vel hasılla geldik. Oo. Hadi bakalım.

12:10>> Biraz daha var.

12:11>> Hasıl

12:13sözcükler çok ilginçti burada. Mahsulün

12:17mahsulü toplamak demek. Hasıl belasını

12:19kelam demek gerekir.

12:20>> Evet. Kelamın o mahsulünü toplamak.

12:24Neticesinde hasılatı yapalım.

12:26>> Yapalım.

12:27>> Surenin bu bu iki ayeti

12:30>> yani 14 ve 15. ayetleri yalnızca aile

12:33fertleriyle yaşanabilecek sınamalara

12:36anlatan bir uyarı olarak okumaya müsait

12:38değildir. Bu anlam katmanı nüzül ortamı

12:41bakımından geçerliliğini korusa da

12:44Kur'an'ın sembolik dili ayeti insanın iç

12:46dünyasına doğru daha derin bir okumaya

12:48davet eder. Kur'an'ın hitabı görünürde

12:51eşe ve çocuklara yönelse de gerçekte

12:54müminin kalbinde iman ile ayrılık

12:56arasında süre gelen mücadeleyi dile

12:58getirir. 5 insanın yöneldiği tercihleri,

13:02çocuklar ise bu tercihlerin zaman içinde

13:05doğurduğu sonuçları temsil eder. İnsanın

13:07karşısındaki düşman hariçteki insanlar

13:10değil.

13:12Kalbin emniyeti bozan şüphe, hakikati

13:15örten kibir ve bunlardan doğan

13:17ayrılıktır.

13:17>> Tabii şimdi orada özneyi değiştirse, "Ey

13:19kafirler" dese arkasından bu sözcükleri

13:22söylese kafirler onu yapamaz. Çünkü

13:24mümin

13:26güveni,

13:28güvenilir olmayı kendine kıble edinmiş

13:31mümin ancak tasfiye yapabilir. Müşrik

13:35yapamaz bunu.

13:36>> O yüzden müşriklere mesela demiyor. Ey

13:39müşrikler, eee, eşleriniz ve

13:41çocuklarınız size fitnedir ve düşmandır

13:44demiyor.

13:45>> Neres?

13:46>> Çünkü imanı korumak, bunların tasfiye

13:48edilmesi

13:50müminler yapabilir, diğerleri yapamaz.

13:54Aslında yani kitabın tek muhatabı mümin.

13:57>> Tabii.

13:57>> Şimdi ey kafirler diyor. Kafirler bu

13:59kitabı zaten reddeden

14:01>> okunmayacak olanlar ya da okusa da buna

14:03iman etmeyecek olanlar. Kafir nid

14:06müminlerin anlaması için tek muhatap

14:09mümin.

14:09>> Tabii tabii tabii.

14:10>> İmandan başka muhatap yok.

14:11>> Çünkü tek eee aradığımız şey güvenilir

14:13insan.

14:14>> Evet.

14:15>> Yani başka ne arıyoruz ki?

14:19Böyle okunduğunda ayetin sonunda

14:20zikredilen Allah'ın gaffur ve rahim

14:23oluşu da yine yeni bir anlam kazanır. Bu

14:26bağlamda bağışlama işlenmiş bir günahın

14:30affı değil ayrılığın yeniden birliğe

14:32döndürülmesidir. Rahmet ise parçalanmış

14:35olan rahimde yeniden toplayan, dağılmış

14:37olanı tevhide ulaştıran ilahi kudrettir.

14:40Bu nedenle ayetin sonunda vaadat edilen

14:43büyük mükafat ecrun azim

14:46ölümden sonra verilecek bir hediye

14:47olmanın ötesinde hayattayken insanın

14:50kendi içindeki parçalanmış arınarak

14:53yeniden eminliğe ve birliğe ulaşmasıdır.

14:56En nihayet insan için kalbi selim olmak

14:59budur.

14:59>> Evet. [homurdanır]

15:01>> İnsanı dış düşmanlara düşmanlarla değil

15:04kendi içindeki ayrılıklarla yüzleştirmek

15:07ve onu tekrar tevhide vasıl kılmak.

15:10Böylece tehabün günü insanın her

15:13seçiminde tekrar eden varoluşsal bir

15:15yüzleşmeye dönüşür. Kişi eşini yani

15:18yönelişini seçer. Onunla birlikte olur.

15:21Yani yazgısını kendi yazar. Bu

15:24birliktelik çocuklarını yani fiillerini

15:26doğurur. Sonunda ise kendi tegabbülünü

15:30yaşayarak hakiki kazanç ile hakiki

15:33kaybın ne olduğunu idrak eder. Velasıl

15:36Kur'an'ın uyardığı düşman dışarıda

15:38değil. Bu ayrılığı doğuran içsel

15:40tercihlerdir.

15:42>> Teşekkür ederiz. Gönlüne sağlık, diline

15:44sağlık.

15:45>> Paydaştığın için sofraya iyi bir şey

15:48geldi bugün.

15:49>> Yani

15:49>> ikram geldi. Muhteşem oldu ya.

15:51>> Güçlü bir ikram daha.

15:52>> Çok güçlü bir ikram. Onu şimdi bir

15:54neşeye çevirelim yani.

15:57>> Değil mi yani? Abi uçuralım yani bunu.

16:01>> Buyurun. [müzik]

16:06>> Yarim için [müzik] ölüyorum. Eller

16:11ne deres [müzik][şarkı söyleme]

16:14sararıp da soluyorum [şarkı söyleme]

16:18yar yar yar [müzik] yar.

16:21[şarkı söyleme]

16:22Eller nederse desin

16:26herkes ne [şarkı söyleme][müzik] derse

16:28desin.

16:32Sararıp [şarkı söyleme][müzik]

16:33da soluyorum

16:37yar yar. Y y [şarkı söyleme][müzik]

16:41herkes neden ise desin

16:46alemde [müzik][şarkı söyleme] de ise

16:48desin.

16:51Caferde [şarkı söyleme] sevdalı oldu.

16:56[müzik] Hazırda paslıde. [şarkı söyleme]

17:01Bir sevda buldu.

17:05[müzik] Mahası [şarkı söyleme] bir paslı

17:07puldu.

17:11Ben bülbülüm [şarkı söyleme]

17:12yarim güldür [müzik]

17:15yar yar [şarkı söyleme] yar yar

17:19herkes [müzik] ner iseedin

17:24alem nerse [şarkı söyleme][müzik] desin

17:30herkes ne derse desin [şarkı söyleme]

17:34[müzik]

17:35alem ner

17:38>> [şarkı söyleme]

17:41[müzik]