Full transcript
0:01शेतकरी स्वतःच्या शेतीला बिझनेस म्हणून
0:04बघत नाही. शेतकऱ्यांच्याच मुळे निसर्ग
0:06कोपतोय. शेतकऱ्यांना काय सवय झाली माहिती
0:09का पॅक विकत घ्यायचे बाटल्या फोडायच्या
0:11पाण्यात मिसळायच्या फवारायच्या त्यांना
0:13स्वतः काही करायला नको
0:17शेतकरी जगाच पोट भरतो असं म्हणतो पण तो
0:19स्वतः उपाशी आहे शेतकऱ्याच्या मुलांनी
0:21दुधाने आंघोळ केली पाहिजे पण शेतकऱ्याच्या
0:23मुलांना प्यायला दूध नाहीये.
0:26शेती एवढं रिटर्न देणार जगात काहीच नाहीय
0:28खूप फोकस प्लननी विथ मॅथमॅटिकल
0:31कॅल्क्युलेशन शेती केली पैसे नक्की मिळतात
0:35शेती तोट्याची होण्याचा सगळ्यात मोठं
0:37प्रॉब्लेम कॅश फ्लो अत्यंत गरीब माणसांनी
0:39शेती करू नये सगळ्यांनी शेती बंद करायला
0:41पाहिजे माझ असं स्पष्ट मत आहे देर आर
0:44ओन्ली 60 क्रॉप सायकल्स लेफ्ट कदाचित
0:46एखादा युद्ध अन्नावर पण होईल किंवा दरोडे
0:48शेतीवर पण पडतील
0:52रिस्क रिवॉर्ड रेश असतो हे सगळे जे टर्म्स
0:55आहेत ना फायनान्शियल त्या सगळ्या शेतीत
0:57अप्लाय होतात मकावर येताना चवळी आडवी
0:59पसरायला लागते तण उगवत नाही
1:00>> चवळी नायट्रोजन फिक्स करते ती मक्याला
1:03देते
1:04>> चवळी हाय प्रोटीन आहे त्यामुळे ती
1:06मॅक्झिमम कीड स्वतःकडे अट्रॅक्ट करते मका
1:09सेफ राहतो माझ्या खापर पण शेती केलेली
1:11नाही तर मातीत हात घालायची भीती वाटत होती
1:13घाण वाटत होती बकरी चावते का काय असं
1:15वाटायचं दूध अंडी भाजीपाला सगळं मिळून
1:18साधारण 42 लाखाचा सेल केलेला आहे. पासून
1:21आजपर्यंत आम्ही आमच्या शेतामध्ये
1:23बाजारातून एकही गोष्ट विकत घेतली नाही.
1:26रिस्क सगळ्यात जास्त कुठे आहे? शेती ही
1:28जास्त रिस्की आहे पण शेती ही खूप लो इनपुट
1:31रिस्की आहे.
1:34आम्ही 120 रुपयालाच हे दूध विकू शकू
1:36तुम्हाला हे चालणार असेल तर आपण कंटिन्यू
1:37करू नाहीतर मी तुम्हाला दुसरा दूधवाला
1:39आणून देतो. हा गैरसमज आहे की लोकांना
1:41स्वस्थ गोष्टी हव्यात प्रत्येकाला चांगला
1:43अन्न हवय पण तेवढी विश्वासार तुम्ही
1:45तुम्हाला निर्माण करायला पाहिजे.
1:47>> एका व्यक्तीने एक नाही तर आठ स्टार्टअप
1:50उभे केले. त्याच्यानंतर सिलिकॉन व्ॅली
1:52अमेरिकेमधली सिलिकॉन व्ॅली ज्या ठिकाणी
1:54जॉब करण्याचा अनेक तरुणांचे स्वप्न असत
1:56त्या ठिकाणी काम सुद्धा केलं आणि आज हा
1:59व्यक्ती शेतीकडे वळालाय आणि हा व्यक्ती
2:02म्हणतोय की पुढे भविष्यामध्ये करियर एक
2:05मोठं करियर हे अन्न उगवणं असू शकतं आज
2:08स्टार्टअप महाराष्ट्राच्या आपल्या
2:09पॉडकास्ट मध्ये आपल्या सोबत आहेत ऑर्गॅनिक
2:12फार्मचे मुक्तक जोशी सिलिकॉन व्ॅली मध्ये
2:14काम केलेल आहे तुम्ही मोठ्या प्रमाणामध्ये
2:16स्टार्टअप उभे केले आणि ते चांगले सुद्धा
2:18मोठे केले की ईबे सारख्या कंपनीने न ते
2:20विकत घेतले आणि अशामध्ये आता तुम्ही
2:24शेतीकडे वळालात त्यामागचं कारण नेमकं काय
2:26>> क्च्युली समाजासाठी काहीतरी करायचं असं
2:28कायम वाटत होतं
2:30>> याच्यामध्ये आम्ही कायम एन्व्रमेंटल सोशल
2:33असे आर्टिकल वाचणं किंवा हे करण असं
2:35करायचं होत
2:36>> त एक आर्टिकल वाचनात आलं की देर आर ओन्ली
2:3960 क्रॉप सायकल लेफ्ट तुम्हाला आधी वाटलं
2:41की असच काहीतरी एक शोबाजी म्हणजे आपल
2:43अट्रॅक्शन मिळवण्यासाठी जे लिहितात तशा
2:45प्रकारच असेल त्यानंतर बऱ्याच वेगवेगळ्या
2:49ठिकाणी से सोइल मुमेंट किंवा अशा सगळ्या
2:52गोष्टी ऐकायला मिळायला लागल्या मी म्हटल
2:53प्रत्येक जण सॉइल बद्दल का बोलतोय
2:55>> म्हणून आम्ही तपास करायला सुरुवात केली
2:57तेव्हा लक्षात आलं की जमिनीचा कर्ब जो
3:01कमीत कमी एक टक्का असला तर त्याला जिवंत
3:03माती म्हणतात
3:04>> तो इतका झपाट्याने कमी झालेला आहे आणि
3:07मराठवाड्यासारख्या जागी प2%ेंट आहे वरेज
3:10कर्ब प4% आहे महणजे रॅडमली कुठली जमीन चेक
3:13केली तर पट फो च्या खालीच मिळेल तुम्हाला
3:15>> आणि जर काही वर्ष असं चालू राहिलं तर अन्न
3:18उगवण बंद होईल
3:20तर आधी आम्हाला विश्वास बसला नाही पण
3:22कन्फर्म केल्यानंतर आम्ही शेतकऱ्यांना
3:24सांगायला सुरुवात केली की
3:27मातीवर काम करा विनांगरणी शेती करा किंवा
3:31सेंद्रिय पिकवा
3:33तर मला एका शेतकऱ्याने उत्तर दिलं साहेब
3:36एसीत बसून फुकटचे सल्ले देणं फार सोपं
3:38असतं कधीतरी जमिनीवर काम करून बघा
3:41>> आणि मग सांगा तर ते मनाला असं लागलं होतं
3:45आणि कस माहिती का प्रत्येक माणसाला ना
3:49कुठे थांब थांबायच हे कळलं पाहिजे
3:50>> म्हणजे कधी कधी अब्जोपती माणूस असेल पण
3:52त्याला अजून पैसे मिळण्याची इच्छा असते
3:55आणि कधी कधी असं वाटतं की अरे आपण जे
3:57करतोय ते ते थांबून आता काहीतरी वेगळं
3:59करायला पाहिजे समज
4:01>> तर त्यावेळेला मी म्हटलं हाच हीच ती वेळ
4:03हाच तो क्षण
4:04>> आणि आम्ही मी पत्नीला बोललो की आपण असं
4:07शेती करायला लागू शकतो का म्हणजे आपल्याला
4:08असं कोणी म्हणणार नाही की एसीत पासून
4:10सल्ले देतोय
4:11>> ती हो म्हटली आम्ही फिरायला सुरुवात केली
4:15आणि शेत विकत घेतलं
4:17>> अच्छा शेत विकत घेतला आणि त्याच्यानंतर तर
4:19मग पहिली गोष्ट तुम्ही काय केली शेत
4:21घेतल्यानंतर
4:22>> बेसिकली शेतीला माझ्या खापर पण शेती
4:25केलेली नाही असं म्हणे आमचं काही
4:27बॅकग्राऊंड नाही माझ्या बायकोच्या नावाने
4:30सातबारा आणि असं सगळं असल्यामुळे आम्ही
4:31सामायक शेती घेतली सगळं गेलं
4:34>> तर त्यामुळे सगळ्यात पहिले असं होतं की
4:36आम्हाला शेती म्हणजे काय हे माहिती असलं
4:39पाहिजे ना
4:39>> तर आम्ही अक्वापोनिक्स नावाचा एक प्रकार
4:42सुरुवात केला त्याच्यामध्ये मासे पाळायचे
4:44>> आणि बेसिकली पाईप मध्ये शेती करायची असते
4:46हायड्रोपोनिक्स आणि अक्वाकल्चरच मिक्सचर ह
4:49>> आणि कारण काय होतं मातीत हात घालायची भीती
4:51वाटत होती घाण वाटत होती
4:53>> झुरळ पाली मुंग्या किडे कधी आयुष्यात केलं
4:56नव्हतं गाईची भीती बकऱ्यांची भीती
4:59सगळ्याची अशी कुत्रे पाहिले होते पण बकरी
5:02चावते का काय असं असं वाटायचं कारण काही
5:04संबंधच नव्हता आयुष्यभर
5:05>> तर ते केलं आणि दुसरं म्हणजे 12,000
5:07किलोमीटर फिरलो आम्ही 12,000 km म्हणजे
5:10गाडी काढायची आणि एका दिशेला निघायचं आधी
5:13पहिल्यांदा संभाजीनगरच्या आसपास त्यानंतर
5:15महाराष्ट्रभर त्यानंतर मध्यप्रदेश पर्यंत
5:17गेलो
5:17>> अच्छा आणि जाऊन फिरलं आणि बघितलं की नक्की
5:20काय चुकतय
5:22>> म्हणजे दर वेळेला आम्ही हेच ऐकलं होतं
5:24पेपर मध्ये पाहिलं होतं टोमॅटो फेकून दिले
5:26कांदा फेकून गेला शेतकऱ्याचे हाल होतायत
5:29>> नक्की काय चुकतय मी म्हणलं की जी गोष्ट
5:32हजारो वर्ष चालू आहे त्या गोष्टीत अजूनही
5:35माणूस सेटल का नाही
5:36>> आणि मग त्याचा शोध घ्यायचा प्रयत्न केला
5:38सगळीकडचे स्टडीज केला की काय पॅटर्न चालली
5:41आहेत काय कशा प्रकारची शेती चालली आहे
5:43प्रॉब्लेम एरियात काय आहेत असे एक 17 18
5:46प्रॉब्लेम आयडेंटिफाय केले
5:47>> आणि मग मग त्याच्या दृष्टीने काम सुरू केल
5:49>> मग ते प्रॉब्लेम्स कोणते होते कुठे चुकत
5:51होते
5:51>> आता शेती तोट्याची होण्याचा
5:53>> सगळ्यात मोठं प्रॉब्लेम मला असं वाटतोय
5:55कॅश फ्लो तुम्हाला समजा म्हटलं की तुम्ही
5:58चार महिने सतत काम करायचं
5:59>> पण तुम्हाला पगार मिळणार नाही. कधी मिळेल
6:02चौथ्या महिन्याच्या एंडला
6:04>> ओके तर तुम्ही जगू शकाल का? मला असं वाटतं
6:08की तुम्ही दर महिन्याला कुठूनतरी उधार
6:09घ्याल कारण तुम्हालाही किराणा भरायचा आहे
6:11तुम्हाला दूध घ्यायचय फळे घ्यायचेत
6:12तुम्हालाही तुमचं घर चालवायच आहे
6:13>> तर तुम्ही कुठूनतरी उधार घेणार किंवा
6:15साठवलेल्या पैशावर जगणार ते संपले की उधार
6:17घेणार आणि नंतर पाच महिन्यांनी जेव्हा
6:19पैसे येतील तेव्हा उधार चुकते करत बसणार
6:22हीच अवस्था शेतकऱ्याची आहे हे बघा व्रेज
6:24पीक आपलं साडेतीन चार महिन्याच आहे गहू
6:26पाच महिन्याच आहे म्हणजे तूर हे सात
6:29महिन्याच पीक आहे सात महिने तर एवढे महिने
6:32वाट पाहायची आणि त्याच्यामध्ये हे पीक
6:35घ्यायची वाट पाहायची त्याच्यामध्ये
6:36इन्वेस्टमेंट करायची करायच बसून राहायचं
6:38दुसरं काही हे नाहीये अशा वेळेला कुठलाही
6:41माणूस जगातला सगळ्यात चांगला सर्जन असेल
6:43ज्याला खूप पैसे मिळतात त्यालाही हीच वेळ
6:45येणार आहे
6:45>> तर कॅश फ्लो सुधारायचा आमचा पहिला प्रयत्न
6:47होता
6:48>> कॅश फ्लो सुधारण म्हणजे काय तर तुम्हाला
6:51डेली विकली फोर्ट नाईटली मंथली क्वार्टरली
6:55हाफ इयरली आणि इयरली इन्कम पाहिजे
6:58>> अच्छा
6:58>> आता हे कसं शक्य आहे
6:59>> ते शेतीमधून कसं शक्य आहे
7:00>> हा अगदी सहज शक्य आहे सांगतो तुम्हाला मी
7:02>> तर डेली इन्कम साठी बघा दूध अंडी आणि
7:04भाजीपाला ह्या जवळ आपल्याला रोज लागणार
7:07दूध हे अगदी रोज लाण गोष्ट आहे
7:09>> अंडी भाजीपाला आपण आठवड्यातून एकदा घेतो
7:11>> ओके त्यानंतर दर रविवारी म्हणजे नॉनव्हेज
7:14खाणारे लोक चिकन करतातच म्हणजे असं असतं
7:18नंतर आपण एक 15 एक दिवसांमध्ये आपण
7:20काहीतरी डेली कसी म्हणून वेगवेगळ्या
7:24प्रकारचं दुधाचे पदार्थ किंवा असं म्हणजे
7:26श्रीखंड असं काहीतरी करतो. नंतर हाफ इयरली
7:30आपण समजा आता शेतकऱ्यांनी हाफ इयरली बोकड
7:33पाळलं शेळीपालन तर त्याला एका शेळी सात
7:36महिन्याला दोन कर्ड देते
7:38>> आणि असं तुम्हाला कंटिन्यूस उत्पन्न हव
7:41असेल तर दर सात महिन्यानी तुम्हाला दोन
7:43करड येणार त्याच्या पुढच्या सात महिन्या
7:45तुम्हाला ते विकू शकतात
7:46>> तर आम्ही अशी सिस्टीम सेट केली की कोंबडी
7:49पालन त्याच्यामध्ये मास विक्री आणि अंडी
7:52गोपालन त्याच्यामध्ये दूध नंतर आमच्याकडे
7:54तूप लोणी चक्का
7:56>> दही ताक सगळं बनत
7:58>> अच्छा आणि नंतर 24 प्रकारच्या भाज्या 38
8:01प्रकारची फळ झाडं
8:03>> खरीपामध्ये
8:05तूर मूग मटकी
8:07>> चवळी हे सगळं उडीद
8:09>> आणि बाजरी आणि रबी मध्ये गहू आणि हरभरा
8:13आणि राजमा
8:14>> अशी पिक घ्यायला सुरुवात केली महणजे आधी
8:16घरच्या हे पूर्ण केल्या आणि नंतर
8:19टप्प्याटप्प्याने दर वेळेला हे इन्कम कस
8:21येत जाईल ह्यासाठी प्रॉडक्ट लाईन सेट केली
8:23याच शेतीतून
8:24>> अच्छा
8:24>> पण याच्यासाठी शेती किती लागते म्हणजे
8:26तुमच्याकडे किती शेती आहे माझ्याकडे चार
8:28एकर शेती होती शेती किती लागतेपेक्षा हे
8:31बघा
8:33आमच्या या फिरण्यामध्ये आम्हाला एक गोष्ट
8:35प्रकर्षाने जाणवली
8:36>> की शेतकरी जगाच पोट भरतो असं म्हणतो पण तो
8:39स्वतः उपाशी आहे
8:40>> शेतकऱ्याच्या मुलांनी दुधाने आंघोळ केली
8:42पाहिजे
8:43>> पण शेतकऱ्याच्या मुलांना प्यायला दूध
8:45नाहीये त्यांच्या घरी खायला हे नाहीये
8:47लोकं कापसाची सोयाबीनची अशी शेती करतात
8:51कापूस विकतात त्या पैशातून किराणा भरून
8:53घरी किराणा आणतात
8:54>> पूर्वीचा शेतकरी असा होता की खरीपामध्ये
8:57घरचा चा मूग घरची तूर घरची बाजरी होती
8:59म्हणजे भाजी भाकरीची सोय झाली होती
9:01>> नंतर घरी कमीत कमी एक किंवा दोन गाई
9:04असायच्या नंतर 10 पं कोंबड्या असायच्या
9:06काही ना काहीतरी असायच थोडीशी आवडती फळ
9:08झाड असायची आजच शेत पाहिलं तर बांधावरची
9:10झाड कापून टाकलेली आहेत एकच नगदी नगदी पीक
9:13म्हणून कापसासारखं पीक घेतल जातय किंवा
9:15सोयाबीन घेतल जात दोन्ही खाता येत नाहीये
9:18>> आणि शेतकरी किराणा भरतोय तर आम्ही हे
9:21सॉल्व करायला फक्त एक हेक्टर पीक एक
9:24हेक्टर शेत पुरत
9:25>> एका फॅमिलीला जगून सगळ सगळ जगून विकून
9:28सुद्धा चांगला उदाहरण निर्वाह करायला एक
9:29हेक्टर शेत
9:31>> आता तुम्हाला एक छोटस गणित सांगतो म्हणजे
9:34एखादा कापूस शेतकरी असेल
9:35>> तो एकरीती हज रुपये वरेज नफा मिळवतो ओके
9:38>> समजा तो पाच एकर शेती करतोय कापूसची तर तो
9:42पाच त्रिक 15 मजे दड लाख रुपये मिळवतोय
9:44>> आता समजा त्यानी अर्धा एकर बाजूला काढलं
9:47>> त्या अर्धा एकर मध्ये काय केल त्यानी दोन
9:48गुंठे भाजीपाला केला म्हणजे स्क्र फीट तीन
9:52गुंठे भाजीपाला केला दोन गुंठ्यामध्ये घर
9:53आणि गाईंचा गोटा केला पाच गुंठे फळगला
9:56लावली 10 गुंटे चारा लावला म्हणजे तुमचं
9:5820 गुंटे झालं
9:59>> हो
10:00>> तर ह्याच्यामध्ये एकर झालं
10:02>> अर्धा एकर झालं आता त्या अर्धा एकर मध्ये
10:03काय झालं बघा तुम्हाला दोन गाईंच एक एक
10:06लिटर घर दूध घरी मिळून उरलेलं दूध विकायला
10:09मिळालं
10:10>> पाच गुंठे फळबागेमध्ये 500 कोंबड्या
10:12सोडल्या त्यांचा 200 अंडी रोज मिळाली
10:15>> नंतर
10:17हे केलं भाजीपाला घरचा मिळाला तो घरी दोन
10:20गुंठ्या मधला भाजीपाला घरी खाऊन 50 घरांना
10:22थोडा थोड देता येतो
10:24>> त्याच्यातून उत्पन्न मिळालं या सगळ्या
10:26गोष्टी साठी शेतकरी एक लाख रुपये खर्च
10:28करतो म तुम्ही बघा वरेज 300 300 ते पाश
10:30रुपयाचा भाजी हजार पंश रुपयाचा किराणा हे
10:34सगळं करून दूध अंडी हे सगळं खर्च करून बघा
10:36किती रुपये लागतात
10:37>> ते सगळे वाचले आणि प्लस त्यात एक्स्ट्रा
10:39इकम मिळालं आणि मी कापसाच किती इन्कम
10:42काढलं माहिती 30 हज रुपये एकर होत ना 15
10:44हज रुपये कमी केलं
10:45>> 15 ह000हून जास्त पैसे याच्यातून 100%
10:48मिळाले
10:48>> अच्छा
10:49>> हे कॅल्क्युलेशन आज शेतकऱ्यांनी करणं
10:51जरुरी आहे
10:51>> आणि हे कॅल्क्युलेशन आम्ही त्याच्यात
10:53मांडलं तर हे कॅश फ्लो प्रॉब्लेम हा एक
10:55आयडेंटिफाय झाला सॉल्व झाला
10:57दुसरा प्रॉब्लेम आयडेंटिफाय केला तो इनपुट
10:59कॉस्ट
11:00>> आता इनपुट कॉस्ट म्हणजे बघा आत्ता वॉर
11:03चालू आहे
11:04>> इमजएटली युरिया महाग झालाय
11:06>> आणि युरिया मिळत नाही म्हणून शेतकरी रडतात
11:092022 पासून आजपर्यंत आम्ही आमच्या
11:12शेतामध्ये एक तर आम्ही बाजारातून एकही
11:14गोष्ट विकत घेतली नाही
11:15>> ओके
11:15>> आमची 100% खत आमच्या शेतात बनत आमच्या
11:18100% फवारण आमच्या शेतात बनत
11:20>> कसं काय
11:21>> हे बघा आपण जंगलाचा थोडासा अभ्यास केला तर
11:24लक्षात येईल की जेव्हा जेव्हा गाय सॉरी
11:28हरीण गवत खात तेव्हा त्याची विष्ठा तिथे
11:29पडते
11:30>> वाघ हरिण खातो तेव्हा हरिणाच मास पण उरल
11:32तिथे पडत ते कुसत आणि जमिनीला मिळत ओके
11:35तसच झाडाची पानं पडतात वरती कुसतात टॉप
11:38सॉइल मध्ये खत निर्माण करत
11:41>> तर हा सगळा कचरा आहे बघा म्हणजे कचरा
11:43म्हणजे वेस्ट आहे गंगळाचा वेस्टेज आहे
11:45>> अशाच प्रकारे सिटी मध्ये आपल्याकडे वेस्ट
11:47तयार होत एक लग्न लागलं तर साधारण 300 400
11:50किलो कचरा तयार होतो
11:51>> म्हणजे एका लग्नामधल बिर्याणी पुलाव
11:53गुलाबजामचा पाक जरी मिळाला तर त्याच्यातून
11:56आम्ही एका एका सीजनच खत तयार करू शकतो
11:59>> म्हणजे प्रत्येक वेस्ट थ्रोवे मटेरियल आहे
12:02त्याला आम्ही लिक्विफाय करून लिक्विड
12:03फर्टिलायझर बनवतो म्हणजे आमच्या इथे एक
12:06डॅम आहे पैठणचा डॅम सगळा फेमस एकदम
12:09>> तर पैठणच्या डॅमच्या इथे मासे पकडतात आणि
12:11त्यातले मोठे मासे सगळे विक्रीला असतात
12:13आणि छोटे जे मासे अस त्याला झिरो किंवा
12:15कचरा म्हणतात
12:17>> हे मासे विकले जात नाहीत मग ते ना मुंबईला
12:19येतात आणि मुंबईला वाळवून त्याच काही आय
12:21थिंक पोल्ट्री फीड किंवा अ याच्यामध्ये
12:23जात ते
12:23>> हे मासे द ते 15 रुपये किलोने
12:27>> तिथेच विकत मिळतात जागेवर असे 200 किलो
12:30मासे आणले तर 2000 लिटर खत बनत आणि
12:32त्याच्यावर तुम्हाला एक पूर्ण सीजन काढता
12:34येतो
12:34>> म्हणजे गव्हाच अख पीक आम्ही माशाच्यावर
12:36घेऊ शकतो
12:37>> तर हे करून आम्ही काय केल इनपुट कॉस्ट
12:40आमची झिरो आहे
12:41>> लेबर सोडले तर आमचे भाजीची मार्जिन 85%
12:45आहे विचार करा 100 रुपयाची भाजी विकली 85
12:47रुपये आमच्या खिशात जातात नेट
12:49>> ओके तर हे शेतकरी विचारच करत नाही तो
12:52अजूनही
12:53युरियाचे डीएपीच्या गोण्या टाकतो
12:56>> पण त्याला वाटतं की ते युरिया डीएपी टाकून
12:58त्याच पीक येत आता तुम्हाला एक सोप सोप
13:01गणित सांगतो
13:02>> चाऱ्यासाठी जर मका केला एक एकर
13:05>> तर 20 हज किलो मका होतो म्हणजे 20 टन
13:07>> ओके
13:08>> त्याला कृषी खात्याची शिफारस आहे की 100
13:11kg युरिया
13:1450 kg सिंगल सुपर फॉस्फेट
13:16>> आणि 50 किलो पोटॅश ओके
13:19>> समजा ही शिफारस इकडे तिकडे झाली तरी
13:21सुद्धा 200 250 किलो च इनपुट गेल हे असे
13:23येत तुम्हाला ह
13:24>> 200 kg च इनपुट गेल्यावर 20 ह000 kg च
13:27आउटपुट आलं
13:28>> म्हणजे 1% इनपुट आहे
13:30>> शेतकऱ्याला वाटतं की ह्या इनपुट मुळे ते
13:322000 किलो च आउटपुट येतोय क्च्युली 98%
13:35झाड हवेतून निर्माण होत प्युअर हवेतून
13:37निर्माण होत म्हणजे फोटोसिंथेसिस मधून
13:39हवेतला कार्बन डायऑक्साईड पाण्यातला
13:41हायड्रोजन घेऊन ऑक्सिजन बाहेर सोडून सी6
13:44एच सी6 एच12ओ6
13:46>> हा सिम्पल शुगर ग्लुकोजचा फॉर्मुला आहे
13:49ग्लुकोज बिल्डिंग ब्लॉक्सने सेलुलोज बनतात
13:52त्याच्यामध्ये इतर सगळे मायक्रोन्यूट्रिंट
13:53झाड होतात आणि असं करून झाड बनत
13:55>> तर इतकं सोपं आहे
13:56>> पण हे जे तुम्ही आता मकाच उदाहरण दिलं
13:59तुम्ही जर करायचं असेल तुमच्या वेने
14:00करायचं असेल तर तुम्ही कसं कराल
14:02>> ओके आता आम्ही जे मका केला होता आता
14:04मक्यामध्ये काय होतं मक्यामध्ये आम्ही
14:06चवळी लावतो म्हणजे बघा नऊ फळांच पेरणी
14:08मशीन असतं
14:09>> तर ऑड मध्येवथ फ से ना मध्ये मका पेरायचा
14:13>> म तो दोन फुटावर येतो
14:15>> आणि मधल्या याच्यामध्ये चवळी टाकायची
14:16>> म्हणजे आंतरपीक घ्यायच
14:18>> हा म्हणजे आंतर पिकाला आंतरपीक म्हणून
14:19विचारच नाही करायचा आता गंमत सांग
14:22>> ते चवळी लावली की चवळीच चीप बियाणं किंवा
14:24किराणातलं किराणा दुकानातून जाऊन साधी
14:26चवळी विकतय आपल्याला काही त्याच्याशी घेण
14:28नाहीय
14:29>> मकावर येताना चवळी आडवी पसरायला लागते
14:32>> झुडपी चवळी नको आपल्याला वेलवाली हवी
14:34>> अच्छा
14:35>> आडवी पसरायला लागते जमिनीवर पसरते
14:37>> आणि एकही तण वर येऊ देत नाही
14:39>> ओके
14:39>> ओके चवळी पूर्ण त्याला दाबून ठेवते
14:41>> अच्छा
14:41>> नंतर मक्याला पकडून त्याच्यावर पण चढायला
14:43लागते पण मक्याला फरक पडत नाही कारण ही
14:46जुनी एक मिस्टर आहे थ्री सिस्टर मेथड याला
14:48म्हणतात थ्री सिस्टर मेथड हे खूप पूर्वीचे
14:49आदिवासी अगदी जुनी लोक करायचे
14:52>> तेव्हा तेव्हा मका चवळी आणि एखादा स्क्वॅश
14:54म्हणजे भोपळा वगैरे लावायचे तर ही मत देत
14:57>> तर काय होतं तण उगवत नाही
14:59>> चवळी नायट्रोजन फिक्स करते ती मक्याला
15:02देते
15:03>> चवळी हाय प्रोटीन आहे त्यामुळे ती
15:05मॅक्झिमम कीड स्वतःकडे अट्रॅक्ट करते
15:08>> त्यामुळे जो मावा येतो
15:09>> तो सगळा डायरेक्ट चवळी घेते
15:12>> मका सेफ राहतो
15:14>> पण चवळी त्याच्यामध्ये मग चवळी उगवणार
15:16नाही ना
15:16>> हा आता चवळीची शेंग येते
15:18>> पण आपल्या तशी घेणारच नाहीय
15:20>> म्हणजे तुम्ही विचार करा की एक 200 रुपय
15:22पण खर्च होणार नाही त्या बियाला ओके
15:25>> आणि 200 रुपयामध्ये तुम्ही ती चवळी लावून
15:27टाकाल त्यातून जी चवळी येईल ती फ्री आहे
15:30>> ओके आणि मध्ये तुम्ही ती चवळी कापून गाईला
15:33घालू शकता तर गाईंसाठी एक फार
15:34न्यूट्रिशिअस प्रोटीन रिच खाद्य तयार होतं
15:37>> मक्का फ्री होतो
15:38>> ओके
15:39>> मक्याला नायट्रोजन लागत नाही
15:41>> बघा तुम्ही याच्यामध्ये कीड
15:42>> म्हणजे तुम्ही असं म्हणताय की जर तुम्ही
15:43या पद्धतीने पेरणी केली
15:45>> तर तिथं तुम्हाला एक तर खत द्यावी लागत
15:47नाही त्याच्यानंतर जे निंदणी वगैरे करतात
15:49तण वगैरे तेही कराव लागत आणि कीड कीडही
15:52कमी होते.
15:53>> म्हणजे मग आम्ही तीन उपाय तीन गोष्टी
15:55फिक्स केल्या फक्त एक चेंज करून ओके
15:58>> तर या प्रकारच कॉम्बिनेशन्स करून बघता
16:00येतात. आम्ही केलेली आहेत. आता
16:01याच्यामध्ये मी असं म्हणेन का हे 100%
16:04परफेक्ट झालय
16:05>> तर वजनाने आमचा मकार लहान राहतो.
16:08>> कमी राहतो.
16:09>> ओके कारण त्याला बाहेरून आम्ही इनपुटच देत
16:11नाही.
16:11>> तर अशा वेळेला पोटॅशियम इनपुट दिलं तर
16:13त्याच जाडी पण वाढून हे पण होते त्याच
16:15प्रयोग पण आम्ही केले ते पण सक्सेसफुल
16:16झाले त्यामुळे थोडसं त्याच्यात इनपुट
16:18द्यायला लागत. पोटॅशियमच इनपुट कस द्यायचं
16:20>> तर
16:22जे फ्रुट सेंटर असतात ना
16:24>> तिकडे सगळ्या फळांच्या काढून फेकून
16:26देतात
16:26>> ओके तुम्हाला माहिती केळ्यात पोटॅशियम आहे
16:29>> त बऱ्याच सगळ्या फळामध्ये पोटॅशम फ्रुट
16:31सेंटरच एकदाच कटिंग आपण जमा के असे द
16:34फ्रूट सेंटर कचरा जमा केला तर त्याच्या
16:36त्या फ्रुट पासून जे एन्झाईम तयार होत
16:38त्यातून पोटॅश पूर्तता होऊ शकते
16:41>> एवढं सोप आहे फक्त एकदा परिश्रम घ्या
16:43लागणार आहे फुकट शेतकऱ्यांना काय सवय झाली
16:46माहिती का पॅक विकत घ्यायचे बाटल्या
16:48फोडायच्या पाण्यात मिसळायच्या फवारायच्या
16:50त्यांना स्वतः काही करायला नको
16:52>> एक माणूस किती करणार म्हणजे एखादा शेतकरी
16:54आहे त्याच्याकडे समजा तीन चार एकर शेती
16:56आहे तर तो एकटा कसा काय करणार त्याला याची
16:59सुद्धा लेबरचीही प्रॉब्लेम येतात कारण
17:02लेबर मिळत नाही मग असेल तर त्यांनाही
17:03जास्त पैसे द्यावे लागतात तर मग
17:05त्याच्यावर सोलुशन काय
17:06>> हे बघा आपण मल्टी लेयर फार्मिंग आम्ही
17:08करतो ओके तर मल्टी लेयर फार्मिंग मध्ये
17:10काय होत आम्ही आम्ही जादा कमी ठेवतो
17:12म्हणजे अर्ध्या एकर मध्ये आमच जे
17:13प्रोडक्शन होत ना तर त्याच्यामध्ये एका
17:16बेडवर आम्ही सहा पिक घेतो
17:18>> नॉर्मल पिकामध्ये काय होत बघा आता समजा
17:20फक्त टोमॅटोच तुम्ही पीक केलेत किंवा फक्त
17:22वांगे केलेत तर तुम्हाला टोमॅटोच्या
17:24आजूबाजूने खुरपून घ्यायला लागतं मग तिथे
17:26लेबर आला ओके नंतर बांधणीला बांधणीला लेबर
17:30आला दर वेळेला सपोर्ट उभा करायला बांबूच
17:33शेडनेट आलं
17:34>> ओके
17:35>> तर आता आमची पद्धत कशी सांगतो आम्ही सहा
17:37बाय आठ वर हादगा लावलाय
17:38>> हादगा म्हणजे एक झाड आहे जे सरळ वाढतं
17:41>> त्या हदग्याला फुल येतात
17:42>> आणि ते हादग्याची फुलं म्हणून विकली जातात
17:44सा रुपये पाव
17:45>> अच्छा
17:46>> प्लस त्याचे जे पान आहेत ती शेळी आणि गाई
17:48खातातना त्यांना प्रोटीन युक्त आहे ते
17:50कोंबड्या पण खातात त्याच्या ज्या फांदे
17:51आहेत त्यापासून आम्ही बायोचार बनवतो
17:53>> त्या हदग्याच्या झाडाला आम्ही एक पूर्ण
17:56पेट वायरनी नेटवर्क तयार केलय जे आमचा
17:59मंडप आहे
18:00>> आणि त्याच्या खाली हा हैदरा हदगा
18:03नायट्रोजन फिक्सेशन करतो
18:04>> आणि त्याच्याखाली आम्ही एका बेडवर सहा पिक
18:07घेतो
18:07>> अच्छा
18:08>> आता ही सहा पिक घेताना बघा तुम्हाला एकदाच
18:10सुरुवातीला मजूर लागतात ते पण आम्ही
18:12घरच्या मजुरांनी म्हणजे मी माझी पत्नी
18:14मुलगा आणि मुलगी आणि आमच्याकडे एक जोडी
18:17आहे एवढे लोक मिळून पूर्ण मॅनेज करू शकतो
18:20म्हणजे एक एक फॅमिली करून
18:22>> पण पद्धत बघा कशी आहे त्यानी मजुरी कशी
18:25कमी होते आणि प्रत्येक मजुरी कमी करताना
18:27कसं उत्पादन होतं
18:29>> यात आम्ही काय करतो आधी बेडवर पसरून मेथी
18:31लावायची
18:32>> नंतर झिगझॅग पॅटर्न मध्ये दोन दोन फुटावर
18:34वांग लावायचं दोन वांग्यांचे रोप जी आहेत
18:36दोन साईडने दोन ओळी आहेत ना त्याच्यामध्ये
18:38मुळा टोकायचा
18:39>> सेंटरला मका चवळी एकत्र करून लावायचं आणि
18:42प्रत्येक हदग्याच्या खाली एक वेल लावायचा
18:44त्यात कारला असेल दोडका असेल काही असेल
18:46वेल वर्गीय ओके
18:47>> हे लावलं की तुमचा च आता गणित बघा 21 व्या
18:50दिवशी मेथी तयार होते.
18:52>> 55 65 व्या दिवशी वेल सुरू होतात.
18:54>> हं
18:54>> दोन्ही चवळी आणि ह्याचे
18:56>> हं
18:56>> नवव्या दिवशी मका काढलेला येतो. 120 व्या
18:59दिवशी वांग चालू होतो. दर वेळेला तुम्ही
19:02मेथी उपटलीत विकायला की जमिनीची निंदणी
19:05होते
19:06>> मेथी पूर्ण भरून असल्यामुळे तिला तण येत
19:08नाही
19:08>> अच्छा
19:09>> आणि प्रत्येक पीक काढताना तुम्ही जे उपटता
19:11तेव्हा त्याच्या माती भुसभुशीत होते
19:13>> आणि एका बेड मधून सहा पिक निघतात
19:15>> अच्छा
19:16>> आणि तुमच्या पहिल्याच पिकामध्ये तुमचा
19:18लेबरचा खर्च निघून जातो
19:20>> अच्छा
19:20>> दुसऱ्या प दुसऱ्या पिकामध्ये ्याच्यातला
19:22दुसरा जो निघतो त्यातून तुमचा सीड्स आणि
19:24फर्टिलायझर निघून जातो
19:25>> आणि त्यानंतर पअर प्रॉफिट होतो
19:27>> ओके मग किती होतं म्हणजे त्याच्यामध्ये
19:28प्रॉफिट किती होतं
19:29>> पद्धतीने केल्यानंतर आम्ही याच्यामध्ये
19:31टोटल आम्ही साधारण दीड एक एकर पर्यंत आणलं
19:34होतं
19:34>> तेव्हा आम्ही मंथली एक दीड ते पावणे दो
19:37लाखाचा सेल करायचो आण त्यातून आम्हाला एक
19:39लाखाच्या वर नेट प्रॉफिट होत होता
19:42>> तर आम्हाला त्यातून 12 लाख साधारण भाजी
19:44बाजार भाजीतून होता
19:45>> लास्ट यर आम्ही साधारण दूध अंडी भाजीपाला
19:48सगळं मिळून साधारण 42 लाखाचा सेल केलेला
19:51आहे
19:51>> किती एकर मध्ये
19:53>> चार एकर मूळ आणि साडेतीन एकर चारा
19:55>> अच्छा
19:56>> साडेतीन म्हणजे साडे एकर टोटल
19:58>> हा साडे एकर
19:59>> आणि त्याच्यामध्ये मध्ये या सगळ्या
20:01पद्धतीने तुम्ही पीक घेतलं आणि
20:02त्याच्यातून 42 लाख रुपये
20:05>> इतका तुम्हाला
20:05>> एवढा सेल झालेला आहे
20:06>> इतका सेल झालेला आहे
20:07>> आता त्याच्यामध्ये नेट प्रॉफिट प्रत्येक
20:09बिझनेस मध्ये वेगळा आहे म्हणजे
20:10कोंबड्यांचा वेगळा आहे गाईंचा वेगळा आहे
20:12भाजीचा वेगळा आहे फळांचा वेगळा आहे
20:14>> तर त्यामुळे तो
20:16>> तुमच्या कॅल्क्युलेशन नुसार आता समजा
20:17एखाद्याकडे पाच एकर शेती आहे
20:19>> तर त्याला किती प्रॉफिट होऊ शकतो आणि कशा
20:21पद्धतीने त्याने मॅनेज करावी आणि ती ही
20:23मराठवाड्यामधली शेती कारण आपण जेव्हा
20:24मराठवाड्या विषयी बोलतो त्यावेळेला असं
20:26म्हटलं म्हणजे शेती तोट्याची आहे हे तर
20:29अनेक जण बोलतात पण मराठवाड्यामध्ये त्याही
20:31पेक्षा ती जास्त मेहनत घ्यावी लागते आणि
20:34काही मिळणार की नाही याची शाश्वती नसते तर
20:37मग अशा भागामधला एखादा शेतकरी आहे
20:39त्याच्याकडे समजा पाच एकर शेती आहे
20:42>> तर तुमच्या या मेथडनुसार त्याला किती
20:44उत्पादन मिळू शकतं आणि किती प्रॉफिट होऊ
20:47शकतं
20:47>> ओके आता याच्यामध्ये याच उत्तर देताना थेट
20:49नाही देत म थोडसं फिरून येतोय तुम्ही
20:51मगाशी म्हणलं काय काय प्रॉब्लेम
20:52आयडेंटिफाय केले त्यातले आपण दोन बोलले
20:55तिसरा प्रॉब्लेम सगळ्यात महत्त्वाचा
20:57प्रॉब्लेम शेतीतला आहे त्याच्यावर येऊ मं
20:59उत्तर मिळेल
21:00>> तो प्रॉब्लेम आहे सेल्स
21:02>> अच्छा
21:02>> ओके तुम्ही कायम ऐकता टोमॅटोच भाव पडले
21:05कांद्याचे भाव पडले सगळे केले
21:07ह्याच्यामध्ये दोन तीन गोष्टी होतात
21:09>> शेतकरी स्वतःच्या शेतीला बिझनेस म्हणून
21:12बघत नाही हा पहिला प्रॉब्लेम आहे दुसरा तो
21:15पोर्टफोलिओ डायव्हर्सिफिकेशन करत नाही आणि
21:17तिसरा तो त्याच प्रोड्यूस स्वतः विक्री
21:20करत नाही जगात असली कुठलीच फॅक्ट्री कोणीच
21:23नाहीये जो स्वतःचा स्वतः विक्री करत
21:25नाही कोणाच्यावर दुसऱ्यावर अवलंबून असतो
21:26जगात असं कोणीच नाहीये जो स्वतःच्या
21:28मालाचा चा रेट दुसऱ्याला डिसाईड करू देतो
21:30हो की नाही
21:31>> जगात असं कोणीच नाहीये तो सगळं पैसे एकाच
21:34शेअर मध्ये तुम्ही शेअर मार्केटमध्ये
21:36इन्वेस्ट केलं तर तुम्ही 10 लाखाचा एकच
21:38शेअर घ्याल का? नाही
21:40>> नाही तुम्ही डायव्ह्सिफाय कराल आठ द शेअर
21:42मध्ये इन्वेस्ट कराल हो नाही म्हणजे काही
21:44एफएमसीजी काही अस डायव्ह्सिफिकेशन झालं
21:46पाहिजे तर शेतकरी असं करतो की त्याच्याकडे
21:49एक एकर शेती आहे किंवा पाच एकर शेती आहे
21:51तर तो एकात पाच एकर गहू लावतो किंवा पाच
21:53एकर कांदा लावतो
21:55>> आणि कांद्याचे भाव पडले की संपलं ओके तर
21:58डायव्हर्सिफिकेशन आणि हा तिसरं तो विक्री
22:01करायला कुठे जातो तो मंडीत
22:02>> ओके जर
22:05त्यानी स्वतःही विक्री करायची ठरवली तर
22:07तुम्हाला एक सांगतो की एका एकरामध्ये फक्त
22:0915 क्विंटल गहू होतो तोही आता कमी व्हायला
22:11लागला 101 क्विंटल व्हायला लागला एका घरी
22:1412 किलो गव्हाची वरेज रिक्वायरमेंट आहे
22:17म्हणजे जसा माणूस श्रीमंत होतो तसा कमी
22:19गहू खातो गरीब माणसाला 24 25 किलो गहू
22:22महिन्याला लागतो श्रीमंत माणसाला आठ किलो
22:24गहू महिन्याला लागतो वरेज 12 किलो गहू
22:26महिन्याला लागतो वर्षाला दीड क्विंटल गहू
22:28लागतो 10 अपार्टमेंट मध्ये एका शेतात एका
22:31एकराचा गहू संपतो
22:33>> जर क्लिनिंग रीडिंग करून दिलं तर संपतो
22:35माझा जो गहू मी विकलाय यावर्षी आम्ही तीन
22:38क्विंटल गहू केलाय 2.9 क्विंटल
22:40>> आणि गहू शेतातून काढायच्या आधी म्हणजे
22:43हार्वेस्टिंग करायच्या आधी मी सगळा
22:45विकलेला होता
22:45>> अ
22:46>> प्री बुकिंगनी सगळा विकलेला होता आम्ही
22:47हार्वेस्ट केले पोती बांधली लोकांना
22:49पोहोचवला
22:50>> ओके म्हणजे तुम्ही ऑनलाईनची मदत घेतली
22:52>> ऑनलाईची नाही नुसती मदत घेतली आम्ही
22:53मंदिराबाहेर बसून भाज्या विकलेल्या आहेत
22:55मी आण माझ्या पत्नीनी
22:57>> मंदिराबाहेर बसून भाज्या विकल्यात नंतर
22:58घरोघरी सप्लाय केल्यात मी इ रिक्षा चालवत
23:00नेली मी रिक्षा एखाद्या सोसायटीत उभ करून
23:02तिथे विकली आहे
23:04>> आम्ही होम डिलिव्हरी दिली सगळं केल
23:06>> म्हणजे ज्या पद्धतीने तुम्ही स्टार्टअप
23:07साठी मेहनत घेतली तशीच शेतीमध्ये जे काही
23:10उत्पादन घेतले ते विकण्यासाठी सुद्धा
23:11घेतली
23:12>> हो तर जर आता मगाच्या प्रश्ना उत्तरावर
23:14येऊ जर शेतकऱ्यांनी पोर्टफोलि
23:16डायव्ह्सिफाय केला त्याच्याकडे कमीत कमी द
23:18भाज्या किंवा चार पाच प्रकारचे धान्य
23:20किंवा काही केलं
23:21>> आणि त्यानंतर त्यांनी स्वतःच प्रॉडक्ट
23:25क्लिनिंग रीडिंग करून विकलं
23:27>> तिसरं डायरेक्ट सेल केला आणि चौथं स्वतःची
23:30हे स्वतः प्राई ठरवली आणि कस्टमर्स कडे
23:35डिलिव्हरी दिली तर
23:38एकरी एक लाख कुठेच नाही गेले पण एकरी पाच
23:40लाखापर्यंत उतपर्यंत नेता येत अगदी सहज
23:42म्हणजे तुम्हाला कॅल्क्युलेट करून दाखवू
23:43शकतो
23:44>> एकरी पा लाख हे किती दिवसांमध्ये किती
23:45महिन्यांमध्ये
23:47>> हे हे पर मंथ म्हणतोय मी
23:48>> अच्छा
23:49>> एवढं सुद्धा नेता येता तुम्हाला गंमत
23:50सांगतो मी आता काही दिवसांपूर्वी एक
23:52व्हिडिओ केला
23:53>> 10 गुंठे जमीन आहे त्या माणसाकडे
23:55>> माझ्या चॅनलवर व्हिडिओ येतो
23:57>> 10 गुंठे जमीन आहे संपूर्ण विकतचा चारा
23:59आहे
23:59>> तो माणूस आधी मजुरी करायचा आता दूध काढतो
24:02रोजच 320 लिटर दूध आहे पूर्ण फॅमिली काम
24:05करते
24:06>> दर महिन्याला ला अडीच सव्वा दो लाख रुपये
24:08निव्वळ नफा आहे
24:09>> म्हणजे 10 गुंठ्यांमधून गुंठ्या
24:11>> 10 गुंठ्यांमधून म्हणजे एकर सुद्धा नाही
24:13पावर
24:14>> एकर नाही
24:15>> 100% विकरच्या चाऱ्यावर सव्वा दो लाख
24:17रुपये निव्वळ नफा आहे तो व्हिडिओ लाईव्ह
24:19आहे माणूस आमच्याकडे एकतनी म्हणून गाव आहे
24:21तिथे आहे
24:22>> जर इच्छा असेल तर तिथे प्रचंड पॉसिबिलिटीज
24:26आहेत आता मी असे खूप प्रकारचे खूप व्हिडिओ
24:28केलेत मोगरा शेतीतून
24:30>> रोज ती ह000 रुपये मिळवणाऱ्या व्यक्तींचा
24:32मी व्हिडिओ केलाय रोज ती000 रुपये नेट
24:34प्रॉफिट
24:34>> नेट नेट प्रॉफिट म्हणजे ₹000 महिने झाले
24:37>> एक लाखाची सॅलरी झाली जवळजवळ थोडसं हे
24:39करून
24:40>> अशा कितीतरी व्यक्ती समाजात आहेत आणि
24:42रडणारे शेतकरी तुम्हाला दिसतात पण असे
24:44कर्तबगार शेतकरी तुम्हाला दिसत नाहीत हे
24:46हे हा
24:47>> त्याच वेळेला असही होत की बऱ्याच वेळेला
24:49शेतीमालाचे भाव खाली वर होत राहतात
24:50त्याचाही फटका शेतकऱ्यांना बसतो मग याच्या
24:52सोबत कस डील करायचं
24:54>> ओके सगळ्यात पहिले डायव्हर्सिफिकेशन केलं
24:56>> की हे लक्षात घ्या की एखादा शेअर पडला तर
24:59दुसरा शेअर वर असतो तसच जर तुम्ही
25:01डायव्हर्सिफाईड असाल तर यावर्षी कांदा
25:03पडला तर दुसरा वर असतो एक गोष्ट पण
25:06दुसरी गोष्ट अशी आहे की जर शेतकऱ्यांनी
25:08गटाने येऊन काम केलं म्हणजे पाच शेतकरी
25:10आले त्यातला एक शेतकरी शहरात जाऊन दर
25:13आठवड्याला एकका शेतकऱ्याचा नंबर आहे तो
25:15शहरात जाऊन विकतोय
25:16>> आणि बाकी शेतकरी शेती बघतायत
25:19>> असं जर केलं तर तुम्ही स्वतःचे रेट स्वतः
25:21ठरवू शकता आता माझ्या भाज्या अख्या वर्षभर
25:24100 रुपये किलो आहेत
25:25>> अच्छा
25:26>> आम्ही मार्केट बघतच नाही
25:27>> प्रत्येक भाजी 100 रुपये किलो आहे
25:29प्रत्येक जोडी 20 रुपये जुडी आहे आपली
25:32मेथी किंवा पालक किंवा आम्ही
25:35लोकांना असं म्हणतो की जर भाजी खराब
25:38निघाली आमची तर भाजी तुमची पैसे परत
25:40>> म्हणजे क्वालिटी द्यायचा
25:42>> शेतकरी किंवा शेतकरी नाही बरेच भाजी
25:45विक्रेते अस गोष्ट करतात की तुम्ही सोडी
25:46उघडली की आतमध्ये सळकी असते
25:48>> असं केलं तर एकदा गिराईक एकदा पैसे मिळतात
25:51>> तर गिराईक कायमच तुटतं
25:53>> त्याच्यामध्ये विश्वासार्था खूप
25:55महत्त्वाची आहे तुम्हाला खूप महत्त्वाच
25:56आहे की तुम्ही इतका कॉलिटी द्यावा इतक
25:59व्यवस्थित विश्वासाने लोकांनी तुमच्याकडून
26:01घ्यावं की यांचा म्हणजे 100% डोळे
26:03झाकून चांगला असतो अच्छा
26:05>> पण याच्यामध्ये तुमच्या फार्म विषयी
26:07बोलायचं झालं तर तुमच्या फार्मवर मिळणारी
26:09जी अंडी आहे दूध आहे किंवा आता तुम्ही
26:11भाज्यांविषयी बोलताय
26:12>> ते त्याच्यामध्ये क्वालिटी आहे असं तुम्ही
26:14दावा करताय पण त्याच्या मागच रिजन काय आहे
26:16या क्वालिटी मागचं आणि दुसरं म्हणजे जास्त
26:19पैसे लोक का देतात
26:20>> ओके आता हेच हे महत्त्वाचा प्रश्न आहे हे
26:22बघा कोणीही आता अंडी खूप लोक करतात दूध
26:24खूप लोक करतात भाजी खूप लोक करतात मग
26:27तुमच्या भाजीला एक्स्ट्रा पैसे का द्यावे
26:29कोणी
26:30>> आता तुम्ही जस मारुती अँड मर्सडीज मध्ये
26:33फरक कार मध्ये तसा फरक आपल्या प्रॉडक्ट
26:36मध्ये लोकांना करता आला पाहिजे तर कसा
26:37करायचा आता बघा जनरली कोंबडी पालन करताना
26:40रेशनचे तांदूळ बाजरी गव्हाचे तुकडे हे
26:44कोंबडीला टाकले जातात
26:45>> ओके तर हे केल्यानंतर कोंबडीचे स्वतःचे
26:49न्यूट्रिएंट आहे ते तिला पूर्ण होत नाहीत
26:51तिला इनफ प्रोटीन कॅल्शियम मिळत नाही ओके
26:53चांगला चारा सुद्धा लोक देत नाहीत आम्ही
26:55काय केलं सांगतो आम्ही हॉटेलचा 300 400
26:57किलो कचरा रोज उचलायला सुरुवात केली
26:59>> अच्छा
26:59>> त्या कचरा तो कचरा आमच्या शेतावर आणून
27:01आम्ही त्याच्यावर ब्लॅक सोल्जर फ्लायर
27:03नावाची एक नावाचा एक माशी आहे
27:06>> त्याच्या अंडी तिथे हॅच करून टाकायला
27:08सुरुवात केली. अच्छा
27:09>> ही ब्लॅक सोल्जर फ्रायम अशी आहे की ती
27:12प्रौढ अवस्थेमध्ये फक्त अंडी घालते ती
27:14मनुष्याला नुकसान करू शकत नाही चावू शकत
27:16नाही पिकावर नुकसान करत नाही
27:17>> ती अंडी घालते आणि त्यातून जी लारवा बाहेर
27:19येतो त्या तो लारवा म्हणजे निसर्गाची एक
27:22देणगी आहे
27:22>> अच्छा
27:23>> 1 ग्रम अंडीच किलो चा लारवा तयार करते
27:26>> मोठे होऊन
27:28>> कारण हा लारवा सतत खात असतो.
27:30>> आज प्रत्येक महापालिकेला अन्न डीकंपोस्ट
27:33करायचा प्रॉब्लेम आहे. सगळे कंपोस्टिंग
27:35युनिट टाकल सगळे केलेत हा लारवा 15
27:38दिवसांमध्ये कुठलही म्हणजे तुम्ही पनीर
27:39टाका चिकन टाका त्याला चिकन खायला घाला
27:42>> काही खायला घाला तो त्याच्या रूपांतर
27:43खतामध्ये करतो 15 दिवसात
27:45>> अच्छा
27:45>> आणि तो लारवा स्वतः मोठा होतो तर असं
27:47आम्ही रोज 50 ते 75 किलो आळ्या तयार करतो
27:51>> आणि त्या आळ्यांमध्ये 40% प्रोटीन 30% फॅट
27:54आणि सगळे मायक्रो न्यूट्रिएंट असतात
27:56>> ह्या आळ्या आम्ही कोंबड्यांना देतो
27:58>> आमच्या कोंबड्या पाहिल्यात तर जणू काय
28:00आम्ही त्यांना रोज तेल लावून मालिश करतो
28:01अशा कोंबड्या चकचकीत
28:03>> आणि आमच प्रत्येक अंड 55 ते 60 गम भरतं
28:06आणि आम्ही लॅब टेस्ट केली अंड्याची
28:08>> तर अंड्याची लॅब टेस्टे काय झालं बघा
28:10मार्केटच्या व्रेज अंड्यांपेक्षा 21%
28:12जास्त प्रोटीन पाच पट जास्त पोटॅशियम सहा
28:15पट जास्त सोडियम 37 पट जास्त कॅल्शियम आठ
28:19पट जास्त ओमेगा थ्री आम्ही आलोय आमच्या
28:21अंड्याच साल फोडायला अवघड जात एवढं छान
28:24आलेल आहे
28:25>> अंड्याचं वजन तुम्हाला हाताला जाणवतं
28:27>> आणि अंड्याला वास येत नाही
28:29>> आणि चव अप्रतिम आहे रिपीट कस्टमर आहे
28:32>> मग आमची अंडी कन्सिस्टंटली 15 रुपयाच्या
28:34वरच विकली जातात
28:36>> अच्छा म्हणजे एक अंड
28:37>> एक अंड 15 रुपयाला आता येऊया आपण दुधावर
28:41>> आपण गाईकडून दूध ओरबाडून घेतो
28:43>> पण गाईच्या न्यूट्रिशनचा कोणी विचार करत
28:46का
28:47>> आता
28:48मॅक्झिमम डेरीज आमच्या इथे खूप बेरीज
28:51उसाच्या वाड्यावर चालतात
28:52>> म्हशीच्या आणि गाईच्या दोन्ही
28:54>> त्या वाडा कापून त्याला टाकला जातो
28:56>> नंतर मुरघास असत पण त्यानंतर जी वरचा
28:59खुराक दिला जातो ज्याच्यातून गाईला
29:01प्रोटीन आणि फॅट्स मिळायला पाहिजेत
29:03त्याच्यामध्ये सरकी पेंट वापरली जाते आता
29:05कॉटन सीड ऑईल
29:07>> आता सगळ्या जगाला माहिती आहे की कॉटन सीड
29:09मध्ये गसी फॉल नावाचा एक एलिमेंट आहे
29:10ज्यानी पुरुषाला वंधत्व येत ओके दुसरं
29:13कापूस हा एकमेव जेनेटिकली मॉडिफाईड बियाण
29:17भारतातल आहे जीएमओ
29:19>> ओके बीटी कॉपस कापूस
29:20>> तिसरं कापूस खाद्यपदार्थ नाहीये तर
29:23कापसावर अमरयात फवारण्या होतात
29:25>> म्हणजे विचार करत नाही शेतकरी खायचा तर
29:27नाहीये कपडे बनवायचेत
29:29>> म्हणजे धागा बनवायचा
29:30>> चांगला आला पाहिजे
29:31>> तर त्यामुळे कापूस छान आला पाहिजे बाकी
29:33काही घेण नाही
29:34>> तर अशा तीन गोष्टी म्हणजे तुम्ही तुम्हाला
29:37तुमच्या मुलाला जेव्हा गाईच दूध देताय
29:38किंवा म्हशीच दूध देताय तेव्हा त्याला
29:40वंध्यत्वकारक विषारी जेनेटिकली मॉडिफाईड
29:44गोष्ट खायला घेतलेल गाईच दूध देताय का आणि
29:48हे का कारण आपल्याकडे फॅट बेस्ड मार्केट
29:50आहे म्हणजे प्रत्येक फॅटला साडे रुपये
29:53प्रत्येक पर्सेंट फॅटला साडे रुपये असा
29:55रेट आहे
29:56>> त्यामुळे 4% फॅट आल तर त्यांना
29:57त्याप्रमाणे पैसे मिळतात कशाला तर फॅट
30:00वाढाव म्हणून हे सगळं चालू आहे
30:02>> अच्छा आणि मग आम्ही काय चेंज केला
30:04>> तर आम्ही चेंज केला आता आपण ज्या बिया
30:06खातो आपण जे तेल खातो म्हणजे आपल्याकडे
30:08शेंगदाणा आहे खोबरं आहे तीळ आहे
30:11>> नंतर जवस आहे मोहरी आहे ्याच्यामधल्या खूप
30:14गोष्टी खरख पेंडापेक्षा स्वस्त आहेत बरं
30:16का
30:16>> अच्छा
30:16>> हा
30:17>> तर त्या सगळ्या पेंड्यांच पावडर करून
30:19त्यानंतर सगळ्या प्रकारच्या डाळींचे जे
30:21सालं असतात ना गिरणी मधून पडतात दाल मिल
30:24मधून ती आणि मक्याचा भरडा नंतर प्रॉपर
30:28मिनरल मिक्सचर
30:30>> ईस्ट सी सॉल्ट सॉल्ट आणि बेकिंग सोडा
30:35>> याच प्रॉपर कॉम्बिनेशन करून गाईन दिलं
30:37>> तर गाई आणि प्लस कॅल्शियम फॉस्फरस बॅलन्स
30:39मेंटेन केला
30:40>> तर गाईंची तब्यत सुंदर राहिली त्यांचा जो
30:45गाबण राहण्याची जो प्रॉब्लेम होता तो गेला
30:48>> चकचकीत सुंदर गाई दिसल्या आणि आमच्या
30:50दुधाला इतकी साय की भाकरी वाटेल म त्याचा
30:53व्हिडिओ बनवलेले आहेत
30:54>> लोकांना चा विश्वास बस म्हणतात की हे एआय
30:56व्हिडिओ आहेत आणि आमच्या कस्टमर पण
30:57आम्हाला त्यांचे व्हिडिओ म्हणून पाठवतात
30:59की जाड भाकरी एवढी साय
31:00>> आता तुमच्या तुमच्या व्हिडिओवर कमेंट
31:02येतील त्याच की आम्ही आमच्या कस्टमर
31:04>> ओके पण याच्यामध्ये तुम्ही जेवढा खर्च
31:06करता याच्यासाठी त्याच्या त्याच्या
31:08कम्पॅरेटिव्ली तुमचा जो प्रॉफिट आहे तो मग
31:10किती येतो? आता आम्ही सुरुवात केली तेव्हा
31:12आम्ही जनरली जे गिरगाईच किंवा साहिवाल
31:15गाईच दूध लोक विकतात तस 80 90 रुपया सुरू
31:17केलं होतं
31:18>> पण जेव्हा आम्ही हे प्रयोग करायला लागलो
31:19तेव्हा आम्हाला लक्षात आल की अरे हा
31:21आपल्याला कॉस्ट हे वाढतीय
31:22>> आम्ही आमच्या कस्टमर्स कडे गेलो की म्हटलं
31:24की हे बघा असा माझा खर्च आहे
31:27>> मला ह्यात चोरी करायची नाहीये
31:29>> मला ह्याच्यावरून लो क्वालिटी दूधही
31:31प्रोडुस करायचं नाहीय
31:32>> आम्ही 120 रुपयालाच हे दूध विकू शकू
31:35>> तुम्हाला हे चालणार असेल तर आपण कंटिन्यू
31:37करू नाहीतर मी तुम्हाला दुसरा दूधवाला
31:38आणून देतो
31:40>> माझ्याकडे एकण कस्टमर कंटिन्यूड आहे आणि
31:42रॅदर माझ्याकडे आता 62 लिटर च वेटिंग
31:45लिस्ट आहे
31:46>> म्हणजे आमच्याकडे नवीन गिरायक याला ते वाट
31:48पाहतात कारण आम्ही कन्सिस्टंटली कित्येक
31:51वर्ष हीच क्वालिटी प्रोव्ईड केलेली आहे
31:53120 रुपये लिटरनी
31:54>> अच्छा
31:54>> तर हे बघा हा गैरसमज आहे की लोकांना
31:58स्वस्थ गोष्टी हव्यात
31:59>> लोक सगळ्या लोकांनाच लक्षात आलं की चांगलं
32:02अन्न किती गरजेच आहे प्रत्येकाला चांगलं
32:05अन्न हवय पण तेवढी विश्वासार आहे तुम्ही
32:07तुम्हाला निर्माण करायला पाहिजे
32:08विश्वासाने चांगलं अन्न दिलंत त खूप
32:10कस्टमर आहेत आणि चांगले पैसे देणारे
32:13कस्टमर आहे त्यांना उलगडून सांगितलं
32:14पाहिजे की बाबा मलाच परवडत नाही मी कुठून
32:16देऊ तुम्ही जर मला दाबलं तर मी चोरी करीन
32:19>> आणि मला चोरी करायची नाही
32:20>> निसर्ग हा लहरी आहे असं म्हटलं जातं आणि
32:23कधी कधी त्याचा प्रकोप होतो आणि तो
32:25कोपल्यानंतर बरच नुकसान शेतकऱ्यांच होतं
32:28>> मग या परिस्थितीमध्ये शेतकऱ्यांनी काय
32:29करायला पाहिजे
32:30>> आता हा पण एक खूप महत्त्वाचा मुद्दा आहे
32:32>> आता तुम्हाला एक गोष्ट सांगतो की
32:35शेतकऱ्यांच्याचमुळे निसर्ग कोपतोय पूर्ण
32:37नांगरलेली उन्हात तापणारी जी जमीन असते
32:40त्याच्यामध्ये तुम्ही समजा अनवाणी चाललात
32:43तर काय होईल म्हणजे
32:45अरांड टेंपरेचर 44 डिग्री मराठवाड्यात येत
32:48>> जमिनीचे टेंपरेचर 70 डिग्री असत पायाला
32:51फोड येतील ओके अशा पूर्ण नांगरलेल्या
32:54जमिनीमध्ये लोक जमिनी उघड्या करून लोक
32:56सोडतात नांगरून आम्ही आमची जमीन 2021
33:00पासून नांगरलेली नाहीय तर आम्ही एक
33:02रिजनरेटिव्ह फार्मिंग म्हणून प्रॅक्टिस
33:04करतो रिजन फार्मिंग मध्ये आमचे सहा नियम
33:06आहेत एक जमिनीचे हलवा हलव बंद करणे दुसरं
33:09जमीन कायम झाकलेली असणे म तिच्यावर ऊन
33:11पडून ती तापली नाही पाहिजे
33:13>> तिसर जमिनीत कायम जिवंत अथवा मृतमूळ असणे
33:16म्हणजे काय होमणी आळी म्हणून एका आळीचा
33:18त्रास लोक म्हणतात होमणी आळी आहे म्हणून
33:20मेटाराम सोडा हे सोडा आमच्याकडे होमणी आळी
33:23अर्ध्या फुटावर सापडते पण आमच पीक खात
33:25नाही कारण होमणी आळीच निसर्ग नैसर्गिक
33:27खाद्य आहे सडलेली मुळं
33:29>> अच्छा
33:30>> आणि ती तुम्ही सोडत नाहीत शेतकरी म्हणतो
33:32माझ्याकडे दात कोरायला काडी नाहीये एवढं
33:34स्वच्छ आम्ही शेत ठेवलय
33:36>> आम्हीच म्हणण अस त्याच्याचमुळे हुमणी तुझं
33:38पीक खातीय कारण तिच जे अन्न आहे ते तू
33:40काढून घेऊन जाळतोयस
33:41>> तर आम्ही तिथे मागच्या पिकाचे अवशेष सोडतो
33:44तणाचे अवशेष सोडतो आणि त्यामुळे तिथे
33:46हुमणी आळी तिला खायला कायम असत ते हे
33:48तिसरं झालं
33:49>> चौथं जैवविविधता आता जैवविविधता नुसती
33:53पिकामध्ये नाही तर पक्षा प्राण्यांमध्ये
33:54पण व्हाय
33:55>> आता तुम्हाला सांगितलं मी 24 पिक एका
33:57वेळेला घेतो 24 भाज्या एका अर्ध्या एकरात
33:59एक एकरात जिथे पण लावतो 24 भाज्या लावतो
34:02>> आणि सहा सहा भाज्या एका बेडवर लावतो
34:05>> तर हे लक्षात घ्या तुम्ही समजा थाळी थाळी
34:08रेस्टॉरंट मध्ये गेलात
34:09>> थाळी रेस्टॉरंट मध्ये गेलात आणि एक मोठी
34:11गुजराती मारवाडी थाळी अशी मस्त वाढली
34:14>> आता त्यामध्ये चार भाज्या आहेत कढी आहे
34:16आमटी आहे खूप काय काय प्रकार आहेत आता
34:18तुम्हाला ती थाळी वसूल करायची
34:19>> मग तुम्ही अनलिमिटेड थाळी 400 रुपयाला
34:21खाताय तुम्हाला वसूल करायची
34:23>> तर तुम्ही ती थाळी अकीच्या अखकी सहा वेळा
34:24खाल का
34:26>> नाही खाऊ शकत राईट मग तुम्ही काय करता
34:28तुम्ही बासुंदी शोधता
34:29>> किंवा गुलाबजाम शोधता किंवा फरसाण शोधता
34:31त्यातलं
34:32>> आणि मग म्हणता की अरे आपण आता अनलिमिटेड
34:33किवा आमरस शोधता
34:35>> आणि आता आज अनलिमिटेड आमरस खायचा
34:38ओके तर तुम्ही जेव्हा असं जैववीरता मांडून
34:42देता ना
34:42>> तेव्हा कीड कीड पण अमरस शोधते
34:45>> म्हणजे काय होते की तुमचा समजा एक एकर
34:47टोमॅटो आहे तर टोमॅटोवरची कीड एक एकरात
34:50पूर्ण पसरू शकते
34:51>> पण माझा एक एकर टोमॅटोच नाहीय माझ्या
34:53टोमॅटोच्या लगेच बाजूला मुळ आहे त्याच्या
34:55बाजूला आई आहे तर माझी कीड डिस्ट्रीब्यूट
34:57होते
34:58>> त्याच्यात पण कीड त्या पिकावर सगळ्यात
35:00जास्त जाते ते त्यांना आवडत तर माझ्याकडे
35:02एक हातगा आहे जो हायली हायली न्यूट्रिशस
35:04हाय प्रोटीन आहे
35:05>> सगळा मावा तिकडे जाणार आहे
35:06>> अच्छा त्यामध्ये चवळी आहे उरलेला मावा
35:09त्याच्यावर जाणार आहे
35:10>> त्यानंतर लक्षात आलं तर माझी कीड होते
35:11डिस्ट्रीब्यूट त्यामुळे माझं पीक खराब होत
35:13नाही
35:14>> ओके हे त्या प्रिन्सिपलच आहे आता नुसती
35:17डायव्हर्सिटी क्रॉपशी आहे का तर प्रत्येक
35:19क्रॉपवर वेगळी कीड येते
35:21>> आणि वेगळ्या किडीला खाणारी वेगळी कीड येते
35:23>> म्हणजे निसर्गामध्ये
35:26हर्बीवस ओमनिवस कार्निवोरस डेटरस
35:29>> कीटक आहेत तर हर्बीवस किड आले की ओमरस
35:32कार्निवस येतातच तर ती पण व्रायटी येते तर
35:35माझ्याकडे बघा मावा खायला ढाल ढाल किडा
35:37आहे ढाल खेड्याला खायला सरडा आहे सरडाला
35:39खायला खंड्या आहे आणि खंड्याला खायला
35:41मांजर आहे
35:42>> तर माझ्याकडे प्रत्येक किड्याला खायला
35:44किडा आहे
35:46>> 2024 पासून आम्ही फवारण्या बंद करून
35:48टाकल्या आपल्या आमच्या पण म्हणजे आम्ही
35:49आधी घरगुती औषध जे बनवायचो
35:52>> अर्क विरकम
35:53>> बंद करून टाकल गरजच उरली नाही
35:55>> भेंडीवर कीडच येत नाही
35:57>> आणि येतात त आमच्याकडे असंख्य पक्षी येतात
36:00त्यांना बसायला हातग्याची झाड आहेत थांबे
36:02आहेत ते येऊन सगळ्या आळ्या टिपून निघून
36:04जातात
36:05>> त आळ्याच नाहीत कोबीवर सुद्धा आळ्या येत
36:06नाहीत फ्लावर सुद्धा आळ्या येत नाहीत
36:08>> तर आता आता आता आम्ही काय
36:10>> म्हणजे याच्यामध्ये एक तर तुम्ही नांगरणी
36:12केलेली नाहीये त्याचा खर्च बाजूला गेला
36:14त्याच्यानंतर आळी पडत नाहीय त्याच्यामुळे
36:16जी काही तणनाशक आहे किंवा दुसर एक म्हणता
36:19येईल की त्या आळ्या नष्ट करण्यासाठी जी
36:21तुम्ही फवारणी करतात त्याचाही खर्च तुमचा
36:23बाजूला
36:24>> आणि अशामध्ये मग उत्पादन किती येत कारण
36:27शेतकऱ्यांना भीतीही वाटते की जर आपण मशागत
36:29केली नाही तर चांगलं उत्पादन येणार नाही
36:31>> आता एक एक सोप सोप सांगतो
36:34>> डायरेक्ट सेलिंग असेल ह
36:36>> तर हे महत्त्वाचं नाही की तुम्ही किती
36:38उत्पादन करताय
36:39>> हे महत्वाच तुम्ही किती विकू शकता
36:40>> अच्छा
36:41>> आता तुम्हाला एक सोपण सांगतो
36:43>> 20 मेथी 20 पालक 20 कोथिंबीर 20 कांदापात
36:46>> चार झाल्या आता पाचव ऍड करूया एक कोथिंबीर
36:49पालक मेथी कांदापात आणि करडई घेऊया 20
36:51करडई
36:52>> अशा 100 जुड्या आहेत द रुपयाला विकल्यात
36:55ओके
36:56>> डायरेक्ट सेलिंग आहे 100 जोड्या द जोड्या
36:58प्रत्येकी करायला एक एक एवढूस वाफा सुद्धा
37:01पुरतो
37:02>> असं रोजच उत्पादन केलेत तर10 रुपला विकला
37:05हजार रुपय तुम्हाला रोज मिळतात
37:07>> 50% नेट प्रॉफिट मिळाला तर 15,000 पगार
37:09इथे झालाय
37:10>> लक्षात आता मी काय म्हणतोय
37:12>> सगळ्या भाज्या पाच पा किलो आहेत अशा 100
37:14kg भाज्या आहेत 20 प्रकारच्या
37:16>> किंवा सगळ्या भाज्या आठ 10 kg आहे अशा
37:18काही भाज्या आता भेंडी 25 किलो होते
37:20आमच्याकडे कारण ती मुलांना आवडते जास्त
37:22जाते गवार जास्त होते वांगी कमी होतात
37:25टोमॅटो कमी होतात टोमॅटो जास्त होता सॉरी
37:27कारण सगळी सगळ्यात घालते जातात
37:29>> तर प्रोपोर्शननेटली भाजी घेतली तर 100
37:31किलो भाजी आहे माझ्यासारख 100 रुपय किलो
37:35तो पण रेड नको धरायला 70 रुपय घेऊया
37:37>> तर ते किती झाले 7000
37:39>> हा
37:39>> नाही हा 7000 झाले ना
37:42>> तर 7000 ते आणि हजार हे आता 8000 ची भाजी
37:45झाली 50% धरूया 4000 खिशात गेले
37:48>> चार त्रिक 12 एक लाख हज झाले
37:50>> अ
37:52>> तुम्हाला किती विकता येत हे महत्वाच आहे
37:54किती करता महत्वाच नाही आणि हे तुम्हाला
37:55कॅल्कुलेशन सांगितल एक एकराच्या आत होत
37:58>> मी सांगितल 100 किलो भाजी आणि एक एकराच्या
38:00आत होत
38:01>> कुठलाही शेतकरी याला पडताळून बघू शकतो
38:04>> तर मेंटलिटी स्विच झाली पाहिजे की आज
38:08सगळ्यात पहिले मार्केट सेट करा डिमांड
38:10वाढवा मी शेती डायरेक्ट द एकरांनी पाच
38:12एकराण साडेरा सुरू नाही केली
38:14>> मी एक गुंठ्याने सुरू केले
38:16>> कारण मला एक गुंठा करायला सुद्धा अवघड
38:17वाटत होतं मी शहरातला माणूस आहे
38:19>> मग ते एक गुंठ्यामध्ये तुम्ही सगळ्यात आधी
38:21काय घेतलं
38:22>> आम्ही त्याची पण गंमत आहे आम्ही करडई आणि
38:25हे लावले होते मेथी
38:26>> अच्छा
38:26>> दोन दोन च चार तीन तीन चड्या आल्या होत्या
38:29>> त्या जुड्या घेऊन आम्ही गेलो आणि विकायचा
38:30प्रयत्न केला शेजारी बाजारी
38:32>> तर एक कोणी एक घेतली कोणी दोन घेतल
38:34घेतल्या आणि आम्हाला वाटत होत आमही सहज
38:37विकू त नाही विकता आल्या मग म्हणून त
38:39मंदिरा जवळ गेलो म्हणजे मी आहे तसा मी
38:43दैवन मानणार आहे म्हणजे मी आहे निसर्गा
38:45निसर्ग देव मानतो मी
38:46>> पण यावेळेला देव जाऊन आला म्हणजे कस बघा
38:49शनिवारी मारुती मंदिर सोमवारी शंकराच
38:51मंदिर
38:52>> शुक्रवारी देवीच मंदिर
38:54>> ्याच्या बाहेर बसलात तर तिथे गर्दी येते
38:56>> ह
38:56>> तिकडे बाहेर बसला तर तुमचा सहज पणे
38:59तुम्हाला भाज्या विकून टाकता येतात कशा
39:01आलं तर सुरुवातीला सहज नाही झालं
39:03सुरुवातीला त्यांना सवय व्हायला की
39:04विचारायला लागले की तुम्ही चांगल्या
39:06घरातले दिसताय तुम्ही काय करताय मी म्हटलो
39:08असं असं शेती करतो मग त्यांनी घेऊन पाहिली
39:10पुढच्या वेळेला चव आवडली अरे परत आहे का
39:12मागची करडे खूप मस्त होती. मी म्हटल आहे
39:14काकू मग नंतर थोड दिवसांनी म्हटल इथे आमच
39:16घर आहे त्याच्या बाहेर पण असते भाजी
39:18तुम्ही येत जा मग तिथे आल्या
39:20>> आज आमचा 705 लोकांचा ग्रुप आहे
39:23>> व् ग्रुप
39:24>> आम्ही सहा वाजता भाजीचा मेसेज टाकला की
39:26साडेत वाजता दुकान बंद करतो
39:28>> अ
39:28>> दीड वाज दीड तासामध्ये आमची भाजी संपते
39:31>> म्हणजे पनीर सुद्धा आम्ही रोज ऑर्डर घेतो
39:33दुसऱ्या दिवशी पनीर बनवून लोक येऊन पिकअप
39:36करतात रोज 30 डझन अंडी आम्ही घरून विकतो
39:39रोज अडीच तेतीन किलो पनीर घरून विकतो अ
39:43लक्षात आलं तर हे सगळं विक्री सेटअप आम्ही
39:45स्वतः आधी मेहनत घेऊन तयार केलाय आणि आता
39:47एकदा सेट झाला की तुम्हाला माहिती आहे का
39:49आपल्या प्रॉडक्टची क्वालिटी बोलते तुम्ही
39:52जाऊन दुसऱ्याला सांगाल ह्यांच पनीर खूप
39:53छान होत बर का
39:54>> तर हे तुमच्या प्रॉडक्ट बद्दल झालं पाहिजे
39:57>> आज पैसे मिळवायचे नाही तुम्हाला आज
39:59तुम्हाला फक्त आण फक्त अप्रिसिएशन
40:01मिळवायचा आहे आज तुम्हाला फक्त आण फक्त
40:04लोकांचा विश्वास मिळवायचा आहे
40:06>> आणि हा विश्वास तुम्हाला पैसे मिळून देणार
40:08आहे
40:08>> तुम्ही चवळीच एक उदाहरण दिलं की कशा
40:10पद्धतीने चवळी लावल्यानंतर जे कीड आहे ती
40:12त्याच्यावर जाऊ शकते आणि तुमचं पीक वाचतं
40:15तर ही चवळी फक्त एखाद्या एक दोन
40:17पिकांमध्ये वापरता येते का अनेक
40:19पिकांमध्ये वापरू शकता
40:20>> नाही बघा कंपॅनियन प्लांटिंग म्हणून एक
40:22कन्सेप्ट आहे
40:24>> आता तुम्हाला बेसिल माहिती आहे आपण
40:26इटालियन बेसिल आता मुंबईत सगळ्यांना
40:27माहिती आहे बाकीच्यांना माहिती नसतं
40:30>> तर बेसिल हे असं क्रॉप आहे जे टोमॅटो
40:32बरोबर लावलं जात
40:33>> बेसिलला एक स्पेसिफिक वास आहे
40:35>> बेसिलने
40:37टोमॅटोवरच कॅटरपिलर येत नाही
40:39>> अच्छा
40:39>> आणि टोमॅटोची चव एनहान्स होते ह
40:42>> तर याला म्हणतात कंपॅनियन प्लांटिंग
40:44म्हणजे एकामेकांचे कंपॅनियन आहेत कशाला
40:46तसं प्रत्येक पिकाला एक कंपॅनियन आणि ते
40:50कंपॅनियनची लिस्ट तुम्हाला ऑनलाई मिळेल
40:52खूप लोकांनी शो केली आहेत आजकाल तर चॅट
40:53जेपीटीचा जमाना आहे
40:55>> फटाफट काय मिळतं
40:56>> तर कंपॅनियन प्लांटिंग करणं महत्त्वाचं
40:58आहे हे बघा तुम्हाला जसे मित्रमैत्रिणी
41:00लागतात तसच ह्यांना पण मित्रमैत्रिणी
41:02लागतात झाडांना आपल्या आपल्याकडची पद्धत
41:05एक ओळीच्या ओळी मकाच लावायचा त्यांना
41:08मित्र लावा ना मक्याचा मित्रच ओळी आहे
41:11>> मग दुस त्याच अजून कोण मक्यामध्ये
41:13कोथिंबीर करता येते माहिती आहे मक्यामध्ये
41:14आता उन्हाळ्यामध्ये खूप शेतकरी हुशार आहेत
41:16बघा मक्यामध्ये कोथिंबीर करतात की
41:18उन्हाळ्याच्या झळांनी कोथिंबीर मरत नाही
41:20आणि कोथिंबीर चांगली येते
41:22>> तर ही एक जुनी पद्धत आहे
41:23>> बघा बाजरीमध्ये मठ ही खूप जुनी पद्धत आहे
41:26मठ म्हणजे मटकी
41:27>> तर ती बाजरीमध्ये टाकायची करडी जे आहे ते
41:31रबीच पीक आहे तर ते काही लोक गव्हात
41:33लावतात काही लोक चण्यात टाकतात आता
41:35गव्हामध्ये मोहरी हे एक पीक आहे
41:37कॉम्बिनेशन आहे
41:38>> असे खूप कॉम्बिनेशन आपल्या पूर्वजांकडे
41:41म्हणजे सगळीकडेच आहेत मी तर त्यातल नवीन
41:42आहे मी अती आताच शिकायला
41:44>> नवीन आहात पण त्याच्यामध्ये तुम्ही अभ्यास
41:46केला शेती केली ती फायद्यामध्ये आणून
41:48सुद्धा तुम्ही दाखवताय
41:49>> तुम्ही ज्या पद्धतीने आता उदाहरण देताय की
41:52तुमचे हे अर्ध्या तासामध्ये विकले जातात
41:53जे काही प्रॉडक्ट आहे तास
41:56>> दीड तासामध्ये विकले जातात तर मग आता
41:58तुम्ही एक बिझनेसमॅन सारखे म्हणजे शेतकरी
42:00जरी तुम्ही नसाल किंवा तुमच्या
42:01पार्श्वभूमी शेतीची नाहीये पण तुम्ही
42:03बिझनेसमॅन सारखी शेती करताय आणि
42:05त्याच्यामध्ये नफाही मिळवताय
42:07>> तर एकीकडे आहे तुमचे स्टार्टअप्स जे
42:10तुम्ही चांगल्या पद्धतीने केले चांगल्या
42:12रेटला विकले सुद्धा असतील आणि दुसरीकडे
42:14आहे शेती तर याच्यामध्ये रिस्क सगळ्यात
42:17जास्त कुठे आहे?
42:19डेफिनेटली रिस्क हे म मी जेवढे केले
42:23सॉफ्टवेर स्टार्टप होते
42:24>> सॉफ्टवेर स्टार्टप काय होत सॉफ्टवेर मध्ये
42:26रोल बॅक करता येत सॉफ्टवेर अनडू करता येत
42:29तुम्ही एखादी गोष्ट केलीत आणि तुम्हाला
42:31वाटली की चुकली तर यू कॅन रोल बॅक टू
42:33प्रीस वर्जन आणि तुम्ही करू शकता राईट
42:34>> शेतीमध्ये रोल बॅक करता येत नाही मजा
42:37तुम्ही या सीजनला एक चूक केलीत तर तो
42:39अख्खा सीझन गेला आता तो सिझन पुढच्या
42:41वर्षी येणार आहे म्हणजे रबीचा सीझन आहे
42:43रबीमध्ये गहू करता येतो गवात चूक केली तर
42:45पुढच्या रबीतच डायरेक्ट चान्स आहे आता
42:47नाही
42:48>> त्यामुळे शेतीमध्ये प्रयोग करणं हे अवघड
42:52होतं आता आम्ही कसं करू शकलो कारण मी
42:54पहिल्याच वर्षी 49 पिक केली
42:56>> अच्छा
42:56>> जर मी नॉर्मली येऊन एक एकच पीक करत बसलो
42:59असतो तर मला अजून 20 वर्ष पण
43:03छोट्या छोट्या प्रमाणात खूप प्रकार करून
43:06बघितले म्हणून आम्हाला आरडी जमलं
43:08>> त्यामुळे आम्हाला शेतीत जमलंय पण शेतीचा
43:11प्रॉब्लेम हाच आहे त्याला जो टर्न अराउंड
43:14टाईम आहे व्री लार्ज आणि त्याच्यातला
43:16दुसरं
43:17व्हेरिएबल्स म्हणजे प्रत्येक गोष्टीमध्ये
43:20व्हेरिएबल जेवढे जास्ती तेवढा
43:22अनप्रेडिटेबल होत ती गोष्ट ओके आता
43:24शेतीमध्ये रिएबल काय काय आहेत तर
43:26बियाणांची उगवण समिता
43:29>> मातीचा पोत आणि हे नंतर निसर्ग पाऊस
43:33>> ओके अशा सगळ्या व्हेरिएबल्स मध्ये आणि
43:36शेतकरी काम करतो राईट
43:38>> तर त्यामुळे
43:40ह्या ही व्हेरिएबल्स पैकी जेवढी तुमच्या
43:42कंट्रोल मध्ये आणतील निसर्ग तुमच्या
43:44कंट्रोल मध्ये नाहीये बाकी सगळी व्रिएबल
43:45जितकी कंट्रोल मध्ये आणाल तितका
43:47पैशाच्यामध्ये रिस्क कमी होते
43:49>> तर मी डेफिनेटली म्हणेन की शेती ही जास्त
43:51रिस्की आहे
43:52>> पण शेती ही खूप लो इनपुट रिस्की आहे
43:56>> म्हणजे माझं असं मत आहे की गरीब अत्यंत
43:59गरीब माणसांनी शेती करू नये का करू नये
44:02सांगतो
44:03>> कारण त्याला आता कर्ज घेऊन बियाणे घेऊन
44:06कर्ज घेऊन खत घेऊन लावायला लागते आणि तो
44:09मोठा जुगार आहे शेती एक मोठा जुगार आहे तो
44:11जुगार नाही लागला तर तो डायरेक्ट जातो
44:15>> हे बघा आत्ताची कोरडवाऊ शेती बघा कुठली
44:18बघायची शेती बघा सीजन मध्ये दहा
44:20दिवसाच्यावर काम नसत शेतकऱ्याला तुम्ही
44:22बघा नांगरणी करायचे रोटा मारायचा बेड
44:25भरायचेत किंवा फडक्या करायचेत त्याच्यात
44:26पेरणी करायचे त्यानंतर दोन ते तीन कोळपणी
44:29करायचेत जास्तीत जास्त पाच पाणी द्यायचे
44:32या सगळ्यामध्ये तुम्ही बघा 15 दिवसाच्यावर
44:33काम नाहीये
44:34>> म टोटल सीझन मध्ये चार महिन्या तीन चार
44:36महिन्या सीझन मध्ये 15 दिवसाच काम आहे तर
44:38उरलेला पूर्ण सीझन त्याकडे एक चांगला जोड
44:41धंदा करायला आहे
44:43>> पण आजचा कस येत
44:45>> कारण तो शेतीवर पूर्ण डिपेंड नाहीये आता
44:48आमचा जोडधंदे काय आहेत तर दूध अंडी भाजी
44:50दूध अंडी भाजीपाला हा जोडधंदा आहे आमचा
44:52ठोकमाल ही तशी शेती आहे जस मी म्हणलो होती
44:54चार चार महिन्याचे
44:55>> आणि बाकी सगळे जोडधंदे आहेत
44:57>> तसे जोडधंदे किंवा इलेक्ट्रिशियन किंवा
45:00वेल्डिंग वेल्डिंग काम असं कुठल्याही
45:02कामाचे जोडधंदे माणसाने केले पाहिजेत कारण
45:04त्याला याच्यातून वेळ मिळू शकतोय तेवढा
45:06दिवस घालवले तर त्याला सीजन मोकळा आहे ते
45:09जर केलं तर तशाच माणसाने शेती करावी
45:11>> म्हणजे कसं आहे इथला लॉस जरी झाला तरी
45:14त्याला कॉम्पेन्स करायला त्या काहीतरी
45:16असतं मग पाहिलं तर शेती एवढं रिटर्न देणार
45:18जगात काहीच नाहीय
45:19>> कारण एक बी 100 बीए मध्ये कन्व््ट होतं ह
45:23टाइम्स रिटर्न आहे लक्षात का
45:25>> फक्त तुम्ही ते आता या रिटर्न
45:27कॅल्क्युलेशन मध्ये एक महत्त्वाची गोष्ट
45:29सांगतो ह्याच्यामध्ये सगळे शेतकरीच
45:30प्रॉब्लेम मध्ये
45:32>> आता गहू समजा म्हणलं तर एकरी किती उत्पन्न
45:35येत गव्हात असं कोणाला विचारलं तर लोक
45:38म्हणतील की अरे 15 क्विंटल गहू समजा केला
45:40मी 15 क्विंटल होत नाही आजकाल कमी होतो 15
45:43क्विंटल गहू केला आणि 2500 रुपयाचा रेट
45:45आहे
45:46>> तर 37500 रुपये मिळाले मला आणि त्यातलं
45:49वरत मोठ्या मोठी म्हणजे असा खर्च म्हटला
45:51तर 20 हज रुपये खर्च आला
45:53>> मग 17500 रुपये माझा प्रॉफिट आहे एका
45:57>> आता या प्रॉफिटला आपण एका नोकरीवाल्या
46:02माणसाच्या परस्पेक्ट बघू तर पर एकर
46:04कॅल्क्युलेशन कधीच करायचं नाही
46:06>> पर एकर पर मंथ कॅल्कुलेशन करायचं पर एकर
46:09पर मंथ म 17500 ला सात महिन्या पाच
46:12महिन्याच पिक तर बघा 3500 रुपये महिना
46:163500 रुपये महिना तुम्हाला एकरातून मिळणार
46:19आहे पाच महिने घालवून ओकेस नेगलिजिबल
46:23>> नॉट वथ इट हाच गहू तुम्ही डायरेक्ट विकला
46:26जस मी विकला तर 45 रुपयाने आम्ही गहू
46:28विकला सॉर्टिंग क्लिनिंग करून
46:30>> ओके आणि डायरेक्ट घर कस्टमरला कारण मध्ये
46:33अडत्या नाही मंडी नाही काहीच नाही
46:34कस्टमरला कस्टमर 40 42 नेच घेतो मॉल मध्ये
46:37तुम्ही 40 42 घेता
46:39>> विकला जातो 2500नी 2300नी पण गेलाय तर आता
46:42आम्ही याला डायरेक्ट विकला 45
46:44त आमच झाला तुझ दुप्पट पण तरी खूप प्रॉफिट
46:46आहे का 35 साज झाले
46:48>> सा हज रुपये महिना तर कुठली कुठली फालतू
46:51नोकरी केली तरी मिळेल
46:52>> मिळतो की नाही
46:54>> तर असा विचार करायला लागला की लक्षात येत
46:56की सिंगल क्रॉपिंग कधीच काही होणार नाही
46:58आता याच गावामध्ये तुम्ही अल्टरनेट चणा
47:01लावा किंवा आता दुसरा विचार करू बाजरी मूग
47:03लावला
47:04>> तर बाजरी साडेतीन चार महिने लागणार आहे
47:06समजा मूग दोनच महिन्यात येणार आहे
47:08>> तर मुगाचा पर एकर पर मंथ रिटर्न पाहिला तर
47:1016000 होतात
47:12>> लक्ष मग गव्हापेक्षा मूग बेटर आहे का? हा
47:14>> पण आता कस आहे मुगामध्ये तुम्ही जे रिस्क
47:17फॅक्टर म्हणलात मगाशी त्याच्यावरून आपला
47:18प्रश्न सुरु झाला होता तर मुगाच्या समजा
47:2065 व्या दिवशी हार्वेस्ट होता होता पाऊस
47:23पडला
47:23>> तर शेंगेमध्येच मूग अंकुरण होतो
47:26>> ओके
47:26>> हो
47:26>> मग शेंगे केल पिक
47:29>> ओके आता त्यामुळे ते रिस्की आहे बाजरीवर
47:32पाऊस पडला तर क्च्युली बाजरी थोडीशी काळपट
47:34होते
47:34>> पण ओके असते म्हणजे एवढं काही नाही
47:37>> तर या प्रत्येक याच्यामध्ये रिस्क रिवॉर्ड
47:40रेश असतो
47:40>> तो पण आपल्याला बघायला पाहिजे हे सगळे जे
47:42टर्म्स आहेत ना फायनाशियल टर्म त्या
47:44सगळ्या शेती अप्लाय होतात रिस्क रेवॉड रेश
47:47>> तर हे सगळं कॅलकुलेट करता येईल अशाच
47:50माणसाने शेती करावी बाकी सगळ्यांनी शेती
47:51बंद करायला पाहिजे माझ असं स्पष्ट मत आहे
47:54>> कारण शेतीतला फटका सहन करता यावा यासाठी
47:56जोडधंदा असेल तर शेती करा नाहीतर करू नका
47:59>> तुमच्या मुलाने तुमचा मुलगा तुमच्या सोबत
48:00काम करतोय असही तुम्ही सांगितलेल आहे मदत
48:02करतो
48:03>> त्याने सांगितलं की मला शेतकरी व्हायचं तर
48:05तुम्ही त्याला काय सल्ला द्याल
48:06>> मी डेफिनेटली म्हणेन माझं असं मत आहे की
48:09हे बघा मी तुम्हाला म्हटलं की मी ज्या
48:12गोष्टीमुळे इथे आलो 60 क्रॉप लाक सायकल
48:14लेफ्ट तर कदाचित मराठवाड्याकडे 35 एक वर्ष
48:16आहेत 35 वर्ष
48:18>> ज्या रेटने जमीन डिटोरिएट होतीय
48:20>> त्या रेटने माझ्या नातवंडांना खायला
48:22मिळायची गॅरंटी मला आता वाटत नाहीय सध्या
48:25तर मी माझ्या मुलांना म्हणतोय की मी जी
48:27जमीन आता घेतली आहे ती मी मेला तरी
48:29विकायची नाही तू मेला तरी विकायची नाही
48:30त्यात काहीतरी चालू ठेवायचा दुसरा बिजनेस
48:32कराव पण शेती चालू ठेवायला पाहिजे कारण
48:35उद्या कदाचित सेंद्रिय शेतीवर दरोडा पडेल
48:38कारण सगळ्या माती खराब झाली असेल आणि जे
48:40सेंद्रिय करतात त्यांची माती टिकलेली असेल
48:42कारण जिवाणू वाचलेले असतील असतील सगळं
48:45मायक्रोरायझल नेटवर्क वाचले असतील सगळं
48:47वाचलं असेल आणि तर त्यामुळे हवामानाचे
48:52परिणाम सुद्धा सेंद्रिय शेतीवर खूप कमी
48:54होतो माहिती कारण खूप जोरात पाऊस पडला तरी
48:56आमची मातीमध्ये असल्यामुळे निघून जातो
48:59>> तर भविष्यामध्ये मला असं वाटत की शेतकऱ्या
49:01शेतीला खूप चांगला दिवस येणार आहेत आणि
49:03कदाचित एखादा युद्ध अन्नावर पण होईल
49:05>> किंवा दरोडे शेतीवर पण पडतील तर मी मुलाला
49:08नक्की म्हणेन की काहीही करण शेती चालू ठेव
49:10आणि इव्न आत्ता सुद्धा त्याला निमल
49:12हजबेंडरी किंवा असं काही करून शेती
49:14द्यायचं असेल तर आय एम कम्प्लीटली
49:16सपोर्टिव्ह फक्त याच्यामध्ये वेल प्लन्ड
49:19शेती करायला पाहिजे शेती अजागळासारखी नाही
49:22केली पाहिजे खूप फोकस प्लॅननी विथ
49:24मॅथेमॅटिकल कॅल्क्युलेशन शेती केली पैसे
49:27नक्की मिळतात
49:28>> तुम्ही शेती सुरू केलेली आहे चांगला नफा
49:30ही कमवताय तुमचं पुढचं प्लॅनिंग काय आहे
49:32पुढच्या पाच वर्षांमध्ये तुमची शेती कशी
49:33असेल आणि किती प्रॉफिट असेल तुम्हाला
49:35>> ऍक्च्युली मी ऍक्टिव्ली एक्सपंड करत
49:37नाहीये
49:38>> कारण काय माझं माझं काम आहे मॉडेल बनवून
49:42समाजाला दिसा देण
49:43म्हणजे मी स्वतः शेतकरी बॅकग्राउंडचा पण
49:45नाही आणि मी शेतकरी शेती करतोय पण मला काम
49:47दिशा देण आहे त्यामुळे मी आता किती नफा
49:50मिळवल याचा विचार नाही करत किती व्रायटी
49:53माझ्याकडच्या येणाऱ्या शेतकऱ्याला दिसेल
49:54हा विचार करतोय माझ्याकडे दर शनिवारी 70
49:5780 लोक येतात आणि त्या ते आले की
49:59माझ्याकडे शेती बघायला आल्यावर त्यांना
50:01दिसलं पाहिजे की अरे हँडी पण आहेत
50:03कोंबड्या पण आहेत भाजी पण आहे बीएसएफएल पण
50:05आहे दूध पण आहे तसच आम्ही आता
50:07शेळीपालनामध्ये परत हे करतोय वेगवेगळ्या
50:10प्रकारची फळ झाडं कोरडऊ फळबाग मॉडेल बनवतो
50:13तर माझ्याकडे आलेला कुठलाही शेतकरी रिकामा
50:15हाते नाही गेला पाहिजे त्याला एक मॉडेल
50:17तरी डोक्यात घेऊन गेला पाहिजे की घरी जाऊन
50:19हा कॉन्फिडन्स आला पाहिजे की मी जाऊन
50:22शेतीतून पैसे मिळवू शकतो त्यासाठी माझं
50:24काम चालल त्यामुळे मी किती मिळवाचं नाहीये
50:27मी किती प्रकारचे मॉडेल करीन तर मी कराचित
50:30एक चार पाच मॉडेल माझ्या डोक्यात आहेत आणि
50:32ते 2027 माझ टार्गेट आहे अजून बघू काय होत
50:36>> तुम्हाला शुभेच्छा एक माणूस एआयच्या
50:38युगामध्ये सांगतोय शेती शिका आता प्रश्न
50:42एक उपस्थित होतो की तो माणूस वेडा आहे की
50:44तो फ्युचरचा विचार करतोय याविषयी तुम्हाला
50:46नेमकं काय वाटतं कॉमेंट मध्ये नक्की सांगा
50:49आणि पाहत रहा न्यूज 18