Full transcript
0:00Əməlin mənfəətini görürmüş kimi əməli
0:03yerinə yetirin ki, əməldən soyumayasız,
0:05həvəsdən düşməyəsiz. Əməl batini
0:09göstərən bir güzgüdür. Əgər insanın
0:12içində Allaha, müqəddəslərə inanc
0:16yaranıbsa, bu inancın üstündə
0:18işləməlidir. Qurani Kərim iman və saleh
0:21əməli yanaşı gətirməklə [musiqi]
0:23insanlara bu həqiqəti anlatmaq istəyib
0:25ki, imanı daim gücləndirən, onu
0:29möhkəmləndirən
0:31saleh əməldir. Namaz qılırsan, namazın
0:33savabı var, orucun savabı var, hər bir
0:36saleh əməlin savabı var. Bu da Allahın
0:38bir lütfüdür ki, əmələ savab təyin
0:40eləyir. Saleh əməl imanın nəticəsidir.
0:44Saleh əməl əməli iman yaradır. İnsanın
0:48da əməli nəticədir, məhsuldur, meyvədir
0:53və kök həmin o imandır ki, o da insanın
0:57qəlbində olur.
1:02[musiqi]
1:04Bismillahir rəhmanir rəim. Salam əziz
1:07izləyicilər. Hər vaxtınız xeyirli,
1:09uğurlu olsun. Qurani-Kərimdə
1:11müəyyən qaydalardan bizə danışılır.
1:14Onlardan da biri insanın əməllərinin
1:17onun iç dünyasına, batini aləminə bağlı
1:22olduğunu qeyd eləyir. Və bu ayəni əsas
1:25götürərək müəyyən məqamlara işarələr
1:28eləmişik ki, Qurani Kərim buyurur:
1:33"Ya peyğəmbər, de hamı öz içinə uyğun,
1:37xasiyyətinə uyğun, xislətlərinə uyğun
1:41hərəkət eləyir və davranır. İçdə insan
1:45necədirsə, çöldə də davranışları o cür
1:48olacaq. Əgər iç dünyası səfalıdırsa,
1:51əməllərdə o səfalılıq görsənəcək. Əgər
1:54iç dünyası təmizdirsə, o təmizlik onun
1:57əməllərində görsənəcək. Əgər içində
2:00insanın həsəd varsa, əməlində
2:02görsənəcək. Əgər içində təkəbbür varsa,
2:06əməlində görsənəcək. Qurani-Kərimdə
2:09qayda bu cürdür ki, əməl batini göstərən
2:13bir güzgüdür.
2:15Batini sifətləri insanın görmək
2:18istəyirsənsə, bax onun rəftarlarına və
2:22davranışlarına.
2:26Bəli. Qurani Kərimdə
2:29imanla saleh əməl daim yanaşı gətirilib.
2:33Əsasən, adətən yanaşı gətirilib. Və
2:37bunun da bir neçə mənası var ki, bir
2:40mənası haqqında ötən söhbətlərimizdə,
2:43verilişlərimizdə danışdıq ki, imanı
2:47insan, iman elə bir şeydir ki, onu insan
2:51öz başına buraxmamalıdır. Əgər insanın
2:53içində Allaha, müqəddəslərə
2:57inanc yaranıbsa, bu inancın üstündə
3:00işləməlidir. bu inancı öz başına
3:03buraxsa, bu inanc yavaş-yavaş ya
3:05şübhiyə, şəkkə, ya küfrə və başqa-başqa
3:09şeylərə çevriləcək. Ona görə də Qurani
3:12Kərim
3:14iman və saleh əməli yanaşı gətirməklə
3:17insanlara bu həqiqəti anlatmaq istəyib
3:20ki, imanı daim gücləndirən, onu
3:24möhkəmləndirən
3:25saleh əməldir. Saleh əməllər yerinə
3:29yetirin.
3:31Biz nəyə görə deyirik ki, insan yaxşı
3:32işlər görməlidir?
3:34Biz nəyə görə insanları yaxşı işlərə
3:36dəvət eləyirik? Çünki yaxşı işlər
3:39insanın içindəki o ibtidai imanı
3:44gücləndirir, möhkəmləndirir və onu
3:48gətirir hətta yəqin mərhələsinə
3:50çatdırır. Əli əleyhissalama dedilər ki,
3:54ya Əmirəl-möminin, sən bu qədər ki
3:56ibadət eləyirsən rəbbinə, rəbbini
4:00görmüsən sən bu qədər ibadət eləyirsən?
4:03Ağa buyurdu ki, mən görmədiyimə ibadət
4:05etmərəm. Yəni bir dərəcədir ki, həzrəti
4:09Əli əleyhissalamın dərəcəsi
4:12Allahı görürmüş kimi. Bəzən bizə deyilir
4:16ki, əməlin savabını görürmüş kimi ibadət
4:19edin. Hədislərdə belə də gəlir.
4:23Rəbbinə ibadət et. Elə bil ki, əməlinin,
4:27ibadətinin savabını görürsən.
4:30Çünki əməlin savabını görəndə
4:33əməlin zəhməti götürülür. Əəl [xorultu]
4:36insana asan gəlir. Əməl insana şirin
4:38gəlir. Məsələn,
4:42bir adam işləyir, bilir ki, məsələn,
4:45işinin sonunda filan qədər alacaq.
4:48Filan qədər məbləğ, pul əvəz alacaq.
4:52Bəli. O necə işləyər? O işindən də
4:55yorulmaz. Bir az məsələn yorulanda,
4:58tutaq ki, məsələn iki nəfər, üç nəfər
5:00bir yerdə işləyir. Yorulanda bu onun
5:02yorğunluğunu çıxartmaqdan ötrü ona deyir
5:05ki, inşallah ki, işimizin sonunda bu
5:09məbləği alacağıq. O, o məbləği adamın
5:12yadına salır və adamdan o yorğunluq da
5:15götürülür. Sanki insana enerji gəlir və
5:17başlayır yenə də o işi həvəslə yerinə
5:20yetirməyə. [çətinliklə nəfəsalma]
5:22Bizə deyilir ki, ibadət et.
5:25ibadətinin savabını görürmüş kimi ibadət
5:28elə. Yəni diqqətini gördüyün işin
5:32fəzilətindən,
5:34gördüyün işin əldə edəcəyin savabından
5:37yayındırmasın
5:40bəzi şeylər sənin diqqətini. Elə elə
5:42diqqətin orda olsun. Namaz qılırsan,
5:45namazın savabı var, orucun savabı var,
5:47nə bilim, hər bir saleh əməlin savabı
5:50var. Bu da Allahın bir lütfüdür ki,
5:52əmələ savab təyin eləyib. savab təyin
5:55eləyib ki, sən savabı nəzərə alasan və
5:59şeytan sənə vəsvəsə eləyə bilməsin ki,
6:02yəni
6:04bu işləri nəyə görə görürsən? Nə xeyrin
6:06var burda? Məsələn, adam bəzən bir işi
6:09görür, axırda fikirləşir ki, onsuz da
6:11mənim bir xeyrim yoxdur burda. Görürsən
6:13ki, soyudu, dayı o işi tərk elədi.
6:16Allah əməlin nəticəsində böyük xeyirlər
6:20qoyub, mənfəətlər qoyub, qazanclar
6:23qoyub. Bunu ona görə qoyub ki, insan onu
6:26nəzərə alsın. Bu bir dənə məqamdır.
6:29Allahdan istəyək ki, Allah bizi bu
6:30dərəcəyə çatdırsın.
6:33Hələ çox insanlar görürsən yaxşı işləri
6:36yerinə yetirirlər, amma o yaxşı işin
6:40fəzilətinə, yaxşı işdən qazandığın
6:44qazanca
6:45adam diqqət eləmir. Bəzən bu özü çox bir
6:48dənə incə nöqtədir ki, insan gərək
6:52əməlin mənfəətini yaddan çıxartmaya,
6:56fikirləşə ki, Allahın mənə bu əməlin
6:58müqabilində filan mənfəti bəxş eləyəcək.
7:03Çünki insan biraz mənfəətə qaçandır.
7:06Görürsən birinə gəlirsən deyirsən ki,
7:09gedək filan işi görək. O dəqiə deyir ki,
7:11xeyrimiz nə olacaq? Mənfəətimiz nə
7:13olacaq? Bir çox ayədə Qurani Kərimdə
7:15belə bir söz var.
7:20Bu sizin üçün çox xeyirlidir. Çox
7:23maraqlı bir ifadələrdir bu. Hətta Cümə
7:27surəsində də var. buyurur, məsələn,
7:30namaza çağırıldığınız zaman
7:33alveri buraxın və Allahın zikrinə
7:36tələsin. Ayənin axırında buyurur ki,
7:43əgər bilsəz, bu sizin üçün çox
7:44xeyirlidir. Yəni fikirləşməyin ki, sizin
7:48axırda xeyriniz olmayacaq. Quru zəhmət
7:50qalacaq sizə.
7:52Çox yerləndik.
7:56Məsələn, bir yerdə buyurur ki, oruc
7:58tutun. Oruc tut ki, sağlam olasız. Və
8:02ardıcan buyurur ki, bu sizin üçün çox
8:04xeyirlidir. Sədəqə verin, Allah yolunda
8:08infaq eləyin. Ardıcan buyurur ki, bu
8:11sizin üçün çox xeyirlidir. Yəni biz
8:14mənfəətimizi ibadətdə, itaətdə daim
8:17düşünməliyik. Mənim sözüm o həzrəti Əli
8:19əleyhissalamın o hədisinə gəlməkdir ki,
8:24bizi Allah çağırır buna ki, əməlin
8:27mənfəətini heç vaxtı yaddan çıxartmayın.
8:30Əməlin mənfəətini görürmüş kimi əməli
8:33yerinə yetirin ki, əməldən soyumayasız,
8:36həvəsdən düşməyəsiz. Amma ağa
8:38Əmirəl-möminin Əli əleyhissalam görün nə
8:40buyurur. Buyurur ki, mən
8:45ibadət eləyirəm o rəbbimə. ki, mən onu
8:49sanki görürəm. Mən görmədiyimə ibadət
8:52etmərəm. Deməli burda məbudu görməkdən
8:57söhbət gedir. Bir var əməlin savabın
9:00görmək. Bu biraz aşağı məqamdır. Bir də
9:03var ki, əməli kimin üçün ki eləyirsən
9:07ha, onu görmək. Onu görmək.
9:11Ağa buyurur, mən məbudumu görürəm,
9:14ibadət eləyirəm. Bəli. İnsanın imanı
9:18çatmalıdır bu yerə. İnsanın imanını bu
9:21yerə çatdıracaq nədir? Saleh əməldir ki,
9:25hər yerdə Allahtəala amudan sonra əmil
9:28salehat deyib. Yəni həm qazancın var, o
9:31qazanca diqqət elə. Ən böyük qazanc da
9:34budur ki, bu əməl səni Allaha
9:38yaxınlaşdıracaq. O qədər yaxınlaşdıracaq
9:40ki, sonda sən, sonda sən heç əməlin
9:44mənfəətini də düşünməyəcəksən. Elə
9:46məbudun özünü düşünəcəksən,
9:49məbudun özünü görəcəksən. Saleh əməl
9:52mütləq olmalıdır. Saleh əməlsiz iman
9:55zəifləyər heç şəkkə, şübhiyə və küfrə,
9:59başqa-başqa
10:01o mənfi xislətlərə insanın içərisində
10:04çevrilər. Və növbəti məqam bundan
10:06ibarətdir ki, saleh əməli bir başqa
10:10formada yanaşacağıq bu ayəyə.
10:16Yəni iman gətirib saleh əməl edənlər.
10:19Qurani Kərim bu sözlə həm də bunu demək
10:22istəyir ki, iman varsa, saleh əməl 100%
10:26olacaq.
10:28Çünki iman qəlbə aid bir şeydir.
10:32İman, məsələn, zahirdə biz namaz
10:35qılırıq, zahirdə ibadət eləyirik, itaət
10:38eləyirik, saleh işlər görürük. Onlar
10:41əməldir. Amma imansa insanın qəlbinə aid
10:45olan bir məsələdir. Hücurat surəsində
10:47Allah buyurur ki, ya peyğəmbər, onlar
10:50ki, sənin yanına gəlirlər, deyirlər biz
10:52iman gətirmişik, onlara de, onlara de
10:56deməsinlər biz iman gətirmişik. Sadəcə
10:59desinlər, islamı qəbul eləmişik,
11:01müsəlman olmuşuq. Yaxşı, ilahi, bəs nə
11:04desinlər? Onlar iman gətirməyiblər. Bəs
11:08neyniəyiblər? Onlar sadəcə islamı qəbul
11:10eləyiblər. Yaxşı, bəs iman gətirmək necə
11:12olur? Allah buyurur ki,
11:18onlara de hələ iman sizin qəlbinizə
11:20daxil olmayıb. Yəni iman qəlbə aid bir
11:24məsələdir.
11:26Allah birinci qəlbə aid bir məsələni
11:28deyir. Əlləinə o kəslər ki, iman
11:32gətiriblər. Yəni o kəslər ki, onların
11:35qəlbində lazımlı element var. Onların
11:38qəlbində lazımlı var ki, imanın yeri
11:43harda olmalıdır? Qəlbdə. Bəli, orda var.
11:47Ardıcan buyurur: Saleh əməl. Yəni saleh
11:52əməli iman gətirər. İman içə aid olan
11:55bir məsələdir. Əməl zahiri rəftarlara.
11:58Yəni Allah bu ayədə də həminəti
12:03ayəsinə ki, biz əsaslanmışıq. Hər kəs öz
12:07içinə uyğun,
12:09daxili dünyasına uyğun, batini
12:11sifətlərinə uyğun hərəkət eləyir. Bax
12:14həmin o ayəyə əsasən
12:19istəsək, o ayəyə uyğunlaşdıraq. Mənası
12:22bu olacaq. Amənu, yəni həmin o şakilə,
12:26yəni həmin o insanın içi, həmin o
12:28insanın qəlbinə aid olan məsələ, sifət,
12:34yəni saleh əməl, saleh əməl imanın
12:38nəticəsidir. Saleh əməl, əməli iman
12:42yaradır.
12:44Yəni demək istəyir ki, biz çünki
12:47qaydamız bundan ibarətdir də ki, əməl
12:50insanın batinin güzgüsüdür. Batini
12:54sifətdən xəbər verir. Hədislərdə var ki,
12:58möminlə qeyrimini ayırd eləyən əməl
13:02namazdır.
13:04Tutaq ki, namaz vaxtı çatdı, adam durdu
13:08namaza. Namaz nəyi göstərir? Namaz
13:12qəlbdəki imanı göstərir.
13:15Yaxşı, bir adam ki, namaz qılmır, onun
13:19deyir, əgər içdə iman varsa, 100 fa bu
13:24əməldə özün göstərəcək.
13:27Hə, sən indi özündə qəbul eləmisən ki,
13:29mənim içimdə iman var, qəlbimdə iman
13:32var. Varsa bəs bu nədir? Sevgi var. Mən
13:36Allaha, Allahı çox istəyirəm.
13:39Bəli. Bəs əməl hanı
13:43görsənir ki, biz bəzən özümüz-özümüzü
13:46aldadırıq. Qurani Kərim məntiqində
13:48buyurur ki, əməl insanın batini
13:51sifətinin göstəricisidir.
13:55Batini sifətdən qaynaqlanır. Necə axar
13:59suyun bir mənbəyi var,
14:02bulaqdır. Bəli. O bulaqda su var. yerdən
14:05qaynayıb çıxır və o bulaqdan bir dənə
14:07arx açıblar hansısa bir sahəyə. Arxda
14:10başlayır su axmağa.
14:12Əgər su axırsa, deməli o quyuda su var
14:18ki, bəli, o arxda ki, gedir birləşir
14:21quyuya, o arxda su cərəyan eləyir axır.
14:25Əgər adam görsə ki, ya bu arxda day su
14:27yoxdur, deməli bulaqda su quruyub.
14:32varsa axmalıdır.
14:37Yəni o bulaqdakı su,
14:41yəni o arxdakı axan su.
14:45Arxdakı necə axan su quyudakı olan sudan
14:50xəbər verir.
14:52Saleh əməllər də insanın içindəki
14:55imandan xəbər verir.
14:57İman olsa, saleh əməl olacaq. Yəni həmin
15:02o söz ki, necə bir ağac olur, onun
15:06meyvəsi olur və
15:09insanın da əməli nəticədir, məhsuldur,
15:13meyvədir və kök həmin o imandır ki, o da
15:17insanın qəlbində olur. Qurani Kərimdə
15:20həmin o qayda ki var
15:26həmin qaydaya uyğun bir sözü Allah bir
15:30başqa cür həmin bu ayələrdə deyir
15:35Allah hər birimizin qəlbində iman,
15:39əməllərimizdə
15:40salehlik qərar versin inşallah.
15:43Vəsamykum və rəhmətullah və bərəkatuh.
15:46M.