Full transcript
Serhan ve Sinan Yasdıman Aşık Sefil Selimi’ye ait “Kimse bana yaran olmaz yar olmaz” isimli eseri meşk ediyor.
0:03[müzik]
0:12[müzik]
0:18[müzik]
0:24[müzik]
0:33[müzik]
0:40[müzik]
0:57[müzik]
1:02[müzik]
1:07[müzik]
1:14[müzik]
1:21[müzik]
1:33[müzik]
1:33>> Kimse [şarkı söyleme] bana yar olmaz,
1:38yar olmaz.
1:42Mert de kırkasını [şarkı söyleme][müzik]
1:45giydim
1:47diye
1:51dünya bomboş [müzik][şarkı söyleme]
1:52olsa
1:53bana
1:55yer kalmaz.
1:56>> [şarkı söyleme]
1:59[müzik]
1:59>> Bir Yar olmaz. Yar olmaz. Yar olmaz.
2:00muhabbet
2:02duydum doyalı, doyalı,
2:05>> [şarkı söyleme]
2:07>> doyalı,
2:08>> [müzik]
2:10>> doyalı.
2:12İnsana muhabbet
2:14duydum [şarkı söyleme][müzik] doyalı,
2:18doyalı,
2:20doyalı, [şarkı söyleme][müzik]
2:22doyalı.
2:25İmanım [şarkı söyleme][müzik]
2:26hükümdar
2:27benliğime
2:30sığmaz.
2:32>> [müzik]
2:33>> Ehlibeyti [şarkı söyleme]
2:35sevdim dediler
2:37>> [müzik]
2:38>> olsun.
2:39>> [şarkı söyleme]
2:42>> Kimi korkak [şarkı söyleme][müzik] dedi,
2:44kimine
2:46mecnun.
2:48Kurt [şarkı söyleme][müzik] ile
2:50kuzuyu
2:51yaydım
2:52yayalı,
2:53>> [şarkı söyleme]
2:54>> yayalı,
2:56yayalı, [müzik]
2:58yayalı.
3:01Kurt [şarkı söyleme] ile
3:02kuzuyu
3:03yaydım
3:05yayalı, [müzik]
3:06>> [şarkı söyleme]
3:07>> yayalı,
3:09yayalı,
3:10>> [şarkı söyleme]
3:10>> yayalı.
3:11>> [müzik]
3:14>> Bu oldun
3:17dediler
3:19>> [müzik]
3:19>> bana.
3:22Kapıya, bacaya
3:24>> [şarkı söyleme][müzik]
3:25>> bakmaz
3:27dediler bana.
3:30>> [müzik]
3:30>> Kesli haramdır [şarkı söyleme]
3:33yenmez
3:34dediler
3:36>> [müzik]
3:37>> bana. İmam Hüseyin'e
3:39uydum
3:41>> [şarkı söyleme]
3:41>> doyalı,
3:43>> [müzik]
3:43>> doyalı,
3:45doyalı,
3:47doyalı.
3:47>> [müzik]
3:49>> İmam Hüseyin'e [şarkı söyleme]
3:52uydum
3:53>> [müzik]
3:54>> doyalı,
3:54doyalı.
3:55>> [şarkı söyleme]
4:00[müzik]
4:03[şarkı söyleme]
4:04[müzik]
4:09[müzik]
4:10[şarkı söyleme]
4:14[müzik]
4:15[şarkı söyleme]
4:20[müzik]
4:23[şarkı söyleme]
4:29[şarkı söyleme][müzik]
4:35[müzik]
4:40[şarkı söyleme][müzik]
4:44[şarkı söyleme][müzik]
İman şahımız, ego kölemiz.
4:53>> Teşekkür ederiz. Hoş geldiniz.
4:55İyi iyi ki geldiniz. Ne güzel oldu.
4:59>> Hoş bulduk efendim.
5:00>> Öyle mi?
5:01>> [kahkaha]
5:03>> Çilingir sofrasının hoş olduğunu hep
5:05söylüyorsun.
5:06Demek ki biz de hoşlandığımız için hoş
5:08bulduk ve
5:10hoşluğumuza geldiniz. Biz de sizin
5:11hoşluğunuzu kabul ettik. Çok teşekkür
5:13ederiz.
5:14Serhan Bey
5:15İzzet İzzetim hoş geldi.
5:19Canımsınız.
5:20Neymiş iman
5:23şahımız
5:24>> [homurdanır]
5:25>> efendim ego
5:26>> ya
5:27>> kölemiz.
5:29Eğer kendi egomuzu köle yapmak
5:31istiyorsak yani teslim almak istiyorsak
5:34onu kendi
5:35eee içgüdülerin peşinde gitmesini
5:37istemiyorsak bir iman
5:40bir iddia
5:42bir
5:44bir
5:45yüksek bir şuur
5:47hedef hedefinde bulunmalıyız değil mi?
5:50Eğer eğer öyle değilse o zaman
5:52sürükleniyoruz yani.
5:54Bu Mustang diyorlar
5:55Amerikalılar. Ben de araba zannediyordum
5:57Mustang diye yani reklam olmasın. Meğer
6:00vahşi atmış.
6:01Vahşi atın adı Mustang.
6:04Eee başıbozuk koşuyor. Oradan oraya,
6:07oradan oraya vahşi bir at.
6:08Ama alıyorlar rodeolarla onu eğitimle
6:11sonradan
6:13biniyor ve sahibinin istediği yere
6:15gidiyor. Şimdi insan doğası da böyle bir
6:17şey.
6:18>> [homurdanır]
6:18>> Eğer kendi kendine bırakılırsa
6:20içgüdülerinin peşinde sürüklendiği,
6:21arzularının peşinde sürüklendiği için
6:23bir Mustang, bir vahşi at. Bir kıblesi
6:26yok. Bir sırat-ı müstakimi yok.
6:29Eee bir doğruluk peşinde değil, bir
6:31güzellik peşinde değil. Çıkar peşinde,
6:33arzuların. Me genel olarak da
6:35baktığımızda en çok bu görülüyor.
6:37Dijital eğer bakacak olursak tarih
6:40boyunca en çok görünen bu. Buna insan
Beşer ve İnsan
6:43demiyorlar.
6:45Arifler. Buna beşer diyorlar.
6:48Beşer yani beden ve içgüdülerin
6:50güdümünde olan
6:52insanlar. Gene insanlar diyoruz ama
6:55insan ünsiyet, enisi hak. Hakkı gözeten,
6:59hak için çalışan, haktan ayrılmayan
7:02yani kendisini dönüştüren, içgüdülerini
7:04dönüştüren, arzularını dönüştüren bir
7:06varlık.
7:08Şimdi bu sanatta, felsefede, dinde
7:11değişik kültürel eee
7:13eee
7:15formlarda kendini dışa vuruyor. Bunu
7:17biliyoruz tarihe baktığımız zaman.
Felsefe
7:19Felsefe dediğimiz zaman çok basit bir
7:20şey. Basit felsefe basit değil. Felsefe
7:23gerçekten çok üst düzey eee aklın bir
7:27edimi. Tabii ki çok rafine bir bilgi
7:30türü.
7:31Ama kendisi şu anlamda basit.
7:33Kavramlarla çalışır felsefe.
7:36Kavramlar açık seçiktir, nettir.
7:38Eee ne diyorsa odur, literaldir.
7:41Eee arkasında bir niyet veya başka bir
7:44gizem aranmaz.
7:46Aklın berrak işleridir. Felsefe
7:49yapabilir düzeye eğer gelebilirsen
7:52sorun yok.
Sanat
7:53Ama
7:55sanat dediğimiz zaman sanat kendini
7:57ifade ederken bir malzeme kullanmak
8:00zorunda.
8:01Ya sanatında ideeleri var, ya
8:03hakikatleri var tabii ki ama bunu
8:06duyuların önüne koyması lazım. Duyuların
8:08önüne koyarsa ya bir
8:11eee eee
8:13taş malzemesi kullanacak ya da seramik
8:15ya da ne bileyim eee ahşap
8:18>> nesnesi olur.
8:19>> nesnesi kullanacak. Dolayısıyla bu eee
8:22nesnelerin kapasiteleri
8:25eee olanaklılıkları ile kendini ifade
8:27edecek. İster istemez orada koşullar
Koşullar ve Hakikat
8:31devreye giriyor. Hakikat koşullarla
8:33birlikte tezahür ettiği için
8:36tümüyle tam olarak tezahür edemez.
8:39Kendi koşulları içinde kendi eee eee
8:45kullandığı malzemenin kapasitesi,
8:47kalitesi işte yani ne bileyim eee camdan
8:52çelik kapı yapılmaz yani. Ya malzeme
8:54çelik olması lazım. Bunun gibi. O zaman
8:56burada ister istemez bir
8:58eee malzeme şeyi özelliklerinin devreye
9:00girmesi, koşulların belirlemesi bir de
9:03niyetin tam olarak açığa çıkmadığı için
9:06niyetin
9:07ancak açığa vurulmuş olan eee yapıtlarda
9:11sembolik olarak temsil edilmesi gerekir.
9:14>> Evet.
9:15>> Felsefe gibi değil. Çünkü felsefe
9:17duyularla ilgilenmiyor.
9:18Duyuların dışında eee eee tamamen salt
9:22akılla
9:24kavramlarla çalıştığı için orada gizem
9:26yok. Herhangi bir gizeme gerek de yok.
Sanat ve Hiyerarşisi
9:28Sanatta
9:30doğası gereği bir gizem var.
9:31>> Evet.
9:32>> Şimdi
9:33eee sanat şeylerine baktığımız zaman
9:36hiyerarşisi diyelim. Bir kimisi öyle
9:38kabul eder, kimisi
9:40departmanlar diye kabul eder, tek tek
9:42sanatlar
9:43dedi. Ama hiyerarşisine baktığımız zaman
9:46anlam bakımından
9:48anlam yönünden
9:50eee mimarlıkla başlar
9:52sanat
9:53ama giderek resim, heykel, daha doğrusu
9:56heykel ve resim
9:58müzik ve şiir gibi bir
10:02genel bir hiyerarşisi vardır.
10:04Şiirde anlam
10:06daha düşünsel, daha kavranılabilir bir
10:08şekilde açığa çıkar.
10:10Eee ama mimaride gizlidir.
10:13Anlam gizlidir.
10:14Yani Süleymaniye'ye
10:16herhangi bir insan baktığı zaman
10:18orada bir kütle görür.
10:20Sıradan bir insan baktığı zaman bir
10:22kütle görür.
10:23Ama bir
10:25eee diyelim ki o o kültürün
10:27eee yapıldığı dönemin
10:29geçmişteki kültürün eee alüvyonlarının
10:32farkında olan
10:34bir
10:35bir mimar baktığı zaman orada form
10:38eee ve kütle ilişkisini, öz ve biçim
10:41ilişkisini falan okur.
10:43Ama daha yüksek bir şuurda olan insan
10:47ona baktığı zaman onda
10:49o toplumun müziğini görür.
Batılı bir mimar Süleymaniye Camii için sorar “Bunu yapan mimar hangi tür müzik dinlerdi?”
10:53Hatta bir eee
10:56Tabii bu menakıplarda var bu işlerin
10:57içinde filanca dedi, filanca dedi gibi
10:59anlatmak doğru değil.
11:01Bir mimar
11:03gelir, yani Batı'dan dünya Batı
11:05dünyasından bir mimar gelir.
11:07Eee Süleymaniye Camisi ya da Selimiye
11:09Camisi için anlatırlar.
11:11Görür
11:12ve der ki
11:14bunu yapan mimar hangi müziği dinlerdi?
11:18Şimdi bu soru çok ilginç.
11:19>> Hı hı.
11:20>> Bunu yapan mimar form bilgisi neydi?
11:22Daha önce yaptığı eserler nerede, neydi?
11:24Bu taşı nasıl işledi, ustaları nasıldı
11:26falan. Gayet normal.
11:28Ama bir mimarın bir yapıyı
11:30eee yaptığında onda aranan şey hangi tür
11:34müzik dinlerdi?
11:35>> Yani bilinç dışı nasıl şekillenirdi gibi
11:37bir soru sormuş.
11:38>> Bilemiyorum bilinç dışı da işin içinde
11:40tabii. Yani
11:42nasıl bir müzik dinlerdi? Ve bizim
11:45misafir eden, onu ağırlayan, o mimarı
11:48ağırlayan
11:49şeyler
11:51insanlar ona
11:53işte Türk müziğinin çeşitli formlarını
11:54dinletiyorlar.
11:56Ya bu kültürün içine müzikler bunlar.
11:59Mimar bunları dinliyor. Hayır. Bu
12:01müzikleri dinleyen
12:03bu eseri yapamaz.
12:05Şaşırıyorlar.
12:06>> Çok iyi ya.
12:06>> Allah Allah diyorlar.
12:08Nasıl yani?
12:09Çünkü diyor hani neden diyorlar
12:11soruyorlar. Çünkü diyor bunlar
12:13parça parça ve parçalar birbirinin
12:15dışında.
12:17Bu ise
12:18yapı birbirini bütünleyen bir şey.
12:21Her parça bütüne bağlı. Burada parça
12:24parça birbirinin dışında bir müzik
12:26dinleyen insan bunu yapamaz.
12:29O sırada bir Mevlevi
12:31meşrep, Mevlevi meşrep diyelim.
12:34Fark ediyor bunu.
12:36Diyor ki biz bu efendiye
12:38Dede Efendi'nin
12:40dört şeyli,
12:42ne diyorsun?
12:43>> Selamlısı.
12:44>> Dört selamlı bir şeyini dinletelim.
12:48Mevlevi ayini şerifini dinletelim.
12:50Dinletiyorlar. İşte bu diyor.
12:54Bu müziği dinleyen ancak bu yapıyı
12:55yapabilir.
12:56Şimdi burada sanatların birbirleriyle
12:58olan
12:59tamamlayıcılık
13:01>> [homurdanır]
13:01>> ögesini
13:02göz ardı edersek tek tek sanatları
13:05birbirinden yalıtılmış olarak ele
13:07alırsak
13:08bu şeyi anlayamayız.
13:10Bu bu bu bu bağlantıyı anlayamayız.
13:14Şimdi bu [boğazını temizler] niye bunu
13:15söyledim?
13:16Sanatta bu böyle ya.
(Yüksek) Şiir ve Din
13:18Sanatın şiir aşamasından
13:21o ünlü filozof Hegel'in söylediği bir
13:24söz var. Diyor ki sanatlar şiir formunda
13:27anlamlı olması bakımından en yüksek
13:30formunu kazanır ve oradan dine
13:32evrilebilir.
13:34Yani yüksek şiir
13:36üretmeyen toplum din açığa vuramadığı
13:40gibi din algılayamaz da.
13:43Buraları çok iyi dinleyin. Ama ne dedik
13:45biraz önce?
13:46Onu yapı formuna aktarması lazım. Bir
13:49mabet yapacak. Din mabetle ölçülür. Bir
13:52mabet, her mabette ölçülür dediğim en
13:54asgari. Yani Süleyman'ın mabedi diyoruz
13:56değil mi? İşte
13:58şeyin İslam mabedi, aşramlar,
14:01Uzakdoğu'da Hint mabetleri. Yani mabet
14:05bir eee
14:06kozmos modeli, iman edenleri bir araya
14:09toplayan. Onun için de cami denir. Cem
14:11eden, toplayan demek. Bir yapı. Şimdi
14:14ama müziği öyle duyamıyorsa bir kişi o
14:18yapıyı yapamıyorsa, onun şiiri yüksek
14:21değilse
14:22oradaki gizemli anlamları anlaması
14:27zor diyelim.
14:29>> [homurdanır]
14:30>> Şeyhler, arifler imkansız diyor. Özür
14:33[öksürme][boğazını temizler]
14:33dilerim. Şimdi peki o zaman
Önder - Lider - İmam
14:36ne yapacağız yani? Eğitimse bu, tek tek
14:39insanları tüm bunları eğitecek miyiz?
14:42Tabii isteyelim bunu. Olanaklar
14:45doğrultusunda bunu yapmayı deneyelim.
14:47Ama
14:50biliyoruz ki toplumlarda
14:52önderler var, liderler var. Önderler
14:54ufuk açanlar. Liderler var olanı
14:57yönetenler.
14:59Ama lider genellikle hep statüs olarak
15:01algılanır. Yani
15:03bir lider, şef
15:06mevcut olanı oturduğu yerden yöneten bir
15:09şey gibidir. Orkestra şefi gibidir.
15:12Halbuki lider
15:13toplumla hareket edebilen, eylemde
15:15liderdir. Topluma eylem vermiyorsa o
15:18lider değildir.
15:19Toplumda yeni ufuk açmıyorsa
15:22eee o da önder değildir.
15:24Biz ona bu gelenekte imam diyoruz. Şimdi
15:27imam deyince sadece ritüelik anlamda
15:29camideki bir eee
15:31eee dini bir motifi anlıyoruz. Halbuki
15:34gelenekte öyle değil. İmam İmam Hüseyin
15:36dedi ya biraz önce.
15:37>> Evet.
15:37>> İmam Hüseyin önder
15:40ufuk ufuk açan. Peki o ne demek? Daha
15:43önceki alışkanlıklarımız ve
15:45inançlarımızı
15:47başka bir ufka taşıyabilen
15:49yani aslında bizi sorgulatan
15:51lider bizi sorgulatmaz. Lider biz ona
15:54uyduğumuz zaman kendimizi geliştirmemizi
15:56sağlar. Ama imam kendimizi sorgulatır.
16:00Direnç de imama karşı bir direnç oluşur.
16:03Yani bu ne yapıyor şimdi? Bu yeni
16:04ufuklar açıyor ama biz bunları
16:06tanımıyoruz. Bilmediğimiz denizlere
16:08yelken mi açalım yani?
16:09>> Konformist açalım.
16:09>> Değil mi? Konformist. O nedenle tarihte
16:12imamlar, önderler bu peygamberlerde de
16:14var ki hepsinde bu nitelik var. Eee tek
16:17tek incelersek göreceğiz.
16:19Eee bu şeyin önderliğin yani toplumu
16:24dönüştürme, başka bir aşamaya taşıma
16:27eee işinin bedelini öderler.
16:32Şimdi aslında biraz önceki eee değişti.
16:36Eee
16:37siz neydi?
16:38>> Sefil Selimi.
16:39>> Sefil Selimi bu da çok ilginç.
16:41>> İnsan muhabbet
16:41>> Sefil Selimi
16:43tüm aşamaları söyledi. Ben İmam
16:45Hüseyin'e uyduğum uyalı bak bana bunları
16:47yapıyorlar. İşte şunu algıladım
16:49algıladım algıladım
16:50>> İnsana muhabbet duydum diye.
16:51>> Değil mi? İnsana muhabbet duydum diye
16:52bana kızıyorlar diyor. Şimdi peki niye
16:55olsun ki bu?
16:56Gerçekten bunlar bu tür insanlar
16:58imamdırlardır.
17:00Eee fakat
17:02bu şeyde hatırlarız daha önceki
17:04sohbetlerimizde var.
17:06Eee aşk imamdır bize. Gönül cemaat değil
17:10Yunus Emre.
17:11Kişileri değil
17:13bir aşk veren bir tutkuyu, yüksek bir
17:16patosu
17:18başka türlü yapamaz olarak tutkulu
17:20olmayı
17:21eee asıl delindirici, dönüştürücü olan
17:24olarak görüyor. O zaman tüm insanlara
17:28aşktır imam.
17:29Yani bu tasavvuf filan diye
17:31söylencelerin içine çok bir şeyler var.
17:34Eee yanılsamalar var. Tasavvuf adı
17:35altında o kadar çok
17:37eee şey doldurulmuş ki kültürün içine
17:40bir meraklısı diyelim tasavvuf nedir
17:42diye okumaya kalksa
17:43gidip o yörelerde eee yerlerde bulunmaya
17:46kalksa bu muymuş yani?
17:48Çünkü herkes sanrılarını
17:50sanılarını
17:52kendi ahlakını
17:53tek
17:54kutsal şey zannedip veya kendi yolunu en
17:57yüksek biçim zannedip
17:59orada
18:00bir şey, bir
18:01dava peşinde.
Tasavvuf Terk-i Dava’dır.
18:03Tasavvuf o yüzden kendi özünde der ki
18:06tasavvuf terk-i davadır.
18:08Başkasıyla uğraşma.
18:11Başkasına bir şey yapacağım, edeceğim,
18:13onu geliştireceğim filan. Sen sohbet,
18:15muhabbetle kendini dönüştür, rol model
18:17ol.
18:18İmam ol, lider değil.
18:20Lider siyasidir, imam siyasi değildir.
18:23O rol modeldir, öyle bir kendini ifade
18:26eder ki insanlar ona cazibe ile
18:28kapılırlar ve o dönüşmeye başlarlar.
18:31Diğer dönüşmeyenler için bu tehlikedir.
18:35Ve çatışma başlar. Yani değişim biraz
18:37eee tek tek şeyin analizini yapmak için
18:39söylemedim. Genel bir havasını söyledim.
18:42Şimdi bu ne demek? Bu
18:45hangi müziği dinlediğimiz, hangi şiiri
18:46okuduğumuz
18:48eee hangi felsefi anlayışın, hangi
18:50mertebede kavradığımız, eğitimimizin
18:53eee düzeyi, ahlakımızın
18:56durumu
18:58ile
18:59zevk almada değişiyor.
19:02Anlamada değişiyor.
19:04Eylem yapmada değişiyor.
Orta Yol
19:05Halbuki
19:07eee beşeriyet
19:09bu tür farklılıkları
19:11eee her birinde bu kadar çok değişimi
19:14kaldıramaz.
19:15Ortalama bir şey ister. Yönetilmesi
19:17için, yaşaması için ortalama bir denge.
19:21Şimdi ortalama denge
19:23eğer
19:24bir
19:25yönetim açısından ya da halkın kendi
19:27taleplerinin sonucu, işte demokratik
19:29olabilir, değişik rejimler tarihten
19:31beri, krallıklar olabilir filan.
19:34Ortalama bir şey bulduğunuz zaman
19:37eee, ortalamayı aşan bilinçler için bu
19:40katlanılması gereken bir şeydir.
19:43Daha aşağıya
19:44yani eğitim anlamında kavrayış, daha
19:47aşağıdaki beşeriyet içinde
19:51konforu kaçacak. Yani bir şeyler yapmam
19:54lazımmış. Halbuki ben işte yaptıklarım
19:56bana yeter.
19:57Dolayısıyla bu orta orta şey
20:01eee, orta yol
20:03toplum için istenen ve olması gereken
20:06orta yol aslında nifaktır.
20:09Nifak çıkartıyor.
20:12Yüksek şuurlu insanlarla düşük şuurlu
20:14insanlar arasında bir çatışma yaratıyor.
20:16Aslında onu dengelemek için çıkıyor.
20:18Ama bu dengeleme
20:21böyle olmalı, yüksek şuurlu olan en
20:23azından böyle olmalısınız.
20:25He,
20:26ötekiler de işte ise ötekiler siz en
20:29azından öyle olun. Siz daha aşırı şeyler
20:31söylüyorsunuz, aşırı şeyler
20:33yapıyorsunuz. Bu ortalamayı
20:34tutturmuyorsunuz. İşte o nedenle
20:38din
20:39eee, tarihsel şeyinde, sürecinde dinin
20:43toplumsal, sosyolojik etkisi açısından
20:45söylüyoruz tabii.
20:46Eee, orta yolu seçer.
20:49Bu orta yol hem çelişkileri göstermiş
20:52olur
20:53hem ayırır
20:55eee, şeyin, entelektüelin ya da ne
20:57bileyim yüksek şuurlu insanların düşük
21:00şuurlu insanlara böyle tabir doğru mu
21:02bilmiyorum ama böyle söylemek şey
21:04söyleyeceğiz.
21:05Baskı kurmasını engeller.
21:07Bir ara orta ortam yaratır. Buna da orta
21:11yol demişlerdir.
21:12Bu felsefede de kabul görmüştür.
21:13Aristoteles
21:15orta yol der.
21:18Şeyde İslam
21:20literatüründe
21:21Cenabı Nebi'nin bir şeyi şiar
21:23edinilmiştir.
21:26Benim ümmetim der
21:28nasıl
21:29orta ümmettir. Orta ümmet.
21:32Şimdi bu bu bu tabirler anlamayan için
21:36ne demek orta ümmet?